Aggregator

Opnieuw bommeldingen Europese vluchten, vliegtuig breekt vlucht naar Rome af

1 week 5 days ago

Net als eerder deze week is opnieuw een reeks Europese vluchten getroffen door bommeldingen. Een vliegtuig dat onderweg was van Dublin naar Rome heeft na een bommelding een tussenlanding gemaakt op een Franse militaire basis in Évreux. Het toestel, van de Ierse luchtvaartmaatschappij Aer Lingus, is veilig geland.

De 115 passagiers en zes bemanningsleden maken het goed, zeggen de Franse autoriteiten. Ze zijn inmiddels uit het toestel. Er werden bomexperts ingezet om het vliegtuig te onderzoeken. Évreux ligt ongeveer 100 kilometer ten noordwesten van Parijs.

De Britse minister van Transport, Heidi Alexander, zegt dat haar regering bomdreigingen serieus neemt, maar volgens haar is in dit geval sprake van een "reeks kwaadaardige hoax-dreigingen".

Ook in Polen en Bulgarije

Vanochtend kwam er ook een verdachte melding binnen over een vlucht van LOT Polish Airlines, van Warschau naar Brussel. Belgische media melden dat de federale politie kort daarop heeft geoordeeld dat veiligheidsmaatregelen niet nodig waren. Het toestel landde zoals gepland op Brussels Airport.

Uit Bulgarije komen vergelijkbare meldingen. Daar zouden over drie vliegtuigen bomwaarschuwingen zijn binnengekomen: twee ervan zijn in Sofia geland, het derde in Plovdiv. Dat gebeurde onder begeleiding van Bulgaarse gevechtsvliegtuigen.

De Tsjechische politie zegt meldingen over vier vluchten te hebben gehad, alle landden in Praag. "We schatten het risico in als laag", zei de politie op X. Inmiddels zou duidelijk zijn dat er in geen van de vliegtuigen explosieven zijn gevonden.

Verder wordt melding gemaakt van een bommelding over een vliegtuig van Finnair, dat onderweg was van Helsinki naar Rome. Onder begeleiding van de Italiaanse luchtmacht is dat veilig geland in de Italiaanse hoofdstad. Een ander toestel van Finnair kreeg ook te maken met een bommelding, dat landde vanuit Helsinki zoals gepland in Wenen.

In Boekarest landde volgens de BBC eveneens een vlucht, afkomstig uit Milaan, waarover een bommelding was binnengekomen. Het ging om een toestel van Wizz Air met bijna 200 mensen aan boord.

Afgelopen dagen kwamen er ook meerdere bommeldingen binnen over Europese vluchten. Dinsdag werden zeker zeven vluchten getroffen. Explosieven werden niet gevonden, maar het vliegverkeer werd er wel door verstoord. Nu gaat het om een groter aantal vluchten, ook dit keer is voor zover bekend geen explosief gevonden. Over eventuele bommeldingen over vluchten die via Nederland gaan, is niets gemeld.

Wat wordt er verteld?

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert zegt dat er ook veel meldingen binnenkomen die het nieuws niet halen, ook om te voorkomen dat mensen op verkeerde ideeën komen. "Het is altijd de vraag hoe serieus een melding is. Dat hangt ervan af: waar komt die binnen, wat wordt er verteld? Uiteindelijk kan besloten worden de bemanning in te lichten om een voorzorgslanding te maken."

Als de melding serieus genomen wordt, ligt het volgens Melkert voor de hand om niet te landen op een drukke luchthaven. "Dan kies je voor een afgelegen vliegveld, of een militaire luchtmachtbasis die goed te beveiligen is."

Hybride oorlogsvoering

Wie achter de meldingen zit, is nog in onderzoek. Europese functionarissen wijzen er geregeld op dat Rusland, en in mindere mate Iran, zich schuldig maakt aan hybride oorlogsvoering op Europees grondgebied.

Voorzitter van de Europese Commissie Von der Leyen zei daarover eerder dat het steeds vaker niet bij dreigingen blijft. Brandstichtingen, sabotage en pogingen tot liquidaties gebeuren geregeld. Lang niet altijd wordt duidelijk wie verantwoordelijk is, maar tal van incidenten zijn toe te schrijven aan Rusland.

Nieuw instituut Defensie moet Nederland veilig houden met snellere innovaties

1 week 5 days ago

Om Nederland veilig te houden, wil Defensie sneller en meer innoveren. Een nieuw instituut moet daar een rol in gaan spelen. Staatssecretaris Boswijk van Defensie heeft het Nationaal Instituut voor Defensie Technologie (NIDT) gepresenteerd bij de kazerne in Stroe.

