NOS Nieuws - Algemeen

Bedrijven die deze zomer schepen door het Kanaal van Gent naar Terneuzen lieten varen, hebben voor miljoenen euro's schade opgelopen. Dat zegt CEO van North Sea Port Cas König in een interview met persbureau Belga. Zijn bedrijf beheert de havens van Vlissingen, Terneuzen en Gent.

Afgelopen zomer was de warmste zomer sinds het begin van de metingen van het KNMI in 1901. Ook was het extreem droog, wat leidde tot een lage waterstand in het kanaal.

"Dit hadden we nog niet zo heel vaak gezien", zegt König. Op het dieptepunt was een van de twee zeesluizen in Terneuzen volledig gesloten. De andere zeesluis kon slechts 4 uur uur per hoogtij worden gebruikt.

Daardoor bleef er op een volledige dag slechts 8 uur effectieve sluiscapaciteit over en werd het moeilijker voor schepen om binnen te varen of de haven te verlaten. De schepen bleven vaak langer liggen.

Iedereen wil erdoorheen

Dat leidde tot het volgende probleem: een dubbel knelpunt. Want zodra de sluis openging, wilden alle schepen tegelijkertijd doorvaren en aanmeren. Zo ontstond er een tekort aan dienstverleners, zoals loodsen en sleepboten.

Ook mochten schepen vanwege het lage waterpeil minder diep liggen en konden ze dus minder vervoeren. Sommige bedrijven schakelden over op vrachtwagens om goederen over te slaan.

Hoge kosten

De kosten kunnen dan snel oplopen. Zo kan het zijn dat bedrijven zogenoemde demurragekosten moeten betalen voor de vertraagde schepen. Dat zijn vergoedingen voor wanneer een schip langer dan verwacht moet blijven liggen.

Exacte getallen heeft North Sea Port niet. "We weten niet precies over welke schade het bij bedrijven gaat, maar het gaat echt wel over miljoenen", aldus König.

Klimaatadaptatie

Hij verwacht dat de situatie van deze zomer vaker zal voorkomen in de toekomst. De haven wil daarom de klimaatadaptatie, ofwel de weerbaarheid tegen klimaatverandering, versnellen met maatregelen tegen zowel droogte als extreme regenval.

Deze maand zei ook de Algemene Rekenkamer dat er vanuit de overheid meer aandacht moet komen voor droogte om problemen en enorme schade te voorkomen. De Rekenkamer becijferde al eens dat de schade in 2018 tussen de 500 miljoen en 2 miljard euro bedroeg.

Mexico krijgt een eeuwenoud manuscript uit de tijd van de Azteken tijdelijk terug. Het werk is sinds 1898 in handen van de nationale bibliotheek van Frankrijk en wordt uitgeleend aan Mexico om 200 jaar aan diplomatieke banden tussen de landen te vieren.

Het gaat om een handgeschreven boekje uit de 16de eeuw. Daarin omschrijven de Azteken de stichting van hun hoofdstad Tenochtitlan (tegenwoordig Mexico-Stad). Ook de verovering door de Spanjaarden tussen 1519 en 1521, waarin zij de Azteken onderwierpen en gedwongen bekeerden tot het christendom, wordt beschreven.

Het werk, de Codex Azcatitlan, wordt gezien als een van de belangrijkste naslagwerken van de geschiedenis van de Azteken. Het manuscript bevat zowel Latijn als symbolen die de Azteken gebruikten.

Azteken of Mexica?

'Azteken' is een verzamelnaam voor een groep mensen die vroeger in Midden-Amerika woonde. Soms worden met Azteken alleen de mensen bedoeld die in of rond de hoofdstad woonden. Er is ook een preciezere term voor deze groep: Mexica.

De term Azteken werd in de 19de eeuw populair in Europa toen een ontdekkingsreiziger het woord ging gebruiken. De Mexica zelf gebruikten de term niet om naar zichzelf te verwijzen, maar wel in hun mythologie. Daarin beschreven ze dat ze ooit hun thuisland Aztlan hebben verlaten, voordat ze naar hun latere hoofdstad vertrokken. Mexica is ook waar de naam van Mexico vandaan komt.

Voor de nakomelingen van de Azteken, of Mexica, is de tijdelijke terugkeer van de kunst enorm belangrijk. "Het versterkt onze moreel, onze gebruiken, onze cultuur en ons besef van wie we zijn", zegt Maria Eugenia Castañeda, vertegenwoordiger van de Mexica.

Hoewel het kunstwerk nu tijdelijk tentoongesteld wordt, pleit Mexico al jaren voor een permanente terugkeer. Daar heeft Frankrijk tot dusver geen gehoor aan gegeven.

Herkomst onduidelijk

Het manuscript kwam eind 19de eeuw in Frankrijk terecht nadat een Europeaan het had gedoneerd aan de nationale bibliotheek. Hoe het boek precies in Europa terechtkwam, is niet volledig gedocumenteerd.

De codex is tot december te zien in het Nationale Museum voor Antropologie in Mexico-Stad. Mexico leent op zijn beurt ook een kunstwerk uit aan Frankrijk. Het gaat om de Codex Boturini, een vergelijkbaar manuscript waarin te zien is hoe de Mexica van hun thuisland naar hun nieuwe hoofdstad reisden.

Het aantal toeristen is de eerste zeven maanden van het jaar toegenomen, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. Maar terwijl er meer toeristen waren, nam het aantal overnachtingen in hotels en vakantieparken iets af.

Juli was wel een heel goede maand, waarin niet alleen het aantal toeristen, maar ook het aantal overnachtingen toenam. "Door het goede weer hebben veel mensen last minute geboekt", zegt een woordvoerder van toerismebureau NBTC.

