Aggregator

Groen licht voor Trumps triomfboog, maar rechter legt bouw direct stil

1 week 3 days ago

Een Amerikaanse rechter heeft de bouw stilgelegd van de triomfboog die president Trump in Washington wil laten plaatsen. Dat gebeurde een uur nadat een commissie juist toestemming had gegeven voor het bouwwerk. Die sprak van een passend eerbetoon voor de Amerikaanse geschiedenis en veteranen van het land.

De triomfboog moet 76 meter hoog worden, groter dan de Arc de Triomphe in Parijs. De boog moet komen op Memorial Circle, enkele kilometers van het Witte Huis. Vlak bij deze plek ligt de militaire begraafplaats Arlington National Cemetery.

Acht uur durende sessie

Tegenstanders protesteerden gisteren tegen de komst van de boog, ook wel 'Arc de Trump' genoemd. Ondertussen beoordeelde de National Capital Planning Commission, een instantie die toezicht houdt op stedenbouwkundige veranderingen in Washington, de voorgestelde bouwplannen in een ruim acht uur durende inspraaksessie. Zowel voor- als tegenstanders kwamen aan het woord.

Tegenstanders vinden dat het bouwwerk het uitzicht op het Arlington National Cemetery belemmert. Op deze begraafplaats liggen duizenden Amerikaanse militairen. Veel tegenstanders vinden het project ook illegaal, omdat de plannen niet door het Congres zijn goedgekeurd.

Een deel van de commissieleden is door Trump benoemd. Uiteindelijk kwam er van de commissie groen licht: acht leden stemden voor, vier waren tegen.

Desondanks besloot een federale rechter een uur later om de bouw voor veertien dagen stil te leggen. De rechtbank gebruikt de komende twee weken om de argumenten van beide partijen te onderzoeken.

Het Witte Huis is het daar niet mee eens. Een woordvoerder noemt de rechtbank in een post op X "activistisch".

"We hebben er vertrouwen in dat we in deze rechtszaak volledig in het gelijk zullen worden gesteld en kijken uit naar de voltooiing van deze prachtige boog", staat in een verklaring. Trump wil dat de boog er over twee jaar staat, als zijn tweede termijn als president afloopt.

Prestigeprojecten

De triomfboog is een van de prestigeprojecten waarmee Trump zijn stempel op de stad Washington wil drukken. Zo laat hij ook een balzaal bij het Witte Huis bouwen en heeft hij twee ruimtes in het Witte Huis bestempeld als nationaal monument.

Hij wil daarmee voorkomen dat zijn opvolgers de wijzigingen die hij in het Oval Office heeft aangebracht ongedaan maken. Trump heeft onder meer gouden versieringen aangebracht in zijn werkkamer en ook staat er een vergulde bronzen adelaarssculptuur.

Verfproducenten AkzoNobel en Axalta mogen onder voorwaarden fuseren

1 week 3 days ago

De Europese Commissie heeft de fusie tussen de verfproducenten AkzoNobel en Axalta goedgekeurd. Er is wel een voorwaarde: AkzoNobel moet in Europa de afdeling die autolakken produceert van de hand doen.

De Commissie denkt dat de combinatie wat lakken betreft anders te groot zou worden. Garages die auto's repareren zouden dan te maken kunnen krijgen met hoge prijzen. Garages kunnen niet makkelijk overstappen naar een andere leverancier, omdat ze speciale apparatuur gebruiken voor het mengen.

"Europese consumenten hebben al met stijgende prijzen voor mobiliteit en vervoer te maken. Voor woon-werkverkeer en gezinnen zijn betaalbare autoreparaties belangrijk om de auto rijklaar te houden gedurende zijn hele levensduur", zegt verantwoordelijk eurocommissaris Teresa Ribera.

Amerikaanse coating-producent

De markt voor coatings is voor het grootste deel in handen van vier producenten. Het Amerikaanse Axalta is de grootste en richt zich alleen op het produceren van coatings. Op de vierde plek staat het Nederlandse AkzoNobel, dat zowel verf als coatings produceert.

In augustus stemden de aandeelhouders van zowel het Nederlandse als het Amerikaanse concern bijna unaniem in met het plan om te fuseren. De fusie mag doorgaan, mits er een geschikte koper voor de lakafdeling van Akzonobel wordt gevonden. De Commissie moet deze koper ook nog goedkeuren.

"Door de toezeggingen die AkzoNobel en Axalta wat betreft hun fusie hebben gedaan, wordt tegengegaan dat spelers op de markt voor autoreparaties hoge marges, stijgende prijzen of slechtere kwaliteit nastreven ten koste van consumenten", aldus Ribera.

Kabinet wil strengere regels voor detacheren arbeidsmigrant vanuit ander EU-land

1 week 3 days ago

Het kabinet wil strengere eisen voor de inzet van arbeidsmigranten van buiten de Europese Unie die via een andere EU-lidstaat in Nederland worden gedetacheerd. Volgens minister Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) wordt er steeds meer gebruikgemaakt van die "sluiproute" en is die bedoeld om Nederlandse regels te omzeilen.

Wie in een EU-land wil werken, heeft daarvoor een werk- en verblijfsvergunning nodig. Nederland is daar vergeleken met andere landen vrij streng in, waardoor personeel via een andere route naar Nederland wordt gehaald. Iemand uit Wit-Rusland wordt dan bijvoorbeeld door een bedrijf uit Polen ingezet voor een klus in Nederland.