Bedrijven en start-ups kunnen zich daar melden voor een opdracht. Het instituut hoopt zo kennis en technieken bij elkaar te brengen. Dat is hard nodig, zei Boswijk bij de opening. De oorlog in Oekraïne laat volgens de staatssecretaris zien hoe snel het slagveld verandert.

"Drones, kunstmatige intelligentie, elektronische oorlogvoering en autonome systemen veranderen de manier waarop oorlog wordt gevoerd", aldus Boswijk. Het nieuwe instituut zoekt niet een nieuw type drone, stelt hij. "Want die kan morgen alweer achterhaald zijn. We zoeken vooral naar nieuwe manieren van samenwerken, experimenteren en opschalen."

350 miljoen euro

Vanaf 2028 krijgt het NIDT 350 miljoen euro per jaar om bij te dragen aan die innovaties. Het doel is om sneller, flexibeler en meer in eigen land te innoveren, produceren en opschalen als dat nodig is.

De eerste opdracht waar bedrijven en start-ups zich voor kunnen aanmelden, gaat over het beschermen van de Noordzee. Daar is de dreiging al langer te voelen, stelt de staatssecretaris, door Russische spionageschepen en de schaduwvloot die daar rondvaren.

"Het is een van de drukst bevaren zeeën ter wereld en vormt de toegangspoort tot de Rotterdamse haven. Onder en boven water liggen glasvezelkabels, windparken en offshore-installaties die van cruciaal belang zijn voor onze economie en veiligheid", stelt Boswijk.

Daarom wacht het instituut niet tot het in 2028 volledig operationeel is, maar is de eerste opdracht nu al uitgeschreven. Daarvoor kunnen niet alleen defensiebedrijven zich melden, maar ook start-ups, universiteiten en andere kennisinstellingen.

Honderd woningzoekenden kunnen tijdelijk terecht op landgoed in Zeist

1 week 5 days ago

Honderd mensen die dringend op zoek zijn naar een huis kunnen in de gemeente Zeist binnenkort tijdelijk terecht op Buitenplaats Veldheim. Ze krijgen in ieder geval 2,5 jaar lang onderdak op het landgoed.

Door het tekort aan sociale huurwoningen wachten veel mensen op woonruimte, zegt de gemeente. Daardoor kunnen mensen die snel een woning nodig hebben niet altijd meteen verhuizen naar een passende plek. De gemeente hoopt met de maatregel een steentje bij te dragen.

Blijven bouwen

Onder de honderd nieuwe bewoners zijn studenten, Oekraïense vluchtelingen, mensen die na een scheiding tijdelijk woonruimte nodig hebben en statushouders. "Veldheim is geen opvanglocatie van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)", zegt een woordvoerder van de gemeente bij RTV Utrecht.

Wethouder Melody Deldjou Fard (Volkshuisvesting) is blij dat het is gelukt om een brede groep mensen tijdelijk aan een huis te helpen. Het is belangrijk om in Zeist te blijven bouwen aan nieuwe passende woningen, voegt ze toe. "Maar tegelijkertijd moeten we ook blijven zoeken naar oplossingen voor inwoners die nú een dak boven hun hoofd nodig hebben."

Permanente woonlocatie

De eigenaar van het landgoed is ontwikkelaar Aalberts Bouw. Uiteindelijk wordt het landgoed een permanente woonlocatie met zo'n vijftig koopwoningen, maar de plannen daarvoor moeten nog worden uitgewerkt. Ook moeten alle vergunningen nog rondkomen. Daarom huurt de gemeente tot die tijd de gebouwen op de buitenplaats.

De nieuwe bewoners kunnen in ieder geval 2,5 jaar terecht op het landgoed en daarna kan de huur eventueel nog met een jaar worden verlengd.

KLM schrapt 5000 banen, 'voortbestaan is geen vanzelfsprekendheid'

1 week 5 days ago

Luchtvaartmaatschappij KLM schrapt 5000 banen, dat is bijna 15 procent van het totaal. Het bedrijf moet hard ingrijpen om kosten te besparen, want "het voortbestaan is geen vanzelfsprekendheid", schrijft president-directeur van KLM Marjan Rintel in een persbericht.