De eerste zomermaand maakte volgens de sector een hoop goed ten opzichte van het tegenvallende half jaar ervoor, maar pas volgende maand wordt duidelijk hoe de hele zomer is verlopen.

Lagere marge hotels

Sinds 1 januari is de btw op een overnachting in een hotel of vakantiepark verhoogd van 9 naar 21 procent. Veel hotels klagen dat dat ten koste gaat van hun omzet en marge, oftewel wat ze onder de streep overhouden.

Volgens Rabobank-econoom Jos Klerx blijft dat beeld wel overeind staan. Hij ziet dat hotels een deel van de btw-verhoging voor eigen rekening nemen. "Als je de prijs 12 procent omhoog doet, verlies je te veel van je bezettingsgraad." Hij wijst ook op andere hogere kosten, zoals die voor het personeel, energie en inkoop van eten en drinken. "Eigenlijk zouden ze 14 à 15 procent meer moeten vragen."

De regionale verschillen zijn volgens Klerx groot. "Zeeland blijft duidelijk achter. Noord-Holland doet het een stuk beter dan vorig jaar."

Als kampeerterreinen, waarvoor de btw-verhoging niet geldt, worden meegenomen in de cijfers, is er in het aantal overnachtingen een kleine plus te zien.

Volgens de Poolse premier Donald Tusk bestaat er "een reëel risico" dat Rusland drones of andere projectielen op de oostflank van het Europese NAVO-gebied gaat afvuren. Dit soort "hybride" aanvallen zouden worden uitgevoerd op landen die Oekraïne steunen, zei hij gisteren in het Poolse parlement.

Daar kondigde hij ook aan dat hij vandaag een bezoek aan Kyiv brengt. Om veiligheidsredenen houden politici hun reisplannen naar Oekraïne doorgaans geheim.

Tusk zal onder anderen president Zelensky spreken over de verdediging tegen nieuwe soorten drones. Rusland gebruikt steeds vaker drones die hoger en sneller vliegen en daardoor moeilijker te detecteren zijn door de luchtverdediging.

Vergissing

Ook NAVO-landen worden volgens hem dus bedreigd. Rusland zal doen alsof de aanvallen "per ongeluk" zijn gebeurd om "de motivatie van NAVO-landen om de aangevallen lidstaat te verdedigen op zijn minst te verzwakken", zei hij.

De Poolse premier waarschuwt al langer dat Rusland een dergelijke aanval op een NAVO-land voorbereidt. Hij heeft de afgelopen dagen gezegd dat Rusland zich nu richt op aanvallen op grensovergangen tussen Oekraïne en Europese buurlanden. Hiermee moeten de aanvoerlijnen naar Oekraïne worden verstoord. Dergelijke incidenten vonden de afgelopen week plaats aan de Poolse grens met Oekraïne en in Moldavië.

Poolse straaljagers de lucht in

De oorlog komt in Polen steeds dichterbij. Gevechtsvliegtuigen van Polen en NAVO-bondgenoten stijgen geregeld op vanwege Russische aanvallen in het westen van Oekraïne. Hierdoor klinkt in de Poolse grensregio het luchtalarm.

Gisteren werd een deel van het Poolse luchtruim gesloten vanwege Russische aanvallen op het westen van Oekraïne. Twee Poolse vliegvelden in het oosten van het land werden uit voorzorg gesloten. Het land stuurde straaljagers de lucht in.

Ook vandaag werd bij de luchthavens van Lublin en Rzeszów, in het (zuid)oosten van Polen, het vliegverkeer opgeschort. Inmiddels is het verkeer weer hervat.

Het veelbesproken Europese migratiepact is vandaag precies honderd dagen van kracht. Met de nieuwe regels moeten asielprocedures sneller verlopen, zodat eerder duidelijk wordt of een asielzoeker mag blijven of niet.

In de praktijk zien Vluchtelingenwerk Nederland en asieladvocaten inderdaad dat de procedure sneller gaat. Volgens hen gaat dat wel ten koste van de zorgvuldigheid en kwaliteit. Met name de meest kwetsbaren zijn daarvan de dupe.

"Kwetsbaarheden worden nog onvoldoende herkend", zegt Myrthe Wijnkoop van Vluchtelingenwerk. Dan gaat het bijvoorbeeld om mensen met psychische problemen of trauma's, slachtoffers van marteling en mensenhandel. "Als die signalen worden gemist, kan dat grote gevolgen hebben."

Wat staat er in het migratiepact? In deze video wordt het uitgelegd:

De IND, de organisatie die beoordeelt of een asielzoeker in Nederland mag blijven, moet asielaanvragen sinds 12 juni binnen een half jaar afhandelen. Voorheen duurde die procedure vaak zo'n twee jaar. Om die te verkorten, heeft de IND de procedure versimpeld.

Zo zijn gezondheidschecks niet meer verplicht en verzorgt Vluchtelingenwerk niet langer de voorlichting aan asielzoekers voorafgaand aan de procedure. De IND heeft die taak overgenomen.

"We merken van teamleiders en rechtsbijstandsverleners in het land dat de informatie en voorlichting van de IND beperkt zijn", zegt Wijnkoop van Vluchtelingenwerk. "Mensen hebben meer informatie nodig om de procedure goed te kunnen doorlopen."

Asielzoekers die nu in Ter Apel asiel aanvragen, krijgen voorrang op mensen die hun aanvraag al vóór 12 juni hebben gedaan. Zo moeten zij niet direct met achterstanden te maken krijgen onder de nieuwe regels.

Tablet

Vluchtelingenwerk ziet dat kwetsbare asielzoekers en vluchtelingen onder het nieuwe migratiepact niet altijd de ondersteuning krijgen die zij nodig hebben. Daardoor kan belangrijke informatie tijdens het gesprek met de IND buiten beeld blijven.