In 2021 werden er 18.000 van zulke gedetacheerde derdelanders geregistreerd, in 2025 ruim 29.000. Het werkelijke aantal ligt vermoedelijk veel hoger.

Drie maanden werk

Het kabinet wil voortaan dat derdelanders die via die route in Nederland gaan werken eerst drie maanden aan de slag gaan in het Europese land waar ze zijn binnengekomen, in het bovenstaande voorbeeld dus Polen. De Arbeidsinspectie gaat dat controleren.

Ook moet volgens de plannen de arbeidsmigrant in het land van aankomst een verblijfsvergunning hebben die langer geldig is dan het werk in Nederland duurt. Daardoor kan diegene weer terug als de klus in Nederland erop zit. De regels moeten op 1 juli 2027 ingaan.

Het kabinet-Schoof deed vorig jaar een voorzet om de sluiproute te beperken. Toenmalig minister Van Hijum (Sociale Zaken) zei daarover dat zijn opvolger waarschijnlijk de klus zou moeten afmaken.

Boetes stijgen flink

Werkgevers die maling hebben aan de regels krijgen vanaf medio volgend jaar te maken met hogere boetes. Vanaf 1 juli gaan de boetes voor het overtreden van de arbeidswetten met zo'n 22 procent omhoog.

Een werkgever die zijn of haar werknemer minder betaalt dan het minimumloon moet nu bijvoorbeeld maximaal 10.000 euro boete betalen. Met de nieuwe regels wordt dat ongeveer 12.200 euro.

Meer plannen

Minister Vijlbrief kwam de afgelopen maanden met meer plannen om misstanden rond arbeidsmigranten aan te pakken. Zo is het de bedoeling dat bedrijven vanaf 1 juli 2028 geen geld meer mogen inhouden op het minimumloon van de werknemers in ruil voor woningruimte.

Ook is het de bedoeling dat er dat jaar een verbod ingaat op het inhuren van uitzendkrachten in de vleessector. Vaak gaat het daarbij om arbeidsmigranten. De plannen van het kabinet worden volgende week donderdag besproken in een commissiedebat met Tweede Kamerleden en minister Vijlbrief.

Rechter: ANWB-staking mag, maar met genoeg wegenwachters op de weg

1 week 4 days ago

Tijdens een staking van ANWB-medewerkers komende maandag moet er bij de verkeersorganisatie een minimale bezetting blijven van 12,5 procent. Dat heeft de voorzieningenrechter bepaald.

De ANWB had een kort geding aangespannen tegen een staking van onder meer medewerkers van de Wegenwacht en de Alarmcentrale. Die is door de vakbonden georganiseerd. De verkeersorganisatie vreesde dat gestrande automobilisten niet geholpen zouden kunnen worden en dat er chaos op de wegen zou ontstaan.

Daarom vroeg de ANWB om een verplichte minimale bezetting. Ook zouden werknemers bij calamiteiten weer aan het werk moeten gaan.

Auto vast in tunnel

Volgens de rechter is de staking rechtmatig, maar is een beperking wel gerechtvaardigd "omdat dit maatschappelijk gezien dringend noodzakelijk is". Bij ernstige ongevallen of bijvoorbeeld een stilstaande auto op de vluchtstrook of in een tunnel moet de ANWB in actie komen.

Daarbij worden als eerste werknemers ingezet die niet meedoen aan de staking, maar ook stakende leden moeten kunnen bijspringen in het geval van een zeer ernstig ongeluk, oordeelde de rechter.

De ANWB-medewerkers staken omdat de cao-onderhandelingen zijn vastgelopen. Ze willen betere arbeidsomstandigheden en een hoger salaris.

Akkoord in Duitse coalitie: Ilse Aigner wordt de volgende bondspresident

1 week 4 days ago

De Duitse regeringspartijen dragen Ilse Aigner (CSU) voor als nieuwe bondspresident. De voordracht wordt maandag formeel bekend, maar is via vrijwel alle Duitse media uitgelekt. Het zou voor het eerst zijn dat een vrouw het hoogste ambt in Duitsland bekleedt.

Aigner kon al langer op steun van de CSU en SPD rekenen, maar bondskanselier Merz (CDU) heeft haar voordracht tot nu toe tegengehouden. Hij zou zich nu toch achter haar hebben geschaard.

De 61-jarige Aigner is vooral in Beieren een bekende naam; ze is daar al acht jaar parlementsvoorzitter. Eerder was ze in twee kabinetten van bondskanselier Merkel minister van Landbouw. Volgens de Beierse premier Söder (CSU) heeft Aigner zich bewezen als verbindende en menselijke figuur, die veel politieke ervaring meebrengt. Qua opvattingen bevindt ze zich in het centrum, tussen links en rechts.

Aigner heeft nog niet gereageerd op de voordracht. President van Duitsland is een grotendeels ceremoniële functie. De afgelopen weken liet ze al wel doorschemeren de speculaties als een compliment te beschouwen.

Opvallende aanloop

Hoe geschikt iemand ook kan zijn, bij de keuze van een president draait het vooral om politiek. Hoewel de CDU/CSU en SPD samen nog maar een derde van de kiezers achter zich hebben, verdelen zij de post als vanouds onder elkaar. De huidige bondspresident Steinmeier, die na twee termijnen moet afzwaaien, is een SPD'er. Daarom zijn nu de christendemocraten aan de beurt.