Het bedrijf denkt met vrijwillige vertrekregelingen en het niet vervangen van huidig personeel voldoende banen te kunnen schrappen. De organisatie wordt kleiner, eenvoudiger en slagvaardiger door reorganisatie, externe partners die werk overnemen en meer samenwerking binnen Air France-KLM, aldus KLM.

"De omstandigheden waarin we opereren worden alleen maar complexer: onrust in de wereld, hoge brandstofprijzen en druk op de luchtvaart. Daarom nemen we, op dit kantelpunt voor KLM, ingrijpende en soms pijnlijke maatregelen. Elk onderdeel, elke divisie wordt gevraagd om bij te dragen", zegt Rintel.

Een deel van de banen verdwijnt door het uitbesteden van de grondafhandeling van dochteronderneming KLM Cityhopper en een deel van de bagageafhandeling. Ook wil het bedrijf geleidelijk stoppen met onderhoud aan toestellen die zelf niet meer voor KLM vliegen en moet de klantafdeling verder worden gedigitaliseerd. Daarnaast wil het luchtvaartconcern vliegend personeel meer uren laten werken om kosten te besparen.

Structureel geld nodig

Afgelopen jaren bleef de winst van Air France-KLM achter. Om meer geld over te houden voor investeringen in een nieuwe vloot heeft de luchtvaartmaatschappij daarom meer geld nodig: structureel 1 miljard euro, zegt het KLM-bestuur.

Om verder te bezuinigen gaat KLM ook niet door met het plan om nieuwe Airbus-toestellen aan te schaffen. De luchtvaartmaatschappij heeft daarnaast te maken met hogere kosten in Nederland, onder andere door het havengeld op Schiphol dat is gestegen. Ook de hogere olieprijs en kerosineprijs leiden tot hogere kosten.

'Plannen zijn zeer ingrijpend'

Vakbond CNV zegt zich grote zorgen te maken over de gevolgen van de aangekondigde plannen voor KLM-medewerkers. "De plannen van KLM zijn zeer ingrijpend en hebben grote gevolgen voor de werknemers", zegt CNV-onderhandelaar Souleiman Amallah. "KLM wil met veel minder mensen veel meer gaan doen - en tegelijkertijd beknibbelen op de arbeidsvoorwaarden." Vakbond CNV wil daarom van het KLM-bestuur weten welk perspectief medewerkers hebben.

Ook vakbond FNV maakt zich zorgen. "De mensen die KLM iedere dag draaiende houden, wordt nu de rekening gepresenteerd", zegt Egon Groen, bestuurder FNV KLM-Grondpersoneel. "Een sterke luchtvaartmaatschappij bouw je niet door banen te schrappen en werk uit te besteden."

Vakbond De Unie zegt blij te zijn dat er geen gedwongen ontslagen komen. "Elke KLM'er voelt dat de operatie piept en kraakt", zegt voorzitter van de vakbond Reinier Castelein. "Het is eigenlijk een open deur." Hij vindt het logisch dat het bedrijf probeert verbeteringen door te voeren en de winst wil verhogen.

KLM zegt in gesprek te willen met vakbonden over hoe ze de productiviteit in 2028 kunnen verhogen. Castelein van De Unie begrijpt dat dat nodig is, maar zegt wel dat er duidelijkheid moet komen over welk werk er verandert. "Wat wordt er niet meer gedaan en waar wil KLM in investeren?"

Hongkongse activist Wong veroordeeld tot 10 jaar cel, kritiek op vonnis

1 week 5 days ago

De pro-democratie-activist Joshua Wong is vandaag door de rechtbank in Hongkong veroordeeld tot tien jaar gevangenisstraf. Dat is de maximale straf voor het strafbare feit dat hij zou hebben gepleegd.

Wong zat al vast voor een andere zaak en zou op 1 januari vrijkomen, maar twee maanden geleden werd al duidelijk dat dat niet zou gebeuren. Toen kwam naar buiten dat hij schuld had bekend aan een nieuwe aanklacht.

Wong zat sinds november 2020 vast. Hij was toen 23 jaar. Als hij zijn nieuwe straf helemaal moet uitzitten, is hij 40 als hij vrijkomt.

De activist bekende in 2020 te hebben geprobeerd om andere landen en buitenlandse organisaties aan te zetten tot het invoeren sancties en andere maatregelen tegen Hongkong en China. Dat geldt in China en Hongkong als een strafbaar feit onder de zeer omstreden nationale veiligheidswet die in datzelfde jaar onder zware druk vanuit Peking werd ingevoerd.