Asieladvocaat Maartje Terpstra beaamt dat. Ze noemt als voorbeeld een vrouw die haar na een persoonlijk gesprek met de IND vertelde dat zij slachtoffer was geweest van seksueel misbruik. Tijdens dat zogenoemde gehoor had ze dat niet verteld, omdat er geen vrouwelijke tolk aanwezig was.

"Vroeger signaleerden we zulke zaken vooraf, zodat mensen tijdens het gehoor hun verhaal goed konden vertellen", zegt ze. "Dat is essentieel voor een zorgvuldig verloop van de asielprocedure, en dat is nu helemaal weg."

Bij aankomst in Ter Apel verloopt het eerste contact voor asielzoekers via een tablet. Daarop moeten zij vragen beantwoorden die nodig zijn voor hun aanmelding. Volgens Wijnkoop kan dat problemen opleveren. "Als je laaggeletterd bent of veel hebt meegemaakt, is de kans groot dat je daarbij fouten maakt."

Afbreuk aan kwaliteit

Ook de situatie aan de buitengrenzen van de EU is volgens Wijnkoop verre van verbeterd. "De druk op de landen daar is nog altijd hoog, en ook de procedures en opvang zijn nog niet op orde." Zo heeft een rechtbank in Den Haag aangegeven dat de situatie in Italië nog steeds niet zodanig is verbeterd dat Nederland asielzoekers daarnaartoe kan terugsturen.

Vluchtelingenwerk noemt de eerste signalen van het EU-pact dan ook zorgelijk. "Die doen afbreuk aan de kwaliteit en de zorgvuldigheid van de procedure."

Keuzes gemaakt

De IND zegt in een reactie dat de dienst heel goed begrijpt hoe groot de belangen voor betrokkenen zijn. "Daar gaan we niet lichtvaardig mee om. Een zorgvuldig besluit nemen is juist wat ons drijft. Dat deden wij voor 12 juni en ook daarna."

De IND zegt wel dat de punten van zorg van Vluchtelingenwerk niet alleen betrekking hebben op het nieuwe migratiepact. "Een deel ervan is onderdeel van de discussie die voor de inwerkingtreding van het pact ook al liep en heeft ook te maken met keuzes van het kabinet en de wetgever, die kennelijk anders zijn uitgevallen dan Vluchtelingenwerk had gewenst."

Wijnkoop van Vluchtelingenwerk is daar niet helemaal mee eens. "De keuzes die Nederland heeft gemaakt in de uitvoering van het migratiepact, hebben wel degelijk invloed gehad op hoe de procedure is ingericht."

Veel procederen

Als snelheid ten koste gaat van de kwaliteit, moeten asielzoekers vaker in beroep gaan, ziet asieladvocaat Terpstra. Wanneer de rechter ze in het gelijk stelt, moet de IND de zaak opnieuw beoordelen. "We zien dat wij enorm veel moeten procederen vanwege de slechte kwaliteit van beslissingen, waardoor de werkdruk nog verder toeneemt."

Nederland telt 370 asieladvocaten, die vóór de invoering van het migratiepact ieder gemiddeld al zo'n 150 asielzoekers bijstonden. "Het heeft geen enkel positief effect als je snelheid boven kwaliteit stelt. Uiteindelijk leidt dat alleen maar tot een langere procedure."

In het noorden van Vietnam zijn drie mensen om het leven gekomen na hevige regenval en de overstromingen en aardverschuivingen die daardoor ontstonden. Vietnamese media schrijven dat bijna 20.000 huizen onder water zijn komen te staan en duizenden gezinnen zijn afgesloten van de buitenwereld.

De drie dodelijke slachtoffers behoren tot hetzelfde gezin, schrijft Vietnam News. Zij kwamen om in de noordelijke provincie Phú Tho.

Grote gebieden staan onder water door het noodweer:

Op sommige plaatsen is meer dan 50 centimeter regen gevallen, laat de rampenbestrijdingsdienst weten. Dat is zelfs voor Vietnam, dat tot de meest klimaatgevoelige landen ter wereld behoort en vaker wordt getroffen door overstromingen, veel. De meteorologische dienst van het land verwacht dat de rest van de week veel regen blijft vallen.

De grote hoeveelheid neerslag heeft ook gevolgen voor de economie. Grote wegen zijn onbegaanbaar en belangrijke spoorlijnen zijn verwoest, net als meer dan 26.000 hectare aan gewassen. Daarnaast zijn boeren hun vee verloren.

Op last van de lokale autoriteiten blijven de scholen in de getroffen provincies de komende dagen gesloten. Het is te gevaarlijk om de weg op te gaan, voor zover dat überhaupt kan. Op beelden is te zien dat mensen zich per boot verplaatsen.

In de miljoenenstad Hanoi stonden straten onder water, net als honderden woningen, meldt persbureau AP. Omdat de Bui-rivier de buitenwijken van de hoofdstad onder water dreigde te zetten, hebben honderden militairen de bewoners geholpen met het veiligstellen van hun huisraad.

Regelmatig vinden er incidenten plaats bij moskeeën, van bekladdingen en vernielingen tot bedreigingen. Maar een structureel beeld van de omvang van deze incidenten is er niet, vindt het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO). Daarom komt er een landelijk meldpunt.

Vanaf zondag kunnen moskeebesturen online een melding doen bij het Landelijke Meldpunt Voorvallen Islamitische Instellingen. "Wij denken dat het laagdrempeliger is voor onze achterban om hier incidenten te melden", zegt CMO-voorzitter Muhsin Köktas.

Hij merkt dat er bij andere meldpunten nauwelijks melding binnenkomen. "Omdat er vaak niets gebeurt met zo'n melding of ze horen na die melding niet wát ermee is gebeurd."

De landelijke politie herkent dat. "Discriminatie wordt in de breedte weinig gemeld, ook op het thema moslimdiscriminatie of incidenten bij moskeeën", zegt een woordvoerder.