CSU-leider Söder was er tijdig bij en liet de naam van Aigner dit voorjaar al vallen. Omdat zij als interne tegenstander van Söder gold, leek dat toen een berekenende zet om haar juist buitenspel te zetten. In de Berlijnse bubbel geldt immers de politieke wet: wie als eerste wordt genoemd, wordt het niet.

Maar het bleek menens. Aigner bleef maandenlang de enige naam die serieus de ronde deed en werd voortdurend door Söder geprezen. Zowel Oost-Duitse CDU-afdelingen als de SPD en de Groenen spraken steun voor haar uit.

Merz terughoudend

Bondskanselier Merz bleef terughoudend. Hij stelde keer op keer dat de CDU vroeg of laat met een kandidaat zou komen. Mogelijk speelt hier een machtsspel mee: de kleinere CSU dient ondergeschikt te zijn aan de grotere CDU. Argumenten waarom Aigner niet geschikt zou zijn, bleven uit.

Wel legde Merz zich erop vast dat de volgende bondspresident een vrouw moest zijn. Een nobel streven, maar ook een beperkende factor; de CDU is nogal een mannenpartij. Alle zestien deelstaatfracties worden door een man geleid, net als de belangrijkste ministeries. Op twee na zijn alle huidige en voorgaande CDU-deelstaatpremiers man.

Uiteindelijk werd via Duitse kranten de naam van Ines Claus in de geruchtenmolen losgelaten. "Ines wie?" kopte menig medium. Zij is de CDU-fractievoorzitter in Hessen. Een politiek ambt bekleedde ze nog nooit, waardoor zij niet serieus werd genomen als kandidaat. "Die proefballon steeg niet echt hoog op", aldus de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

CSU neemt de leiding

Met de voordracht van Aigner is de droom van Markus Söder om bondskanselier te worden voorbij. Dat probeerde hij al tweemaal tevergeefs en vanwege het kwakkelende leiderschap van de impopulaire Merz valt zijn naam regelmatig als mogelijke vervanger van de bondskanselier. Toch is het ondenkbaar dat de twee hoogste posities van het land in handen vallen van de kleine CSU.

Met de keuze voor Aigner heeft Söder zich wel bewezen als de schaduwkanselier. De CSU-leider maakte de keuze en het politieke midden schaarde zich achter hem, terwijl Merz het nakijken had. Het machtsverval van de kwakkelende kanselier is opnieuw zichtbaar geworden.

Symbolische functie

De macht van de bondspresident is beperkt en de functie is vooral ceremonieel. Als eerste vrouw in dit ambt gaat daar wel een zekere symboliek van uit. Het ondertekenen van wetten en benoemen van ministers is vooral een formaliteit. Alleen in uitzonderlijke situaties mengt de president zich in de dagelijkse gang van zaken. Dat gebeurde overigens onlangs nog, toen huidig president Steinmeier tussenbeide kwam in het zoveelste conflict tussen de coalitiepartijen.

Als president zal Aigner Duitsland internationaal vertegenwoordigen bij staatsbezoeken, conferenties en herdenkingen. Daarnaast geldt de president als staatsrechtelijk geweten. In de discussie over een mogelijk verbod van de AfD kan ze daarom een cruciale, sturende rol spelen.

Aigner heeft nog even tijd om te verhuizen van München naar Berlijn. In januari wordt er gestemd en in maart zal ze dan aantreden.

Zeker 150 demonstranten opgepakt bij protest tegen datacenter in Amsterdam

1 week 4 days ago

Bij protest tegen een datacenter van Microsoft in Amsterdam-West zijn vermoedelijk 150 tot 200 verdachten aangehouden. Ze worden verdacht van huisvredebreuk, meldt de politie. Een deel van de demonstranten heeft het terrein vrijwillig verlaten.

De actiegroep Fossielvrij demonstreerde vandaag bij de bouwlocatie van het datacenter, op een aangewezen plek. De groep verzet zich tegen de komst van datacenters, omdat sommige op gas draaien. De demonstratie liep al snel uit de hand toen een andere groep activisten door de hekken rond het terrein brak.

Volgens de politie hadden Pro-Palestijnse demonstranten een slijptol en klimmateriaal bij zich. Omdat zij de spullen ondanks meerdere oproepen niet inleverden, greep de politie in. Daarbij ontstonden confrontaties met de ME.

Vernielingen en diefstal

Later slaagden demonstranten er alsnog in om op het bouwterrein te komen. Daar klommen ze in een hijskraan en op het dak van het datacenter in aanbouw.

Volgens de politie waren honderden Pro-Palestijnse activisten het terrein binnengedrongen. De ME ontruimde het terrein uiteindelijk.

Op de bouwlocatie zouden vernielingen zijn gepleegd. Bij de aangehouden verdachten vond de politie spullen die vermoedelijk van het terrein zijn meegenomen. De verdachten zijn naar een cellencomplex gebracht. Vanavond wordt besloten of ze langer blijven vastzitten.

Stafchef Witte Huis weg, Trump kiest hardliner Stephen Miller als opvolger

1 week 4 days ago

Stafchef Susie Wiles van het Witte Huis vertrekt. De belangrijke vertrouweling van president Trump wordt opgevolgd door hardliner Stephen Miller.

"Susie Wiles heeft uitstekend werk geleverd", schrijft president Trump in het bericht waarmee hij haar vertrek bekendmaakt. "Ik dank haar voor haar werk als chef-staf."