Netflix-documentaire

Wong werd op jonge leeftijd een van de bekendste gezichten van de Hongkongse pro-democratiebeweging. Hij richtte als scholier de studentengroep Scholarism op. Die protesteerde tegen de invoering van een door Peking beïnvloed schoolcurriculum. In 2012 kreeg de beweging zo'n honderdduizend mensen op de been. Wong was toen pas 15.

Twee jaar later groeide hij uit tot een van de gezichten van de Parapluprotesten, waarbij wekenlang delen van Hongkong werden bezet en betogers vrije en eerlijke verkiezingen eisten.

Later richtte Wong met andere activisten de pro-democratische politieke partij Demosistō op. Zijn bekendheid reikte uiteindelijk tot ver buiten Hongkong: in 2017 verscheen op Netflix de documentaire Joshua: Teenager vs. Superpower over zijn activisme en strijd tegen de alsmaar toenemende invloed van China. Juist die internationale bekendheid maakt dat China met hem een voorbeeld lijkt te willen stellen.

De trailer van de Netflix-documentaire:

De Hong Kong Democracy Council, een in de VS gevestigde organisatie die is opgericht door Hongkongse activisten, heeft de gevangenisstraf voor Wong sterk veroordeeld. "Sinds de invoering van de nationale veiligheidswet door Peking hebben de autoriteiten in Hongkong herhaaldelijk gebruikgemaakt van vervolgingen en gevangenisstraffen om vreedzame politieke participatie te onderdrukken en angst te zaaien."

De organisatie zegt dat de autoriteiten met het vonnis van vandaag van "de maatschappelijke moed" van Wong een waarschuwing willen maken "over de persoonlijke prijs van het uitspreken van kritiek".

Recht op strafvermindering

Ook mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch (HRW) heeft de veroordeling sterk afgekeurd. De organisatie wijst erop dat de vervolging van Wong grotendeels berust op de internationale lobby- en mediacampagne die Wong en Demosistō voerden vóór de inwerkingtreding van de nationale veiligheidswet.

Ook zegt HRW dat Wong door zijn schuldbekentenis een strafvermindering zou moeten krijgen. De organisatie vraagt om de vrijlating van Wong en roept buitenlandse regeringen op gerichte sancties op te leggen aan de functionarissen die verantwoordelijk zijn voor de toenemende repressie in Hongkong.

Protesten, stakingen en vrees voor rellen: weer een cruciale dag voor Frankrijk

1 week 5 days ago

Staat Frankrijk een jeudi noir, een zwarte donderdag, te wachten? Het land maakt zich vandaag op voor een nieuw hoofdstuk in de lange reeks van protesten. Na twee weken van relatieve rust, met alleen op zaterdagen uitschieters, beginnen de Fransen zich deze week weer te roeren. De regering verwacht in het land een opkomst van 500.000 tot 700.000 mensen, Parijs niet meegerekend.

De demonstranten, sommigen van hen deel van de gelehesjesbeweging, krijgen deze week weer gezelschap van scholieren en studenten. Zij hebben na de herfstvakantie hun protesten hervat, al ligt het aantal geblokkeerde scholen een stuk lager dan begin vorige maand. De kar wordt vooral getrokken door de vakbonden, die voor de demonstraties van vandaag de handen ineen hebben geslagen.

Verspreid over het land worden meer dan 240 protestmarsen verwacht. Ook zijn er stakingen aangekondigd in het onderwijs, de gezondheidszorg en de transportsector. Zo rijden er wat minder TGV-sneltreinen, maar de impact op het spoor is vooral groot bij de regionale treinen (TER).

Proef voor de autoriteiten

In Frankrijk wordt deze dag gezien als een belangrijke test: hoe massaal is de protestbeweging nog? Hoeveel mensen gaan er de straat op en weten zij de druk op de regering te houden? Andersom is het ook een proef voor de autoriteiten: lukt het hen om de woede van de Fransen te sussen?

De onderhandelingen met vertegenwoordigers van scholieren en studenten hebben nog niet tot een akkoord geleid. Wel zijn er al een aantal toezeggingen gedaan: zo worden 500 extra docenten aangesteld en wordt het systeem voor toelating tot hoger onderwijs, Parcoursup, aangepast.

Nu de onderwijsprotesten weer zijn begonnen, waarschuwt onderwijsminister Geffray voor de gevolgen op de langere termijn. "De absolute prioriteit is dat leerlingen gewoon naar school kunnen", zei hij. "Het schooljaar komt inmiddels in gevaar." Premier Lecornu zei bereid te zijn om volgende week opnieuw met de scholieren in gesprek te gaan.