Plassen tegen moskee

In 2025 werd moslimdiscriminatie 414 keer gemeld bij de politie, waarbij het twintig keer ging om meldingen bij moskeeën. Dat er nu een apart meldpunt komt, vindt ook de politie waardevol. "Het kan helpen om mensen die discriminatie ervaren hun verhaal te laten doen en dat is goed. Maar we willen deze mensen ook aanmoedigen om zich bij ons te melden. Alleen als we weten wat er speelt, kunnen we actie ondernemen, problemen in de samenleving inzichtelijk maken en die aanpakken."

Onder het CMO vallen bijna 400 moskeeën. Zo ook de Mevlana-moskee in Rotterdam. Daar vond in mei nog een incident plaats, waarbij een mozaïekmuur werd vernield, bierflesjes werden gegooid, tegen het pand werd geplast en waarbij de verdachten intimiderend gedrag vertoonden.

De Rotterdamse imam Ismail Mercimek is blij met het nieuwe meldpunt. "Wij hebben na dat incident in mei de politie gebeld, maar er kwam niet meteen iemand want het werd niet als urgent gezien." Later in de nacht zijn agenten naar de moskee gekomen om een aangifte op te nemen.

Aandacht bij vrijdaggebed

Het CMO benadrukt dat het nieuwe meldpunt de afhandeling van meldingen blijft volgen om ervoor te zorgen dat er een vervolg aan gegeven wordt en moskeebesturen met de juiste instanties in contact komen.

Tijdens het vrijdaggebed is er vandaag landelijk aandacht voor discriminatie. Imam Mercimek zal daarbij niet alleen aandacht vragen voor bedreigingen en geweldsincidenten, maar ook voor subtiele intimidatie. "Tijdens sollicitaties, flauwe grappen. Discriminatie mag niet worden genormaliseerd."

Een kinderopvang in Amersfoort is per direct gesloten door de GGD vanwege een muizenplaag. Bij een controle troffen inspecteurs op alle groepen van de opvang uitwerpselen van muizen aan. Bij één groep werd ook een levende muis gevonden.

Het gaat om een vestiging van Bzzzonder in het Parkhuis, schrijft RTV Utrecht. De locatie heeft behalve een kinderdagverblijf ook een peuterschool en een bso. In totaal zitten nu 225 kinderen tussen de 0 en 12 jaar oud zonder opvang. De kinderen kunnen niet op andere plekken terecht. Ouders is gevraagd de opvang voorlopig zelf te regelen.

"Dit wil je echt niet", zegt een woordvoerder van Bzzzonder. "In eerste instantie omdat het voor de ouders en kinderen heel vervelend is." Bij de vestiging in het Parkhuis zijn er ook kinderen en personeelsleden met een extra zorgvraag, zegt ze. Voor hen is structuur belangrijk en de impact van de sluiting des te groter.

Gaten en kieren

De kinderopvang heeft al langer last van muizen. De eerste melding werd begin juni gedaan en sindsdien is de organisatie bezig om van het ongedierte af te komen. "Er is extra schoongemaakt, we hebben voedsel afgesloten, muizenvallen neergezet en bestrijdingsdiensten ingeschakeld", aldus de woordvoerder.

Het mocht nog niet baten. Volgens de woordvoerder is dat mede te wijten aan de locatie van de opvang, aan een park. "In het pand zit ook horeca en met het warme weer stonden de deuren vaak open", zegt ze.

De GGD wil dat het probleem binnen zeven dagen is opgelost. De komende dagen wordt daarom nog eens goed schoongemaakt. "En daarna gaan we extra schoonmaken en daarna nog een keer", zegt de woordvoerder. De bestrijdingsdienst komt nogmaals langs en er komt een aannemer om alle gaten en kieren te dichten.

In de Amerikaanse staat Michigan is een F-16-gevechtsvliegtuig neergestort tijdens een trainingsoefening. De piloot wist zich in veiligheid te brengen met zijn schietstoel en is met onbekende verwondingen opgenomen in het ziekenhuis.

De plaatselijke autoriteiten melden dat de piloot bij bewustzijn is en met de politie heeft gesproken. De aanleiding van de crash is niet officieel bevestigd. Uit een audio-opname op een platform dat radiocommunicatie van de luchtverkeersleiding tussen piloten en luchtverkeersleiders uitzendt, meldt een andere piloot dat hij vermoedt dat zijn collega een vogel had geraakt en daarna is neergestort.

Op beelden die worden gedeeld op sociale media is het hevig brandende vliegtuig te zien, waar zwarte rookpluimen uit opstijgen.

Het wrakstuk ligt in een veld, vlak achter een caravan:

Persbureau AP sprak een man die de straaljager voor het ongeluk merkwaardige vliegmanoeuvres zag maken. "Het was vreemd om een straaljager zo laag en langzaam te zien vliegen", zegt hij. "Ik hoorde een luide knal, waarvan ik nu denk dat het de piloot was die zich met de schietstoel uit het toestel wierp, maar daar dacht ik op dat moment niet aan."

Na het ongeluk kregen omwonenden eerst de opdracht om binnen te blijven. Kort daarna werden mensen binnen een straal van 1,5 kilometer geëvacueerd vanwege een gevaarlijke chemische lekkage die verband hield met de crash.

Veertien incidenten

De politie gaf geen details vrij over de aard van de lekkage, maar F-16-straaljagers gebruiken hydrazine, een giftige chemische stof, als onderdeel van de brandstof voor de noodstroomvoorziening, meldt AP. Inmiddels is het evacuatiebevel opgeheven en kunnen mensen die in de buurt wonen terug naar huis.