Miller (41) prijst hij als "een van mijn meest vertrouwde adviseurs". Hij was tot nu toe adjunct-stafchef onder Wiles. In Trumps eerste termijn diende hij ook al als speechschrijver en topadviseur van de president.

Plooien gladstrijker

De stafchef geldt als spilfiguur in het Witte Huis, iemand die politieke plooien gladstrijkt door partijgenoten en rivalen te corrigeren of te paaien. Hij is een spin in het politieke web die bepaalt wie wel of niet de president te spreken krijgt. Juist bij een president die zoals Trump meer van de grote lijnen is, heeft deze persoon in de fijne politieke nuances flinke invloed.

Dit portret maakten we eerder van Stephen Miller:

Wiles (69) was de eerste vrouw die stafchef van het Witte Huis werd. Ze hield het onder Trump ook het langst vol in die functie; in zijn eerste termijn versleet Trump er vier.

'IJskoningin'

Wiles geldt als een vertrouweling van de president, in diens woorden een "ijskoningin" die achter de schermen strak de regie voerde en een van de weinigen van wie hij tegenspraak schijnt te dulden. Als campagneleider had ze zo ook al geholpen bij Trumps herverkiezing.

"Ik ben trots op wat we allemaal hebben bereikt, van het beveiligen van onze grens en het verlagen van belastingen tot het versterken van onze economie en Amerika weer op plek één zetten", schrijft Wiles in een afscheidsboodschap. Ze blijft nog wel actief in de politieke organisatie van Trump, laat de president weten.

De afgelopen periode werd er al over gespeculeerd dat Trump na zijn grote verlies in de tussentijdse verkiezingen zijn team zou opschudden. Wiles werd al genoemd als een van de sleutelfiguren die mogelijk het veld zou ruimen.

Andere namen die vielen waren die van defensieminister Hegseth (als zondebok voor de Iran-oorlog) en buitenlandminister Rubio (die mogelijk een presidentiële campagne begint). Beide mannen ontkennen zich klaar te maken voor vertrek, maar ook Wiles liet zich drie weken geleden op een soortgelijke manier uit.

Meer of minder MAGA?

Het is de vraag hoe de benoeming van Miller in Washington zal vallen. Zo staat hij bekend als hardliner op het gebied van immigratie. Hij verdedigde het scheiden van gezinnen als manier om illegale immigratie af te schrikken en hij organiseerde de uitzetting van migranten naar een beruchte gevangenis in El Salvador.

De Democraten zullen redeneren dat hun verkiezingsoverwinning betekent dat de VS nu minder MAGA nodig heeft en dat politici zich juist meer moeten richten op de koopkracht voor gewone burgers. Trump, die kort na zijn verkiezingsnederlaag nog zei met de Democraten te willen samenwerken, lijkt hiermee juist voor te sorteren op een harde lijn.

Rookbommen gevonden bij uitvak van stadion FC Dordrecht

1 week 4 days ago

Bij het voetbalstadion van FC Dordrecht zijn vanochtend rookbommen gevonden bij het vak waar supporters van de bezoekende club zitten. Medewerkers van de Explosieven Opruimingsdienst hebben ze onschadelijk gemaakt en verwijderd.

De rookbommen werden aan de achterkant van het uitvak in het gras aangetroffen, schrijft de regionale omroep Rijnmond. Politie en speurhonden hebben de omgeving onderzocht, maar verder niets gevonden. Het stadion werd in de loop van de middag vrijgegeven.

Het is niet bekend hoe de rookbommen bij het stadion terechtkwamen. Er is niemand aangehouden.

Middenstip weggehaald

De vondst komt op de dag dat FC Dordrecht en NAC elkaar treffen. Rond de wedstrijd van vanavond hangt volgens de regionale omroep een dreigende sfeer. Bij het uitvak zijn op aanraden van de politie beveiligingscamera's geplaatst. Sinds gistermiddag staat er ook op het Scheffersplein in Dordrecht een camera.

Of dat te maken heeft met de verdwijning van de middenstip, is niet bevestigd. Op sociale media circuleren beelden waarop te zien is dat enkele NAC-supporters midden in de nacht het stadion in Dordrecht binnendringen en de middenstip weghalen.

FC Dordrecht wilde niet reageren op vragen van Rijnmond.

Amerikanen stemmen tegen datacenters, wat betekent dat voor techbedrijven?

1 week 4 days ago

Ze zijn van levensbelang om de grote ambities die techbedrijven met AI hebben waar te maken, maar door de Amerikaanse verkiezingsuitslag van deze week is het de vraag of alle geplande datacenters in de VS er wel gaan komen.

In staten als Texas, Ohio en Georgia, waar veel van die centers op de planning staan, stemden kiezers dinsdag voor Democratische kandidaten. Die staan er veelal kritisch tegenover en willen de bouw van datacenters pauzeren.

Voor de grote techbedrijven betekent dat minder steun voor hun ambities. Dat was na dinsdag ook te merken op de beurs, waar de koers van techaandelen daalde. Daarmee lijkt de winst van de Democraten slecht nieuws voor techbedrijven als Anthropic en OpenAI.

Techbedrijven investeerden de afgelopen tijd juist massaal in het versnellen van de bouw van datacenters. Een groot deel komt in de VS, maar ook daar is er groeiende kritiek op het hoge stroom- en waterverbruik.