Ook gisteravond gingen scholieren en studenten in Parijs al de straat op:

Een andere grote uitdaging voor de regering is om de protesten van vandaag in goede banen te leiden. Ze willen vooral een herhaling van 17 oktober voorkomen. Bijna drie weken geleden ontspoorde die protestdag volledig toen een deel van de demonstranten en georganiseerde relschoppers massale vernielingen aanrichtten. Auto's en administratieve gebouwen, waaronder het historische stadhuis van Limoges, werden in brand gestoken. Ruim duizend winkels werden geplunderd.

Het risico op onrust is volgens de autoriteiten groot. Zij verwachten "veel geweld tegen de politie en vernielingen van openbare gebouwen". Om een herhaling van 17 oktober te voorkomen, zijn net zoals de afgelopen twee zaterdagen 70.000 agenten van de politie en gendarmerie op de been.

Ondanks kritiek van onder andere mensenrechtenorganisaties over de inzet van traangas en flitsgranaten, heeft binnenlandminister Nuñez gezegd "geen enkel middel achterwege te willen laten, om de simpele reden dat politieagenten zich moeten kunnen verdedigen wanneer ze worden aangevallen".

Parijs protest toch in het centrum

Opvallend is dat de autoriteiten de demonstranten dit keer wél toestemming geven om door het centrum van Parijs te trekken. Waar zij de afgelopen twee zaterdagen alleen aan de rand van de stad mochten demonstreren, heeft de prefectuur gisteren ingestemd met een route van Place de la République naar Place de la Nation, via de Boulevard Voltaire.

Juist op Place de la République liep het op 17 oktober rond het middaguur al uit de hand. Relschoppers mengden zich toen tussen de demonstranten en raakten slaags met de politie en gendarmerie.

Wat er toen precies gebeurde? Bekijk het in deze video:

De CGT, één van de grootste vakbonden in Frankrijk, hamerde er de afgelopen dagen op dat de protestmars in het centrum moest plaatsvinden. "Het is ongekend als demonstraties in het centrum worden verboden", zei CGT-voorzitter Sophie Binet eerder deze week op de Franse radio. "We moeten toch zichtbaar kunnen zijn?"

Voor de regering heeft Binet een paar eisen: "Hogere lonen voor iedereen, een verhoging van het minimumloon met 10 procent en hogere salarissen voor ambtenaren. Daarnaast willen we dat de begrotingsplannen worden herzien."

Tweede Kamer wil wegbezuinigde onderwijsambtenaar omscholen tot leraar

1 week 5 days ago

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat wegbezuinigde rijksambtenaren op het ministerie van Onderwijs vrijwillig omgeschoold kunnen worden tot leraar of docent. Regeringspartij VVD zal het kabinet vandaag vragen om hiervoor een plan uit te werken. Het idee wordt in ieder geval gesteund door coalitiepartijen D66 en CDA en oppositiepartijen JA21 en 50Plus.

De VVD komt met dit voorstel naar aanleiding van het kabinetsplan om de komende negen jaar 25.000 rijksambtenaren te schrappen. In 2035 moet zo'n 16 procent van de ongeveer 160.000 (voltijds)ambtenaren zijn wegbezuinigd, zo kondigde staatssecretaris Van der Burg voor Slagvaardige Overheid eind oktober aan.

'Twee vliegen in één klap'

De partij zegt dat op het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) ambtenaren werken "met een enorme passie" voor het onderwijs. VVD-Kamerlid Kisteman denkt het kabinet "twee vliegen in één klap" kan slaan. "De aangekondigde bezuinigingen zijn een mooie kans om deze bevlogen mensen op kosten van de overheid vrijwillig te laten omscholen naar een baan in het onderwijs", aldus Kisteman. De ambtenaren zouden een wekelijkse studiedag kunnen krijgen om zich om te scholen.

Het is niet de eerste keer dat wordt geprobeerd om rijksambtenaren voor de klas te krijgen, vooral om het lerarentekort te verminderen. Het idee bestaat dat een overstap van onderwijsambtenaren naar een school minder ingewikkeld is, omdat zij veel kennis hebben op dat terrein. Het zou ambtenaren ook kunnen aanmoedigen om een andere loopbaan te starten en zij-instromer te worden.

In 2008 kwam er een pilot om vijftig rijksambtenaren te helpen met een overstap naar een baan op een middelbare school. Ze kregen een uitgebreide introductieperiode, een opleiding en een mogelijke daling van hun salaris zou enkele jaren worden aangevuld.

