NOS Nieuws - Algemeen

De Britse prins Harry zegt dat de Daily Mail het leven van zijn vrouw Meghan Markle "absoluut ellendig" heeft gemaakt. "Het is walgelijk om hier te zitten en dit allemaal opnieuw te moeten doorstaan", zei hij in de rechtszaak tegen de uitgever van de krant.

Harry en zes medeaanklagers, onder wie Elton John, beschuldigen uitgever Associated Newspapers Ltd. van onwettige informatievergaring. Journalisten zouden tussen 1993 en 2011 hun privacy hebben geschonden om met sensationele onthullingen de verkoop van de krant te laten stijgen.

"Net als bij anderen werd mijn leven al vanaf mijn tienerjaren op deze manier gecommercialiseerd. Ze drongen door tot in elk detail van mijn privéleven, luisterden telefoongesprekken af, regelden vluchten zodat ze konden achterhalen waar ik naartoe ging", zei Harry geëmotioneerd.

'Bang en paranoïde'

De zaak draait om veertien artikelen die de journalisten volgens Harry alleen hebben kunnen schrijven met illegaal verkregen informatie. In zijn getuigenverklaring noemde hij dat "angstaanjagend", zowel voor hem als voor zijn dierbaren.

Hij zei dat de artikelen hem "ongelooflijk paranoïde" maakten en hem het gevoel gaven dat hij overal werd achtervolgd. "Ik was echt bezorgd dat er iets ergs zou gebeuren." Volgens Harry probeerde de uitgever hem waarschijnlijk aan te zetten tot drugs- en alcoholgebruik.

Associated Newspapers stelt dat de artikelen zijn geschreven op basis van loslippige vrienden van de prins. Journalisten zouden nauwe banden hebben met zijn sociale kring. Volgens Harry klopt dat niet. Op de vraag waarom de prins niet eerder naar de rechtbank is gestapt, zei hij dat hij als lid van de koninklijke familie "niet mocht klagen".

De advocaten van de uitgever zeggen dat Harry en zijn medeaanklagers te laat zijn, omdat de verjaringstermijn van zes jaar is gepasseerd. De rechter is daar niet van overtuigd. Hij wil eerst het bewijs horen, voordat hij beslist of de zaak verjaard is.

Eerdere zaken

De rechtszaak in Londen is Harry's derde zaak in zijn strijd tegen de roddelpers. Vorig jaar liep een zaak tegen de uitgever van de The Sun en News of the World uit op een schikking. Ongeveer een jaar eerder oordeelde een rechtbank in het voordeel van Harry in een zaak tegen de uitgever van de Daily Mirror en Sunday Mirror. De uitgever moest een schadevergoeding betalen, omdat de kranten artikelen hadden geschreven op basis van illegaal verkregen informatie.

De verwachting is dat de behandeling van deze zaak negen weken gaat duren.

Het Amerikaanse leger zegt te zijn begonnen om IS-gevangenen over te brengen van gevangenissen in Syrië naar Irak. De VS wil er op die manier voor zorgen dat de gevangenen op een juiste manier worden bewaakt, nu de Koerdische SDF-groepering zich steeds verder terugtrekt.

De gevangen leden van terreurgroep Islamitische Staat werden vastgehouden in het noordoosten van Syrië, in de provincie Hassakeh. Gevangenissen in het gebied vielen eerder onder het gezag van de SDF-strijdkrachten. Nu de SDF zich onder druk van gevechten met het regeringsleger verder naar het oosten heeft teruggetrokken, maakt het leger weer de dienst uit in het gebied.

De afgelopen dagen werd er rond gevangenissen in de regio gevochten, ondanks een afgesproken staakt-het-vuren. Zo beschuldigde SDF "aan de regering gelieerde milities" van een aanval op de Shaddadi-gevangenis. De SDF en de regering beschuldigden elkaar over en weer ervan dat ze te maken hadden met de ontsnapping van IS-leden uit de gevangenis.

Ook bij andere gevangenissen is gevochten. Op de dag dat het staakt-het-vuren werd ondertekend, zouden er ook al IS-gevangenen zijn vrijgelaten.

150 IS-gevangenen

Het Amerikaanse militaire commando in de regio zegt te zijn begonnen met de overplaatsing van 150 IS-gevangenen. Volgens de verklaring kunnen er uiteindelijk tot 7000 IS-gedetineerden vanuit Syrië naar Iraakse faciliteiten worden overgebracht.

De SDF heeft al jaren goede banden met de Verenigde Staten, en de nieuwe regering in Damascus sinds kort ook. Ondanks dat lijkt de militaire steun van de VS aan de SDF inmiddels voorbij. "Het oorspronkelijke doel van de SDF als belangrijkste anti-IS-macht op de grond is grotendeels verlopen", zei de Amerikaanse ambassadeur van Turkije, Tom Barrack.