Vanaf 2028 lastiger

Met de verkiezingsuitslag komt er een extra tegenslag bij voor de AI-bedrijven. Op korte termijn betekent dat waarschijnlijk weinig. "Projecten die voor 2027 op de planning staan, worden niet snel ongedaan gemaakt", zegt Rogier Quaedvlieg, VS-econoom bij ABN AMRO. "De bouw is vaak al begonnen, de vergunningen zijn verleend."

In 2028 is dat een ander verhaal. "Het duurt even voordat het beleid van de nieuwe bestuurders en volksvertegenwoordigers, die in januari aantreden, doorwerkt", zegt Quaedvlieg. "Vanaf 2028 start de aanvraagprocedure voor nieuwe projecten. Daar zullen techbedrijven lastiger toestemming voor krijgen dan nu."

In verschillende staten zijn ook referenda over datacenters gehouden. Vrijwel overal stemde de bevolking voor een bouwstop of tegen nieuwe centers. Dat kan betekenen dat de bouw in sommige staten binnenkort al moeilijker wordt.

Amerikanen negatiever

Voor een deel van de kiezers zal dat een opluchting zijn. Amerikanen denken negatiever over de mogelijke impact van datacenters op het milieu en de economie dan aan het begin van het jaar. Een meerderheid vindt de komst van een datacenter in de buurt onprettig.

Het is onwaarschijnlijk dat al die zorgen verdwijnen, denkt Philip Marey, VS-analist bij de Rabobank. "In sommige staten zal er na de wissel van volksvertegenwoordigers inderdaad minder worden gebouwd, maar dat betekent niet dat bedrijven opeens geen datacenters meer willen bouwen."

"Techbedrijven hebben nu drie opties", zegt Quaedvlieg. "Optie een: toch nog proberen de publieke opinie te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door mee te betalen aan de infrastructuur die nodig is voor de centers of milieuplannen op te stellen."

Een andere optie is lobbyen om de besluitvorming over datacenters op federaal niveau te regelen. "Dan besluiten niet de staten, maar de landelijke overheid." Lukt dat allemaal niet, dan is er nog een derde alternatief: "Uitwijken naar andere plekken."

Uitwijken naar elders

Daar wordt al langer mee geëxperimenteerd. "Er zijn bedrijven die onderzoeken of ze onder water kunnen bouwen", zegt Marey. Ook het heelal wordt wel eens genoemd. "Datacenters in de ruimte zien er nu heel aantrekkelijk uit", schreef Elon Musk op X, net na de verkiezingen.

Het is waarschijnlijker dat bedrijven kiezen voor staten die positiever tegenover AI en datacenters staan, denkt Quaedvlieg. "In het uiterste geval zouden ze zelfs helemaal uit het land kunnen vertrekken."

Quaedvlieg verwacht niet dat de bedrijven massaal naar Europa uitwijken. "Gebieden als het Midden-Oosten zijn veel interessanter. Daar is veel energie beschikbaar en zijn de regels vaak soepeler."

Technologie-wedloop

Het is een scenario waar veel Amerikaanse politici niet aan moeten denken. "De Democraten en de Republikeinen zijn het erover eens dat Amerika zijn leidende positie in de technologiewedloop met China moet behouden", zegt Marey. "Mogelijk betekent dat ook dat de Democraten op den duur bereid zijn tot overleg, tot concessies."

Het is volgens Marey tekenend voor de tweestrijd rond de bouw van nieuwe datacenters. "Er komt steeds meer weerstand tegen de uitbreidingen en het datacenteroptimisme van Trump. Ook binnen de Republikeinse partij zijn er kritische stemmen."

Tegelijk is er ook het besef dat niet meedoen met de AI-wedloop geen optie is. "Dat is vergelijkbaar met de industriële revolutie. Je moet wel meedoen. Alleen waar en hoe en tegen welke prijs?"

Amersfoortse expositie over Joodse gemeenschap gaat misschien toch door

1 week 4 days ago

Na alle kritiek op het onverwacht afblazen van een tentoonstelling over 300 jaar Joods leven in Amersfoort, gaat Museum Amersfoort toch bekijken hoe de tentoonstelling kan doorgaan. Dit voornemen komt na inmenging van de Amersfoortse burgemeester Lucas Bolsius.

Volgend jaar bestaat de Amersfoortse synagoge aan de Drieringensteeg 300 jaar. Dat een synagoge zolang in gebruik is, is uniek in de West-Europese geschiedenis. Vijf jaar geleden werd daarom besloten dit jubileum groots te vieren. De Joodse Gemeenschap Amersfoort zou samen met Museum Amersfoort een tentoonstelling maken.

Plots blies Museum Amersfoort de tentoonstelling af. Volgens museumdirecteur Paul Baltus was de reden hiervoor het verhitte debat over de oorlog in Gaza en de situatie in het Midden-Oosten. Dit zou de expositie in een ander daglicht zetten.

"We willen onze vrijwilligers niet blootstellen aan de toenemende spanning in de maatschappij", zei de Baltus woensdag tegen RTV Utrecht.

Verbijsterd, boos en verdrietig

Het museum kreeg veel kritiek op het besluit. Voorzitter Alexander van Dijkhuizen van de Joodse Gemeenschap Amersfoort zei tegen de regionale omroep "verbijsterd en ook wel boos" te zijn. Hij vroeg zich ook af waarom het museum denkt dat de vrijwilligers mogelijk in gevaar zouden komen.