Hobbel

Het project bleek geen succes, zo concludeerde de SER in een rapport in 2011. Scholen stonden niet te springen om de zij-instromers met te weinig pedagogische ervaring. De gevreesde achteruitgang in het salaris bleek ook een behoorlijke hobbel. De rijksambtenaren bleken toch bang te zijn om hun vaste baan op het ministerie te verliezen en waren er niet van overtuigd dat hun nieuwe werkgever de nodige vastigheid kon bieden.

Het is nog niet duidelijk of de 25.000 rijksambtenaren gedwongen op straat komen te staan, want staatssecretaris Van der Burg gaat zijn plan nog uitwerken en dat komt in het voorjaar van 2027. Het ministerie van Onderwijs heeft wel ruim 400 miljoen euro op de begroting staan om het lerarentekort aan te pakken.

Vandaag of later zal duidelijk worden of het kabinet met het omscholingsplan voor rijksambtenaren aan de slag zal gaan.

Wekdienst 5/11: Protest verwacht in Frankrijk • Terrorismezaak tegen 18- en 19-jarige

1 week 5 days ago

Goedemorgen! In Frankrijk verwacht de regering dat opnieuw honderdduizenden mensen de straat op gaan. En in Rotterdam moeten een 19-jarige Eindhovenaar en een 18-jarige man uit Kesteren voorkomen die worden verdacht in een terrorismezaak.

Eerst het weer:

De dag start regionaal met nevel of enkele mistbanken. In de middag is het overal zonovergoten en bij een matige oostenwind stijgt het kwik naar 9 of 10 graden. Aan de noordkust en op de Wadden staat een vrij krachtige wind. In de avond en de nacht naar vrijdag trekken enkele wolkenvelden over het noorden. Vooral in het binnenland blijft het helder en koelt het flink af.

De verwachting voor de komende dagen zie je in deze video:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het zat er al aan te komen en nu is het gebeurd. Een ruimtetelescoop van NASA is na ruim twintig jaar vergaan in de dampkring, nadat een reddingsmissie om de satelliet naar een hogere baan te duwen eerder op een mislukking was uitgelopen.

De onbemande ruimtetelescoop Neil Gehrels Swift Observatory, kortweg Swift, viel boven het Indonesische eiland Sumatra terug in de atmosfeer van de aarde, zegt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In de Verenigde Staten hebben de Democraten een overweldigende overwinning behaald op de Republikeinse Partij. Commentatoren spreken over een blauwe golf. Terugkijken? Dat kan in onderstaande video:

Fijne dag!

Brussel rekent niet op betere tijden met Trump: 'Niet slechter zou al winst zijn'

1 week 5 days ago

Niemand denkt dat door de verkiezingsnederlaag van de Republikeinen in Amerika opeens alles beter wordt in de gehavende relatie tussen de VS en de EU. Dat vertellen diplomaten in Brussel op voorwaarde dat ze anoniem mogen praten. "Niet slechter zou al winst zijn", stelt de een enigszins bitter. "Keep calm and carry on", klinkt het bij een ander.

Rustig doorgaan met waar hij mee bezig is, is precies wat de Amerikaanse ambassadeur voor de Europese Unie ook doet. De Europese Commissie weet de energieprijzen niet omlaag te krijgen, sneerde hij gisteren op X een paar uur nadat de verkiezingsuitslag binnen was gekomen. Waarna hij pleitte voor langer uitstel van Europese klimaatregels, die ook de Amerikaanse energiesector zullen raken.

Dat die energieprijzen mede zo hoog zijn door de oorlog in Iran, die president Trump in februari met Israël begon, benoemde de ambassadeur niet. Deze manier van communicatie zijn ze in Brussel inmiddels wel gewend. En de verwachting is dat de Amerikanen op dezelfde voet verdergaan.

Optimisten en pessimisten

Toch zijn er optimisten en pessimisten. De optimisten wijzen op de vernietigende uitslagen voor president Trump en zijn eerste, gematigde reactie waarin hij zegt te willen samenwerken met de Democraten. Daaruit putten ze hoop voor de toekomst dat alles blijft zoals het is, of dat de Amerikaanse president onder druk van een Democratisch Congres mogelijk zelfs wat minder hard tekeer zal gaan in het buitenland.

De pessimisten houden juist hun hart vast. Nu Trump in het binnenland zoveel macht kwijtraakt, zal hij zijn woede richten op de EU en de NAVO, denken zij. Amerikaanse presidenten hebben op internationaal terrein veel ruimte om hun eigen gang te gaan.