Het verongelukte toestel was een van de F-16's van een luchtmachtbasis in Texas die deelnam aan de trainingsoefeningen in Michigan. De Amerikaanse luchtmacht begon in 1979 met het vliegen in F-16's.

Volgens de luchtmacht zijn er sinds het jaar 2000 minstens veertien incidenten geweest met F-16's, die worden aangeduid als 'klasse A'. Daarmee wordt bedoeld dat de schade meer dan 2 miljoen dollar bedraagt, dat een vliegtuig wordt vernietigd of een militair om het leven is gekomen.

Goedemorgen! In Rusland beginnen de verkiezingen voor de Doema, het lagerhuis van het parlement. Kritische oppositiepartijen zijn uitgesloten van deelname.

Het weer: vandaag schijnt de zon geregeld en komen ook stapelwolken voor. Vooral in het noorden vallen vanochtend nog enkele buien, die tijdens de middag via Duitsland het land verlaten. Het wordt 17 tot 20 graden bij een matige tot aan zee vrij krachtige wind.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier alles over de situatie op het spoor.

Wat kun je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

De politie heeft gisteravond in Opheusden meer dan tien mensen aangehouden tijdens een protest tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum.

In het gemeentehuis was een gespreksavond bezig over asielopvang in de gemeente Neder-Betuwe. Volgens dagblad de Gelderlander waren daar enkele honderden demonstranten op afgekomen.

Buiten sloeg volgens de politie in de loop van de avond de sfeer om. Er werd met zwaar vuurwerk gegooid en demonstranten keerden zich tegen agenten. Daarop werd de mobiele eenheid ingeroepen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Een garnalenvisser heeft deze week een motor en propeller van een militair watervliegtuig gevonden. Het toestel stortte vlak voor het begin van de Tweede Wereldoorlog in zee.

Fijne dag!

Een Syriër die onder de afgezette president Assad leiding gaf aan een gevangenis in Damascus is in de Verenigde Staten veroordeeld tot 60 jaar gevangenisstraf. Hij is schuldig bevonden aan marteling.

Volgens de aanklagers gaf Samir Ousman Alsheikh, nu 74 jaar, ondergeschikten de opdracht om gevangenen fysiek en psychisch te folteren om hun verzet tegen de regering van Assad te breken. Hij was ook soms persoonlijk bij mishandelingen betrokken.

Alsheikh gaf van 2005 tot 2008 leiding aan de beruchte centrale gevangenis van Damascus, die ook wel de Adra-gevangenis wordt genoemd. De oud-gevangenisdirecteur heeft gezegd onschuldig te zijn. Zijn advocaten hebben aangekondigd in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Justitie is Alsheikh, die functies had binnen het staatsveiligheidsapparaat, de hoogste functionaris van de regering-Assad die buiten Syrië is veroordeeld.

Hij kreeg zijn straf ook voor het liegen tegen de immigratiedienst over zijn verleden en voor het op een frauduleuze manier verkrijgen van een verblijfsvergunning.

Gelogen tegen immigratiedienst

De Syriër kwam in 2020 naar de VS en werd in 2024 gearresteerd nadat een Syrische oppositieorganisatie in Amerika de tip had gekregen dat hij zich in de Verenigde Staten bevond.

Eind 2024 maakten rebellen een einde aan het decennialange bewind van de familie Assad in Syrië. Tijdens de bijna veertien jaar durende burgeroorlog die daaraan voorafging, kwamen naar schatting meer dan een half miljoen mensen om het leven.

Een vliegtuig van KLM naar Curaçao is na uren vliegen omgekeerd nadat er aan boord een powerbank in brand was gevlogen. Het vuur werd geblust door de bemanning, meldt KLM aan nieuwssite Curaçao.nu.

De Boeing 777 was gistermiddag vanaf Schiphol vertrokken. Vanwege de brand werd besloten om terug te keren naar Amsterdam. Op dat moment vloog het toestel al boven de Atlantische Oceaan.

De passagiers worden omgeboekt. Het is alleen niet zeker of iedereen vandaag mee kan op de volgende vlucht naar Curaçao.

Regels voor powerbanks

Voor powerbanks gelden speciale regels aan boord. Zo mogen passagiers van KLM er maximaal twee meenemen, geldt er een maximale capaciteit en is het verboden de powerbank te gebruiken of op te bergen in een bagagevak. "Houd die van u altijd bij u", schrijft de luchtvaartmaatschappij.

Een jaar geleden veroorzaakte een oververhitte powerbank rook in de cabine van een KLM-toestel dat van Sao Paolo in Brazilië onderweg was naar Amsterdam. Vier uur voordat het vliegtuig zou landen, begon het apparaat in een rugzak te roken. De powerbank werd toen ook aan boord geblust.

Destijds meldde KLM dat het de eerste keer was dat er een dergelijk incident met een powerbank had plaatsgevonden.

Zeker 37 verdachten die waren opgepakt voor illegale mijnbouw zijn dood gevonden in een cel in Nigeria. Ze waren vastgezet door een militaire politie-eenheid.

Volgens overheidsfunctionarissen was een ziekte-uitbraak vermoedelijk de oorzaak, maar een van de overlevenden vertelt aan persbureau AP een ander verhaal.

Hij schetst hoe hij met zo'n 65 gevangenen opeengepakt in een slecht geventileerde cel zat. Volgens hem zijn de gevangenen mogelijk gestikt.

Geen frisse lucht

"Plotseling merkten we dat we geen adem meer konden halen en verdrongen we elkaar om aan frisse lucht te komen", zegt hij tegen AP. De gevangenen probeerden de aandacht van de bewakers te trekken door op de celdeur te bonken.

Volgens een overheidsfunctionaris zijn de lichamen naar een ziekenhuis gebracht voor onderzoek naar de doodsoorzaak. Welke ziekte de overheid vermoedt, wilde de functionaris niet zeggen.