Burgemeester Bolsius zei woensdag in de gemeenteraad "enorm verdrietig" te zijn over het besluit en beloofde snel met het museum in gesprek te gaan. Ook de Raad van Kerken liet snel van zich horen en riep in een kritische brief aan de museumdirecteur op de tentoonstelling alsnog te laten doorgaan.

Een Amersfoorts verhaal

Gisteravond spraken de Amersfoortse burgemeester, de wethouder Cultuur en de directie en raad van toezicht van het museum met elkaar over de expositie. "Het was een goed en intensief gesprek", zei Bolsius.

"We hebben gezamenlijk geconstateerd dat we het belangrijk vinden dat er een expositie komt die vertelt over 300 jaar geschiedenis van de Joodse cultuur in Amersfoort. Een Amersfoorts verhaal dat vanzelfsprekend verteld moet worden en past bij de aard van het museum."

Hij beloofde dat de gemeente extra veiligheidsmaatregelen zal nemen, voor het geval dat nodig zal zijn.

Bemoedigend

De voorzitter van de Joodse gemeenschap Amersfoort is blij met de uitkomst van het gesprek. "De burgemeester heeft heel snel gehandeld, dat is een enorme bemoediging."

Verdachte bekent moordpoging op Iraanse publicist in Haarlem

1 week 4 days ago

Een van de zes verdachten van een mislukte moordaanslag op een Iraanse activist en publicist in Haarlem, heeft bekend dat hij naar Nederland is gekomen om een moord in opdracht te plegen.

Het strafproces tegen vijf mannen en een vrouw ging vandaag van start in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol. De zes worden verdacht van betrokkenheid bij de moordpoging in 2024 op de Iraanse activist Siamak Tahmasbi, die in Haarlem woont.

De in Tunesië geboren Mehrez A. antwoordde vandaag "ja" op de vraag van de rechter of hij de bedoeling had om iemand te vermoorden. De twee andere aanwezige verdachten beriepen zich op hun zwijgrecht.

A. verklaarde dat hij Tahmasbi niet kende: "Ik wist niet eens hoe hij heette. Voor mij was het een kwestie van geld; ik had geld nodig om uit Europa weg te kunnen komen. Ik werd gezocht door Europol en Interpol", tekende persbureau ANP uit zijn mond op.

Alarm geslagen

Tahmasbi sloeg op 6 juni 2024 alarm toen hij 's nachts twee mannen rond zijn woning zag lopen. De politie was snel ter plaatse en hield twee verdachten aan. "Een van hen wordt ook verdacht van de mislukte liquidatiepoging op de Spaanse politicus en Iran-criticus Alejo Vidal-Quadras", schrijft de AIVD.

De inlichtingendienst vermoedt dat Iran opdracht heeft gegeven voor de moordpoging. Tahmasbi liet zich met regelmaat online kritisch uit over het Iraanse regime.

Voorhamer en vuurwapens

Het Openbaar Ministerie ziet de zes verdachten als "internationale criminelen die voor geld bereid waren het slachtoffer te doden". Vandaag werd de zaak van vier verdachten inhoudelijk besproken.

De 42-jarige Edwin V.C. uit Colombia wordt samen met de 29-jarige Sami Bekal Bounouare verdacht van het voorbereiden van de moordaanslag.

De 29-jarige Colombiaan Gabriël O.S., Bekal Bounouare en A. worden verdacht van het uitvoeren van de mislukte moordpoging op Tahmasbi. Ze zouden die nacht met een voorhamer en vuurwapens naar zijn huis zijn gegaan.

De zaak van Bekal Bounouare wordt bij verstek behandeld, omdat hij voortvluchtig is. De zaken van de overige twee verdachten, een 23-jarige man en een 29-jarige vrouw, worden volgende week inhoudelijk besproken.

Volgende week komt het Openbaar Ministerie met de strafeisen en op 21 december doet de rechter uitspraak.

Duits parlement stemt voor celstraf van vijf jaar bij toedienen verkrachtingsdrugs

1 week 4 days ago

In Duitsland worden de straffen voor het toedienen van zogenoemde verkrachtingsdrugs, zoals GHB, zwaarder. Een meerderheid van de Duitse Bondsdag heeft voor een voorstel gestemd om de minimumgevangenisstraffen daarvoor te verhogen van drie naar vijf jaar.

Het wetsvoorstel gaat over het toedienen van drugs die erop gericht zijn om iemand buiten bewustzijn te brengen en vervolgens (seksueel) te misbruiken. Doordat drugs als GHB geheugenverlies veroorzaken en nauwelijks sporen achterlaten, worden deze 'knockoutmiddelen' gebruikt voor verkrachting en beroving.

Als ook de Bondsraad, namens de zestien Duitse deelstaten, met het voorstel instemt, wordt de wet ingevoerd.

'Verraderlijke daad'

De drugs worden vaak in een drankje gedaan. "Door dat te doen, wordt iemand de mogelijkheid om zich te verdedigen ontnomen", zegt Carmen Wegge van de sociaaldemocratische SPD, schrijft Tagesschau. CDU-parlementslid Susanne Hierl noemt het toedienen van dit type drugs "een bijzonder verraderlijke daad".

De wetswijziging komt voort uit een uitspraak van het Duitse Hooggerechtshof. Dat oordeelde dat deze drugs als "gevaarlijke instrumenten voor misdrijven" moeten worden gezien. Dat betekent dat iedereen die ze gebruikt voor beroving of verkrachting, wordt behandeld alsof diegene een wapen heeft gebruikt.