Steun aan Oekraïne

Bijvoorbeeld als het gaat om de oorlog in Oekraïne. In de Senaat en het Huis van Afgevaardigden is veel steun voor Oekraïne. Toch koos Trump afgelopen tijd meermaals partij voor Rusland. Zo sloot hij een dieseldeal met president Poetin en verweet hij president Zelensky dat hij geen vrede wil sluiten. Dat biedt weinig hoop, vrezen de pessimisten, voor de onderhandelingen tussen Oekraïne, Rusland en de Verenigde Staten die volgende week in Abu Dhabi plaatsvinden.

Toch hebben sommige politici de hoop dat het Amerikaanse Congres Oekraïne meer kan helpen, zoals de Duitse buitenlandminister Wadephul en EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Zij geven aan te hopen dat het nieuwe Congres in de VS Oekraïne zal blijven steunen en meer druk op Rusland zal uitvoeren.

Troepen terugtrekken uit Europa

Bij de NAVO kijken ze vooral naar het Amerikaanse plan om troepen uit Europa terug te trekken. De uitwerking daarvan komt volgende maand, is de verwachting. Pessimisten zijn bang dat Trump de herziening zal aangrijpen om Europese landen te straffen die in zijn ogen te weinig bijdragen aan de NAVO en die hem onvoldoende hebben gesteund bij de Iran-oorlog.

Op dit moment zijn er zo'n 80.000 Amerikaanse militairen in Europa. Volgens sommige Amerikaanse media zouden de Amerikanen overwegen tot een derde van die troepen terug te trekken. Maar de optimisten denken dat het zo'n vaart niet zal lopen en dat alles in goed overleg zal gaan. In 2020 wilde Trump ook al eens 10.000 militairen weghalen uit Duitsland. Toen kwam er ook verzet vanuit het Congres. Uiteindelijk hield Trumps opvolger Joe Biden het plan tegen.

Te veel kapotgemaakt

In Europa denken ze dat Trump waar mogelijk zijn eigen gang zal gaan. De Duitse bondskanselier Merz verwacht dat Trump presidentiële decreten zal gebruiken om het Congres te passeren, zei hij gisteren. Daarom rekenen ze in Brussel ook niet op lagere importheffingen of het terugdraaien van de sancties tegen het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag.

Of de optimisten of de pessimisten gelijk gaan krijgen, moet blijken. Maar over één ding is vrijwel iedereen het eens: de relatie tussen de EU en de VS zal nooit meer hetzelfde zijn als vóór Trump. Daarvoor is de afgelopen jaren te veel kapotgemaakt. En dus is het devies: doorgaan met zo snel mogelijk op eigen benen staan.

Onafhankelijk worden op alle terreinen waar de EU de VS nu nog voor nodig heeft, zoals defensie, tech, energie en economie. Dat gaat met vallen en opstaan. "Deze tussentijdse Amerikaanse verkiezingen mogen Europa niet afleiden van het beschermen van zijn eigen belangen", zei de Franse minister van Buitenlandse Zaken Barrot gisteren.

Duitse politicus dood aangetroffen in hotelkamer

1 week 5 days ago

In Duitsland is de 55-jarige politicus Hubert Aiwanger dood aangetroffen in een hotelkamer. Aiwanger was vicepremier en minister van Economische Zaken in de zuidelijke deelstaat Beieren. Gisteren zou hij in Berlijn een toespraak houden, maar omdat hij zich niet goed voelde had hij zich afgemeld.

Toen Aiwanger, de landelijke en regionale voorzitter van de conservatieve partij Freie Wähler, later niet meer bereikbaar was, werd zijn lichaam gevonden in de Berlijnse hotelkamer.

Over de doodsoorzaak is niets naar buiten gebracht. De politie doet onderzoek.

Aiwanger was een succesvol varkensfokker toen hij ruim twintig jaar geleden zijn intrede deed op het politieke toneel. In 2002 sloot hij zich aan bij de Freie Wähler. Zes jaar later, in 2008, kwamen Aiwanger en de partij voor het eerst in het Beierse deelstaatparlement.

Hier bleef het niet bij voor de Freie Wähler. In 2018 vormden de CSU (zusterpartij van de CDU van bondskanselier Merz) en de Freie Wähler een coalitie en werd Aiwanger minister van Economische Zaken en vicepremier van Beieren.