De verdachten zaten vast sinds hun arrestatie op dinsdag of woensdag. De regionale gouverneur heeft drie dagen van rouw afgekondigd voor de slachtoffers.

De politie heeft gisteravond in Opheusden meer dan tien mensen aangehouden tijdens een protest tegen de mogelijke komst van een asielzoekerscentrum.

In het gemeentehuis was een gespreksavond bezig over asielopvang in de gemeente Neder-Betuwe. Volgens dagblad de Gelderlander waren daar enkele honderden demonstranten op afgekomen.

Buiten sloeg volgens de politie in de loop van de avond de sfeer om. Er werd met zwaar vuurwerk gegooid en demonstranten keerden zich tegen agenten. Daarop werd de mobiele eenheid ingeroepen.

Een aanzienlijke politiemacht trok vervolgens door de straten van het Gelderse dorp:

De rust was tegen het einde van de avond "grotendeels teruggekeerd", meldt de politie. De raadsleden, die sinds het einde van de vergadering binnen vastzaten omdat het buiten te grimmig was, konden het gebouw toen verlaten.

Spreidingswet

De gemeente Neder-Betuwe heeft volgens de spreidingswet de taak om 132 asielzoekers op te vangen, van wie acht alleenstaande minderjarigen. Het doel van de gespreksavond was onder meer om verschillende scenario's daarvoor te bespreken. Een besluit over opvang was nog niet aan de orde.

In onderstaande special lees je over de totstandkoming en werking van de spreidingswet:

Voor het eerst in een eeuw hebben biologen een nieuwe katachtige ontdekt. Het is een kleine wilde kat die in de Andes leeft. De soort is voor het eerst beschreven in het vaktijdschrift Current Biology.

De Leopardus tilcayo is iets kleiner dan een huiskat en werd ontdekt in het Yungas-woud in Bolivia, een bergachtig gebied waar de bossen vaak in wolken gehuld zijn. Het dier heeft een lichtbruine vacht met onregelmatig gevormde rozetten en ronde oren.

Er leven meerdere soorten tijgerkatten in Bolivia.

Zeldzaam en schuw

"Dat de tilcayo zo lang onopgemerkt is gebleven als nieuwe soort, heeft veel te maken met haar uiterlijk", zegt evolutiebioloog Jonas Lescroart van de Universiteit Antwerpen, een van de leidende onderzoekers, tegen de VRT. "Tijgerkatten uit Centraal en Zuid-Amerika zijn op basis van fysieke kenmerken amper onderling te onderscheiden."

Daarbij is de tilcayo voor onderzoekers lastig te vinden: de kat is zeldzaam, schuw en leeft in ontoegankelijk gebied.

Dat de onderzoekers er toch achter kwamen dat ze een nieuwe soort hadden ontdekt, had te maken met een toevallige gebeurtenis in 2016. Toen werd een gevonden kitten bij een lokaal opvangcentrum voor wilde dieren binnengebracht. Het uiterlijk van deze Tigrino kwam niet overeen met de beschrijvingen van Braziliaanse tijgerkatten, wat de aanleiding werd voor het onderzoek.

Na een routinebloedafname door de dierenarts werd zijn DNA geanalyseerd. Daaruit bleek dat het om een onbekend soort kat ging. Later DNA-onderzoek bij een tweede exemplaar gaf bevestiging. De biologen concludeerden dat de soort zich zo'n 1,4 miljoen jaar geleden heeft afgesplitst van andere tijgerkatten.

Uiteindelijk leverden de onderzoekers, na het bestuderen van het DNA van 38 verschillende dieren, bewijs voor vijf verschillende soorten tijgerkatten. Vier daarvan werden al langer als aparte soorten beschouwd. De tilcayo komt daar nu bij.

Bedreigd

Intussen gaat het niet goed met de tijgerkatten in Bolivia. De bergbossen staan onder toenemende druk door ontbossing, landbouw, branden en mijnbouw.

De Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN), die bedreigde soorten bijhoudt op een rode lijst, beschouwt de tijgerkat als een beschermde soort met afnemende populaties. Door het nieuwe onderzoek kan de tilcayo mogelijk ook afzonderlijk een beschermde status krijgen.

"De ontdekking van de tilcayo maakt hopelijk meer middelen vrij voor het behoud van populaties tijgerkatten, die zich vaak in een kwetsbare situatie bevinden", zegt evolutiebioloog Jonas Lescroart. "Tegelijk vestigen we de aandacht op de ongelooflijke natuurwaarde die Bolivia rijk is."

VN-onderzoekers zeggen dat de Verenigde Staten zich met twee aanvallen op Iran waarschijnlijk schuldig hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden. Bij een daarvan werd een basisschool getroffen, waarbij 157 mensen omkwamen, veelal kinderen.

De tweede aanval trof een sportcomplex en woningen in de stad Lamerd. Daarbij vielen volgens Iraanse bronnen 22 burgerdoden, onder wie vijf kinderen. Beide aanvallen waren op 28 februari, op de dag dat de VS en Israël hun grootschalige aanval op Iran begonnen.

Het VN-onderzoek concludeert tegelijkertijd dat Iran zich in december en januari schuldig heeft gemaakt aan misdaden tegen de menselijkheid. Protesten tegen het Iraanse regime werden keihard neergeslagen. Vele duizenden mensen werden opgepakt, gemarteld of gedood. Getuigen vertelden de onderzoekers dat er op daken sluipschutters waren gepositioneerd die lukraak op betogers schoten.

Tomahawk

De VS heeft eerder ontkend achter de aanval in Lamerd te zitten. Naar de aanval op de school, in de zuidelijke stad Minab, loopt een onderzoek van het Amerikaanse leger. In maart concludeerde onderzoekscollectief Bellingcat al dat de school hoogstwaarschijnlijk was geraakt door een Amerikaanse raket. Volgens The New York Times was het vrijwel zeker een Amerikaanse Tomahawk-raket.