'Symboolpolitiek'

Tegen de Duitse nieuwszender WDR noemt forensisch patholoog Britta Gahr de strafverhoging "symboolpolitiek", als het gaat om het misbruik van dit soort drugs voor verkrachtingen.

Volgens haar moet in de wet komen te staan dat toestemming voor seks een vereiste is, en dat als die er niet is, er sprake is van seksueel geweld. Nu is het nog zo dat seks tegen iemands wil pas een misdrijf is als iemand expliciet weigert, bijvoorbeeld door 'nee' te zeggen.

Knot en Hernández de Cos als enigen over in de race om presidentschap ECB

1 week 4 days ago

Klaas Knot, de Nederlandse kandidaat voor de functie van president van de Europese Centrale Bank, heeft maar één tegenstander bij de strijd om die functie.

Vandaag sloot de termijn waarin kandidaten aangemeld konden worden. Alleen Pablo Hernández de Cos, de oud-president van de Spaanse centrale bank, is naast Knot in de race voor de functie.

Meer kandidaten zijn niet voorgedragen voor het presidentschap van de ECB.

Half december

Naar verwachting wordt half december besloten wie de huidige president, Christine Lagarde, opvolgt.

Die persoon moet in elk geval 16 van de 21 EU-landen achter zich krijgen waar met de euro betaald wordt. Die moeten samen ten minste 65 procent van de bevolking van de eurozone vertegenwoordigen.

Jetten over kritiek van Rode Lijn: 'Nederland steekt wel degelijk de nek uit'

1 week 4 days ago

Het kabinet-Jetten neemt geen extra maatregelen tegen Israël. Premier Jetten en minister Berendsen van Buitenlandse Zaken maken zich wel zorgen over de situatie van de Palestijnen en benadrukken dat Nederland op allerlei manieren de druk op Israël opvoert om verdere escalatie te voorkomen.

"Nederland steekt wel degelijk de nek uit", zei de premier op zijn wekelijkse persconferentie in reactie op de aanstaande Rode Lijn-demonstratie. "Maar als je echt effectieve druk op de Israëlische regering wilt zetten, werkt dat beter met een breed front vanuit Europa en met andere internationale partners."

Zondagmiddag vindt de vierde Rode Lijn-demonstratie plaats, vanaf het Museumplein in Amsterdam. De organisatie eist dat het kabinet-Jetten de "maximale politieke, economische en diplomatieke druk opvoert om de illegale bezetting van Palestina definitief te beëindigen".

De organisatoren willen een uitgebreid wapenembargo, waarbij "alle directe en indirecte wapenhandel en militaire samenwerking met Israël" wordt stopgezet. Het kabinet moet ook erkennen dat de Israëlische regering "genocide en etnische zuivering pleegt tegen Palestijnen".

Handelsverbod

Verder moet het handelsverbod op goederen uit illegale Israëlische nederzettingen worden uitgebreid naar "alle handel en investeringen". Nederland heeft in september een nationaal handelsverbod op goederen uit illegale Israëlische nederzettingen ingevoerd.

Jetten ging op zijn persconferentie niet direct in op de eisen van de Rode Lijn-organisatie. De boodschap van de premier is vooral dat Nederland er "alles aan doet" om escalatie in het gebied te voorkomen en de humanitaire situatie te verbeteren.

"In bilaterale gesprekken met Israël voeren we de druk op om duidelijk te maken dat de situatie in Gaza, de Westelijke Jordaanoever, maar ook in Jordanië en Syrië, niet acceptabel is", zegt Jetten.

Jetten erkent dat de coalitiepartijen D66, VVD en CDA in principe verschillend denken over het Israëlbeleid. Maar ze hebben acht maanden geleden tijdens de coalitieonderhandelingen een aantal maatregelen afgesproken waarin ze elkaar konden vinden. "Er is een common ground en je moet kijken waar je elkaar in kunt vinden", aldus Jetten.

Het kabinet heeft volgens de premier de afgelopen maanden ook de humanitaire hulp "flink" opgeschroefd, onder meer met financiële en medische hulp. Nederland werkt ook mee aan de evacuatie van zieke kinderen naar Jordanië.

Maar voor een verdere uitbreiding van het handelsverbod, zoals de Rode Lijn-organisatie vraagt, voelt het kabinet niets.

Minister Berendsen van Buitenlandse Zaken zegt dat een uitgebreid handelsverbod bij voorkeur in Europees verband en met andere internationale partners moet worden ingevoerd. "Je moet in Europees verband proberen de druk op Israël op te voeren om hun gedrag te veranderen", aldus Berendsen.

Eerste prioriteit

Defensieminister Yesilgöz, die ook werd gevraagd naar de wensen van de Rode Lijn-demonstranten, voelt er niets voor om te stoppen met de wapenhandel met Israël. "Het gaat om beschermingsmiddelen die we nergens anders vandaan kunnen halen", aldus de minister. "De bescherming van onze eigen militairen is mijn eerste prioriteit."

Als D66-leider sprak Jetten vorig jaar van genocide, maar dat woord wil hij als premier niet meer in de mond nemen. Op vragen hierover zegt hij: "Als kabinet is het onze plicht om alles te doen om escalatie te voorkomen."

Jetten liep bij een vorige Rode Lijn-demonstratie mee, maar dat gaat hij nu niet meer doen, omdat hij "in een andere rol" zit.