Antisemitisch pamflet

Ondanks de successen hing de politieke carrière van Aiwanger enkele jaren later toch opeens aan een zijden draadje, na een onthulling van de Süddeutsche Zeitung. De Duitse krant schreef in 2023 dat de boer uit Neder-Beieren in zijn middelbare schooltijd een antisemitisch pamflet had geschreven en verspreid.

Aiwanger weersprak het pamflet geschreven te hebben, maar gaf wel toe dat er "een of meerdere exemplaren" van het pamflet in zijn schooltas waren gevonden. Niet veel later zei de oudere broer van Aiwanger, Helmut, achter het pamflet te zitten.

Het stof ging niet liggen door deze bekentenis. Zo verklaarden oud-klasgenoten van Aiwanger dat de politicus in het verleden meerdere keren de Hitlergroet had gebracht.

Toch deed het schandaal Aiwanger politiek niet de das om. Enkele maanden na de onthulling behaalde de Freie Wähler in Beieren het beste verkiezingsresultaat in de geschiedenis.

Onder zijn leiding boekte Freie Wähler dit voorjaar nog grote winst bij de lokale verkiezingen in Beieren.

Geschokt

Op de plotselinge dood van Aiwanger wordt geschokt gereageerd. Markus Söder, de Beierse minister-president en CSU-partijleider spreekt van een "absolute tragedie". "We zijn allemaal diep geschokt."

Ook de voorzitter van het Beierse deelstaatparlement heeft gereageerd. Ilse Aigner (CSU) spreekt van een "groot verlies voor het Beierse deelstaatparlement en voor de gehele politiek in Beieren".

NASA-telescoop na ruim twintig jaar vergaan in atmosfeer

1 week 5 days ago

Een ruimtetelescoop van NASA is na ruim twintig jaar vergaan in de dampkring, nadat een reddingsmissie om de satelliet naar een hogere baan te duwen eerder op een mislukking was uitgelopen.

De onbemande ruimtetelescoop Neil Gehrels Swift Observatory, kortweg Swift, viel boven het Indonesische eiland Sumatra terug in de aarde, zegt de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA.

Reddingsmissie

Afgelopen zomer werd al voorspeld dat Swift binnen enkele maanden kon neerstorten als gevolg van grote zonne-uitbarstingen. Om die reden werd een reddingsmissie op touw gezet met een prijskaartje van ruim 20 miljoen euro, maar dat liep op niets uit.

De reddingssatelliet met drie robotarmen van het Amerikaanse bedrijf Katalyst Space werd na de lancering in juli deels onbestuurbaar en stortte in september neer.

Gammastralen

Swift werd in 2004 gelanceerd en in een baan om de aarde gebracht. Het was eigenlijk de bedoeling dat de telescoop twee jaar lang voornamelijk onderzoek zou doen naar gammastralen, de meest krachtige explosies in het heelal.

Maar de satelliet, die ruim 444 miljoen euro kostte en zo'n 1500 kilo woog, hield het een stuk langer dan twee jaar vol. Swift heeft in de afgelopen jaren meer dan 2000 uitbarstingen van gammastralen waargenomen.

In een paar seconden komt dan meer energie vrij dan de zon in zijn hele levensduur zal produceren. Ook bestudeerde de satelliet meer dan 1400 supernovae (exploderende sterren).

Dit alles heeft volgens NASA tot 7000 artikelen in wetenschappelijke tijdschriften geleid.

WO II-bom ontmanteld in Duitse stad Bochum

1 week 5 days ago

In de Duitse stad Bochum in het Ruhrgebied is een bom uit de Tweede Wereldoorlog op een begraafplaats onschadelijk gemaakt. Vanwege de ontmanteling moesten ongeveer duizend mensen in de directe omgeving hun woning verlaten. Ook werd een deel van de snelweg A40 afgesloten.

Begraafplaatsmedewerkers ontdekten de Britse bom van 250 kilo gedurende het graven van een nieuw graf. Bij de ontmanteling waren 137 hulpverleners betrokken.

Mensen die geëvacueerd moesten worden, konden terecht in een schoolgebouw. De gemeente zegt dat ruim 150 mensen daar gebruik van hebben gemaakt.

Station ontruimd

In Bochum, gelegen tussen Essen en Dortmund, worden vaker bommen uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Vijf jaar geleden moesten ongeveer 5000 mensen hun huis in de buurt van het station verlaten na de vondst van een onontplofte bom.

WO II-nieuwsbrief

Geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog? Abonneer je dan hier op onze nieuwsbrief.