De school lag net naast een complex van de Islamitische Revolutionaire Garde, de machtige elite-eenheid die vermoedelijk het doelwit was. De VN-onderzoekers schrijven in hun rapport dat de VS "gefaald heeft in zijn verplichting om alles in het werk te stellen om te verifiëren dat het een militair doelwit was". Dit gaat verder dan nalatigheid, luidt de conclusie.

Amerikaanse functionarissen hebben op anonieme basis gezegd dat de aanval waarschijnlijk is goedgekeurd op basis van verouderde informatie. Het schoolgebouw zou oorspronkelijk deel hebben uitgemaakt van het militaire complex, maar de school zat er al sinds 2016. Volgens de onderzoekers van de VN was het evident dat er een school gevestigd was en was die door een muur gescheiden van het gebouw van de garde.

Een voorlopig onderzoek van het Amerikaanse ministerie van Defensie trok eerder de voorlopige conclusie dat de VS waarschijnlijk verantwoordelijk is. President Trump reageerde in juni laconiek: "Niemand heeft dat expres gedaan. Fouten gebeuren, oorlog is vuil."

Executies

De VN-onderzoekers keken dus ook naar repressie van het Iraanse regime. Ze schrijven dat Iraanse burgers die protesteerden "op schokkende wijze en op ongekende schaal" zijn gedood, in alle 31 provincies van Iran.

Volgens de VN zijn zeker 3038 mensen gedood en 25.000 gewond geraakt. Die aantallen, zeggen de onderzoekers, zijn waarschijnlijk in werkelijkheid nog vele malen hoger.

Sinds begin dit jaar zijn in Iran zeker 58 mensen geëxecuteerd omdat ze een gevaar zouden hebben gevormd voor de staatsveiligheid. Voor nog eens zeventig Iraniërs dreigt hetzelfde lot, onder wie zeker vijf vrouwen en drie jongens.

Het VN-team sprak voor het onderzoek met 73 mensen, binnen en buiten Iran. Daarnaast bestudeerde het documenten, satellietbeelden, foto- en videomateriaal en informatie van organisaties en experts. Tal van verzoeken om informatie aan de Iran en de VS bleven onbeantwoord, schrijven ze.

De onderzoekers sluiten af met een oproep aan de VS en Iran om de vijandelijkheden te staken. Ze wijzen erop dat de Iraanse bevolking het grootste slachtoffer is, ingeklemd tussen de zware repressie van het Iraanse regime en het gewapende conflict tussen de VS, Israël en Iran.

Tientallen pro-Palestijnse demonstranten zijn op de Dam in Amsterdam aangehouden. Ze waren ondanks een verbod op een pro-Israël demonstratie afgekomen.

Volgens persbureau ANP stonden zo'n dertig pro-Palestijnse demonstranten bij het Nationaal Monument. Ook stond een groep op de Damstraat. De politie heeft ze met een stadsbus weggebracht.

Honderden mensen waren met bussen uit andere delen van het land naar Amsterdam gekomen om hun solidariteit met Israël te tonen. De demonstratie begon rond 19.00 uur en duurde zo'n twee uur. Er was veel politie aanwezig in het centrum.

Tijdens de pro-Israël-demonstratie werd ook een grote Palestijnse vlag vanaf een balkon aan de Dam neergelaten. Ook werden er flyers gestrooid. De meeste pro-Palestijnse demonstranten bleven gedurende de avond op afstand, meldt het ANP.

Alternatieve locatie

De Amsterdam Palestina Coalitie wilde op de Dam een tegendemonstratie organiseren, maar burgemeester Halsema stond die uit veiligheidsoverwegingen niet toe.

De Oude Turfmarkt, zo'n 500 meter verderop, werd aangewezen als alternatieve locatie voor de pro-Palestijnse demonstratie. De groep was het daarmee oneens en spande een spoedrechtszaak aan, maar kreeg van de rechter ongelijk.

Correctie van de redactie

In een eerdere versie van dit artikel stond dat het SGP-Kamerlid Stoffer op de pro-Israël-manifestatie sprak. Deze was echter bij de Algemene Beschouwingen in de Tweede Kamer. SGP-Kamerlid Van Dijk sprak wel op de Dam.

In de Duitse stad Wuppertal heeft een man geprobeerd brand te stichten bij een synagoge. Hij zou aan het begin van de middag een brandbare vloeistof bij een zij-ingang uit hebben gegoten en vervolgens aangestoken.

Medewerkers van de synagoge wisten het vuur snel te doven, meldt de politie. De schade is daardoor beperkt gebleven. Het incident valt enkele dagen voor de belangrijke joodse feestdag Jom Kippoer.

Tagesschau meldt dat het joodse gebedshuis vrijwel 24 uur per dag wordt bewaakt door de politie en dat de man daarom snel opgepakt kon worden. Hij zou 37 zijn en een Afghaanse achtergrond hebben. Volgens het blad Bild had hij bij zijn aanhouding nog een zakje met vloeistof bij zich, het zou gaan om urine.

De synagoge werd in juli 2014 al eens getroffen door een molotov-cocktail. Destijds werden drie Palestijnse jongeren opgepakt, twee van hen werden tot een celstraf veroordeeld. Ze verklaarden dat ze met de aanslag aandacht wilden vragen voor Gaza. Israël en Hamas vochten in dat jaar een relatief korte oorlog uit die zeven weken duurde.

De joodse gemeenschap in Wuppertal heeft geschokt gereageerd op de brandstichting van vanmiddag. Voorzitter Josef Schuster van de Centrale Raad van de Joden in Duitsland verbaast zich publiekelijk over "de kalmte waarmee de dader deze aanslag op klaarlichte dag" pleegde.