Het ziet er niet naar uit dat het kabinet zijn koers ten aanzien van Israël na de demonstratie zal veranderen. Ook in de Tweede Kamer is een meerderheid voor de ingezette koers. De afgelopen tijd zijn bijvoorbeeld voorstellen om genocide te erkennen en een totaal handelsembargo in te stellen in de Kamer verworpen.

Gemeenten worstelen met vluchtelingenopvang, in Oss hebben ze een oplossing

1 week 4 days ago

Steeds meer gemeenten kloppen aan bij de vluchtelingenopvang in Oss. Ze willen weten wat de opvang hier zo anders maakt. Ook onderzoeken ze de mogelijkheid dit voorbeeld te volgen.

De eerste zeven gemeenten zijn vandaag op cursus bij de stichting die de vluchtelingen huisvest. Zestien beleidsmedewerkers van die gemeenten luisteren aandachtig naar de directeur van Stichting Thuis in Oss, Angelo Schuurmans.

Gezamenlijke opvang

Ze horen dat er nu zo'n 500 mensen worden opgevangen in Oss: Oekraïners, asielzoekers en statushouders wonen er samen.

De verantwoordelijkheid voor de opvang ligt grotendeels bij de gemeente. En die werkt nauw samen met Stichting Thuis in Oss. Iedere maand zijn er vaste bezoekmomenten waarop de deur hier open staat; vijftig gemeenten zijn inmiddels langs geweest op werkbezoek.

"We werden platgebeld", vertelt Schuurmans. "We hebben inmiddels contact met 106 gemeenten. Gemeenten moeten allemaal aan de slag en willen graag inspiratie opdoen en weten hoe het hier werkt."

Eigen verantwoordelijkheid

De opvang bestaat al 4,5 jaar. In 2022 ging Schuurmans met vrijwilligers aan de slag. "Bewoners staan hier zelf aan het roer, ze hebben verantwoordelijkheid voor hun eigen leefomgeving. En we verplaatsen ze niet, daardoor voelen ze zich hier thuis."

Dat blijkt ook tijdens de rondleiding. Vrijwilliger Rian Broeren neemt de gemeenten vandaag op sleeptouw. "Deze plek straalt positiviteit uit. In het begin had ik zelf ook twijfels. Ik wilde taalles geven, maar dacht ook - oeh, met alleen maar mannen? Maar het was helemaal niet eng, ik ben met heel veel respect behandeld. Mijn vooroordelen zijn gesmolten, die heb ik niet meer."

Bewonersraad

Bewoners voelen zich hier op hun gemak, vertelt Dana Kharatin uit Oekraïne. "Dit is de beste locatie. Het is een veilige plek voor iedereen die hier woont", zegt ze. "Voor mij voelt het als een grote familie."

Sadaqatali Shirzad uit Afghanistan woont hier nog maar net met zijn gezin. "Het voelt hier heel normaal om met veel nationaliteiten samen te wonen. Het maakt niet uit waar je vandaan komt, we zijn allemaal mensen."

Na vier jaar bestaat het team in Oss uit dertig medewerkers en ruim 200 vrijwilligers. De nieuwkomers doen zelf ook mee, onder meer via een eigen bewonersraad.

Onder toezicht

De lijst met gemeenten die onder toezicht staan van de minister is maandag opnieuw langer geworden, 74 zijn het er nu. Uit alle belangstelling voor de opvang in Oss blijkt dat gemeenten wel op zoek gaan naar oplossingen.

Maar erover praten met de media? Liever niet. Tijdens de cursus blijven de beleidsmedewerkers liever op de achtergrond. Veel gemeenten zijn bang voor onrust en protesten.

Eén gemeente licht toe waarom ze er vandaag bij zijn. "We wilden kijken of het ook anders kan. Dat mensen hier meer inspraak hebben, is echt heel interessant. En hoe hebben zij zoveel vrijwilligers enthousiast gekregen? Dat willen wij ook heel graag."

Aanvankelijk was er ook in Oss weerstand tegen de opvang, zegt directeur Schuurmans. "We hebben zeker ook mensen die kritisch zijn, maar ik ga graag met ze in gesprek. Ik heb ze ook nodig, je krijgt dit niet alleen met de helft van de bevolking van Oss voor elkaar."

Meer eigen regie

Gemeenten snakken naar meer rust rond het thema asielopvang. In Oss ontstond deze vorm van opvang op eigen initiatief, maar ook het COA juicht het toe.

"Inmiddels zijn er 18 duurzame gemeentelijke opvanglocaties. Het is de verwachting dat meer gemeenten voor deze opvang kiezen en zeker ook voor kleinere locaties kan het een goede opzet zijn voor een gemeente", schrijft een woordvoerder van het COA.

"Schoolvoorbeeld"

Minister van asiel Van den Brink ziet Oss als voorbeeld voor andere gemeenten. "Het is een hele mooie ontwikkeling, het grote voordeel is dat een lokale organisatie in rechtstreekse verbinding staat met de samenleving en dan zie je dat dat beter aansluit."

De minister moet met steeds meer gemeenten in gesprek die nog niet aan de spreidingswet voldoen. En dan gaat het vaak over de vorm van opvang. "Het kan zomaar zijn dat we zelf gesuggereerd hebben naar Oss te gaan", aldus de minister.

De belangstelling voor de andere aanpak neemt alleen maar toe, merkt directeur Schuurmans. "We hebben inmiddels een wachtlijst met gemeenten. De tweede ronde voor deze cursus staat al gepland voor februari."