Al-Hol

Gisteren werd de controle over een detentiekamp in het noordwesten van Syrië, genaamd al-Hol, overgenomen door het Syrische regeringsleger. In het kamp verblijven vele duizenden mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen van IS-verdachten. Er zitten ook Nederlandse vrouwen en kinderen vast.

Het kamp biedt nog steeds onderdak aan zo'n 24.000 mensen. Onder hen bevinden zich ongeveer 14.500 Syriërs en bijna 3000 Irakezen.

Spanje werd deze week opgeschrikt door twee dodelijke treinongelukken in drie dagen. De machinisten slaan alarm met een oproep tot een algemene spoorwegstaking.

Er zijn al langer zorgen. Vorig jaar stuurde de machinistenvakbond al een brief naar spoorbeheerder Adif met waarschuwingen over de veiligheid op het spoor. Inmiddels rijst de vraag: is dit toeval of wijst het op een structureel probleem in de infrastructuur?

Vakbond SEMAF noemde meerdere trajecten van het hogesnelheidsnet en stelde dat machinisten dagelijks stuiten op "talloze gaten in het spoor, losse rails en oneffenheden in de bovenleiding".

Volgens SEMAF hebben machinisten deze problemen herhaaldelijk bij Adif gemeld, kennelijk zonder dat er maatregelen volgden.

Het belangrijkste verzoek van de vakbond was een tijdelijke snelheidsverlaging naar 250 kilometer per uur. "Deze maatregel moet van kracht blijven totdat het spoornetwerk in een geschikte staat verkeert om hogere snelheden veilig mogelijk te maken", schreef SEMAF.

Het is onduidelijk of Adif op deze brief heeft gereageerd en maatregelen heeft genomen. Na het ongeluk van zondagavond is de maximumsnelheid op verschillende trajecten wel tijdelijk verlaagd.

Hoe is het Spaanse spoornetwerk georganiseerd?

Net als in veel Europese landen is het Spaanse spoor in twee delen gesplitst. Het staatsbedrijf Adif is verantwoordelijk is voor beheer, uitbreiding en onderhoud van de spoorinfrastructuur. Ook draagt Adif de verantwoordelijkheid voor de veiligheid van het spoor.

Renfe is het nationale spoorwegbedrijf, dat sinds 1941 treinen exploiteert. Tot 2005 beheerde Renfe ook het spoor, maar door een hervorming werd het beheer afgesplitst en kwam Adif tot stand.

Op het Spaanse spoor rijden treinen van verschillende bedrijven. Er wordt onderscheid gemaakt tussen hogesnelheidstreinen, het regionaal en forensennetwerk en het goederenvervoer.

Spanje heeft bijna 4000 kilometer spoor voor hogesnelheidstreinen. Na China is dat het meeste aantal kilometers ter wereld. Op dat net zijn drie aanbieders actief: Renfe, Ouigo en Iryo.

Minister van Transport Óscar Puente zei in de media dat de staking vooral wordt aangewakkerd door de "emotionele staat van de machinisten", na het overlijden van collega's deze week. De grootste oppositiepartij, Partido Popular, reageerde fel en noemde de uitspraak van de minister "moreel verwerpelijk".

Ook regionale politici voeren de druk op de centrale overheid op. Met name Catalaanse bestuurders stellen dat te weinig wordt geïnvesteerd in regionale trajecten en dat de infrastructuurpolitiek onevenwichtig is.

In de dagen na het ongeluk bij Córdoba verschenen online video's en foto's van reizigers die problemen op het spoor documenteerden. De meeste beelden tonen trillingen en onregelmatige bewegingen in de trein. Een van de meest gedeelde video's is die van María Urbaneja, die ongeveer 24 uur voor het ongeluk een TikTok-video plaatste waarin ze de hevige trillingen in de trein filmt. In haar bericht noemt ze het "een schande" dat zij praktisch de hele reis op deze manier heeft moeten reizen.

Waar de eerste dagen na het ongeluk bij Adamuz vooral gericht waren op slachtoffers en hulpverlening, is er nu een bredere discussie ontstaan: kunnen twee dodelijke ongelukken binnen enkele dagen nog worden gezien als toeval, of wijzen ze op structurele tekortkomingen in onderhoud en toezicht?

De komende periode zal moeten uitwijzen of gebrekkig onderhoud en infrastructuurproblemen hebben bijgedragen aan de ongevallen. Ondertussen moeten reizigers rekening houden met hinder, vertragingen en mogelijk langdurige snelheidsbeperkingen op het spoor.