Schuster doet een beroep op de autoriteiten om ervoor te zorgen dat de joodse gemeenschap Jom Kippoer in veiligheid kan vieren.

Nog steeds is niet duidelijk hoe het verder moet met de plannen van het kabinet. Op de tweede dag van de Algemene Politieke Beschouwingen kon premier Jetten daar opnieuw geen uitsluitsel over geven. Hij mikt op "brede steun", herhaalde hij, maar van wie en hoe dan, vertelde hij er niet bij. "Om nu vandaag de keuze te maken, vinden wij echt tekortdoen aan het land."

De oppositiepartijen waar het om gaat voelden zich op hun beurt tekortgedaan. "U moet kiezen welke route u nu gaat lopen", zei Pro-leider Klaver. "Welke kant kiest u - breed gaat niet lukken - wat wordt het?", zei JA21-leider Eerdmans.

Maar die vraag bleef onbeantwoord. Dus houdt het kabinet alle opties open. Komt er één grote deal over alles? En gaat dat dan 'over rechts' of 'over links'? Of worden het juist allemaal losse afspraken over de vijftien begrotingen van de ministeries?

'Totaaldeal passé'

Kiezen is ingewikkeld voor dit kabinet. Het is al vanaf de start van de minderheidscoalitie met 66 zetels duidelijk dat D66 en CDA meer zien in 'over links' gaan met Pro, terwijl de VVD meer neigt naar 'over rechts' met JA21 en SGP.

Gisteren leek JA21-leider Eerdmans voor deze Miljoenennota een uitweg te bieden, toen hij onverwachts de deur opende voor deelakkoorden. "Ik vrees dat een totaaldeal passé is", zei hij in het debat. Met deelakkoorden zouden JA21 en SGP bijvoorbeeld de asielplannen kunnen steunen en Pro de klimaatplannen.

Een acceptabel idee voor de VVD, maar coalitiepartners D66 en CDA koersen liever op een deal over alle plannen in een keer. Overigens heeft Pro laten weten geen heil te zien in deelakkoorden, omdat het daarmee indirect ook kabinetsplannen mogelijk zou maken waar het niet achter staat.

Jetten deed er vandaag geen uitspraak over, tot frustratie van een deel van de Kamer. "Wat de premier hier staat te doen is zijn coalitie bij elkaar houden. En deze kabinetsploeg", zei Klaver. "U bent tot op het bot verdeeld."

Pro-leider Klaver vindt het niks:

Ook andere partijen willen weten waar ze aan toe zijn. "Het kabinet heeft alle vrijheid om te kiezen om over links te gaan, of over rechts, wat mijn voorkeur zou hebben", zei SGP-leider Stoffer. Hij benadrukte dat de tijd dringt, omdat in november het belastingplan af moet zijn, met daarin de fiscale maatregelen voor volgend jaar.

JA21-leider Eerdmans legde de vinger op de zere plek. Het belastingplan dat er nu ligt is "niet genoeg voor links of voor rechts", zei hij. "Wij zijn bereid te praten, maar niet als op voorhand onduidelijk is welke route er wordt gekozen."

Brad Pitt

Maar nu gaat er toch echt geen duidelijkheid komen. Premier Jetten hield vol dat hij het "niet netjes" vindt om partijen al uit te sluiten. Hij kondigde aan dat het kabinet vanavond nog de uitnodigingen zal versturen aan Pro, 50Plus, Volt, ChristenUnie, SGP, JA21 en de BBB voor verdere gesprekken.

En daar zou dan snel een akkoord uit kunnen rollen, wat hem betreft. "Als het binnen een week lukt, zou dat fantastisch zijn."

Klaver was niet onder de indruk. "Als ik op Brad Pitt zou lijken, zou dat ook fantastisch zijn", reageerde de Pro-leider, die de uitnodiging voor een gesprek overigens niet afsloeg. Net zo min als de andere uitgenodigde partijen.

Aan het eind van de avond ontstond er nog enige opwinding toen BBB de door de PVV ingediende motie van wantrouwen steunde. Zou BBB hiermee de route over rechts onmogelijk maken? Want BBB is in de Tweede Kamer niet nodig voor steun, maar wel in de Eerste Kamer.

Maar BBB-leider Vermeer zei later tegen de pers dat hij wel wil blijven praten. Hij heeft de motie van wantrouwen gesteund om duidelijk te maken dat de stikstofplannen van tafel moeten. "Tuurlijk gaan we op een uitnodiging in", aldus Vermeer. "Dit is vooral een helder signaal dat het echt niet kan."

Jetten denkt dat de motie van wantrouwen betekent dat BBB niet meer wil meedoen aan vervolggesprekken. Vrijdag gaat hij de uitnodigingen sturen en dan zal duidelijk worden of de BBB er ook een ontvangt.

Een man is overleden nadat hij vanmiddag in een hoogspanningsmast in het Limburgse Beek was geklommen. De politie probeerde hem naar beneden te krijgen, maar juist toen leden van een hulpdienst hem wilden weghalen, sprong hij.

Rond 15.30 uur kwamen de eerste meldingen over de man binnen, schrijft L1 Nieuws. Het is onduidelijk hoe lang hij er toen al zat. Hij zat bijna helemaal bovenin, op zo'n 38 meter hoogte.

Onderhandelaars van de politie probeerden hem naar beneden te krijgen. Hulpdiensten waren ter plaatse, waaronder een traumahelikopter en de Duitse brandweer.

Na de sprong probeerden hulpverleners de man nog tevergeefs te reanimeren, zo laat een politiewoordvoerder weten.

Hulp nodig?

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten over zelfdoding helpt en kan anoniem via de chat op www.113.nl of telefonisch op 113 of 0800-0113.