NOS Nieuws - Algemeen

Britse premier Burnham: we zijn slechter af na Brexit

21 hours 22 minutes ago

Vraag je aan Britten of Brexit een succes was, dan zegt nu nog maar zo'n 10 procent 'ja'. En inmiddels ziet 59 procent een terugkeer naar de Europese Unie weer als een goed idee.

De publieke opinie in het Verenigd Koninkrijk is veranderd tien jaar na het Brexit-referendum. En dat voelt de Britse premier Andy Burnham haarfijn aan.

Daarom roept hij nu op tot een 'eerlijk gesprek' over de relatie met de EU. Hij heeft het ook over de interne markt, de douane-unie en zelfs over het vrije verkeer van personen.

'We moeten dit gesprek hebben'

"Als we serieus willen zijn over groei, dan moeten we dit gesprek hebben", zei Burnham vanavond bij een ceremonieel banket in de City of London. De pijnlijke waarheid over Brexit is volgens hem dat de Britten "meer hebben verloren dan gewonnen." Met name mensen met lage inkomens zijn de dupe geworden van beloftes die niet zijn waargemaakt.

Tegelijkertijd is de wereld veranderd en instabieler geworden het afgelopen decennium, vervolgde de premier "De contouren van een nieuwe wereldorde worden geschetst en we moeten ervoor zorgen dat we aan tafel zitten." Nauwer samenwerken met Europese bondgenoten is volgens Burnham onvermijdelijk geworden, bijvoorbeeld om weerstand te bieden aan Russische agressie.

Top in Brussel

Burnham is al weken bezig om het land voor te bereiden op zijn bezoek aan Brussel aankomende vrijdag. Daar worden een aantal deals gesloten tussen het VK en de EU die handelsbarrières weghalen en jongeren de mogelijkheid geven om over en weer te werken en studeren.

Deze top in Brussel op vrijdag moet volgens de premier ook een springplank zijn om de voor- en tegens van verschillende opties voor de toekomstige relatie met de EU te onderzoeken.

Dat een nauwere samenwerking met de EU de grootste handelspartner goed voor de Britse economie zal zijn, daar zijn de meeste economen het over eens. Volgens Goldman Sachs is de Britse economie inmiddels zo'n 6 procent kleiner dan die zou zijn geweest als het Verenigd Koninkrijk in de EU was gebleven. Door nauwer aan te sluiten bij de interne markt of de douane-unie zou volgens de bank een aanzienlijk deel van die economische schade kunnen worden teruggedraaid.

Steun onder voorbehoud

Maar tussen "nauwere samenwerking" met de EU en echt weer EU-lid worden, ligt nog wel een lange weg, vol stekelige obstakels. Want als je dieper inzoomt op de peilingen, zie je dat de steun onder de meerderheid van de Britten die weer bij de EU wil, snel afneemt zodra het over de specifieke voorwaarden gaat. Stel dat de Britten niet hetzelfde EU-pakket krijgen als voorheen (behoud van de eigen munt en andere uitzonderingen), dan daalt de steun om weer EU-lid te worden volgens de peilingen naar zo'n 35 procent.

Dat maakt dat Burnham aan een landelijk Brexit-gesprek is begonnen, waarvan het eindpunt nog vrij onduidelijk is. Ja, volgens veel Britten is de economie er na Brexit op achteruitgegaan, is het leven duurder geworden en heeft ook de beloofde controle over de grenzen niet het resultaat opgeleverd dat veel kiezers verwachtten. Maar als het gaat om de concrete gevolgen van weer bij de EU horen, zoals een (hogere) EU-bijdrage betalen en Europese regelgeving accepteren, dan is de publieke opinie minder eenduidig.

Kritiek van Johnson en Cameron

Geheel in Brexit-traditie mengden zich dit weekend ook twee oud-premiers in het debat. Zowel David Cameron als Boris Johnson waarschuwde Burnham om het Brexit-debat niet opnieuw open te breken. Volgens Cameron kunnen we het "lange en pijnlijke proces" beter vermijden.

Johnson ging nog een stap verder: Burnham zou "zichzelf en zijn partij aan het spit rijgen" als hij Brexit probeert terug te draaien. Maar de uitspraken van Johnson maakten weinig los. Die van Burnham, volgens YouGov de populairste politicus van het land, maken wel veel los: het rejoin-debat draait op volle toeren.

Er is ook een Stay Out-campagne begonnen, die net als de oude rode bus waarschuwt voor een fictief en ongefundeerd bedrag van 750 miljoen pond per week die het VK als EU-lid zou moeten betalen.

Handel en visserij

Voor nu heeft Burnham aangegeven zich te houden aan de beloftes van zijn Labour-voorganger Keir Starmer. Dat betekent dat het VK tot aan de volgende verkiezingen (in 2029 of eerder) nog niet terugkeert naar de Europese interne markt, de douane-unie of het vrije verkeer van personen. Maar deze opties kunnen volgens Burnham wel onderdeel worden van de inzet bij de volgende verkiezingen.

Binnen die politieke kaders wordt toegewerkt naar de EU-VK-top van aanstaande vrijdag. Daar worden naar verwachting afspraken gemaakt over handel, visserij en andere terreinen. Over een belangrijk onderdeel is al een voorlopig akkoord: het weghalen van controles op voedsel- en landbouwproducten die vanuit het VK naar de EU worden geëxporteerd. De verwachting is dat er ook over emissiehandel en de mobiliteit van jongeren op de top akkoorden worden gesloten.

Met Pattinson kiest Amazon voor 'blockbuster'-James Bond: 'Anderen overtuigden niet'

21 hours 30 minutes ago

Na maandenlange speculatie en een enorme carrousel aan potentiële namen, maakte Amazon MGM Studios vandaag bekend dat Robert Pattinson de nieuwe James Bond is. Een keuze die volgens kenners flink afwijkt van eerdere Bond-acteurs.

Waar de vorige James Bond-acteurs voordat ze '007' werden in de regel geen hoofdrolspelers waren in grote Hollywood-producties, is Pattinson dat wel. Zo speelde hij vampier Edward Cullen in de vijf Twilight-films (2008-2012) en speelde hij Batman in 2022 in The Batman en in het vervolg dat in 2028 moet uitkomen.

"Ik had niet verwacht dat het zo'n bekende acteur zou worden", zegt ook regisseur Martin Koolhoven tegen de NOS. Hij zou met Pattinson gaan werken in zijn film Brimstone uit 2016, maar Pattinson dacht dat die film niet meer zou doorgaan en had inmiddels een andere rol aangenomen.

Overname

Dat er voor zo'n grote naam wordt gekozen kan volgens Koolhoven niet los worden gezien van de overname van de rechten van James Bond door Amazon. Eerder waren de filmrechten in handen van de familie Broccoli, die nooit kozen voor een echt grote naam. Ondanks zijn aanvankelijke verbazing, snapt Van Koolhoven de keuze goed.

"Ik zie hem wel in een goed avontuur rennen. James Bond is iemand die op de juiste feestjes het goede pak moet aanhebben, met charme met dames moet kunnen omgaan en moet kunnen vechten. Een acteur moet dus veel aspecten kunnen beheersen en ik denk dat Pattinson daaraan voldoet."

Zo zag Pattinson eruit in eerdere grote films:

Hoewel Amazon MGM nooit officieel naar buiten gebracht heeft wie er in de running waren, zongen de afgelopen tijd vooral de namen van acteurs Jack Lowden (bekend van tv-serie Slow Horses), Josh O'Connor (bekend van The Crown) en Callum Turner (grote rol in de Fantastic Beasts-films) rond.

Beheerder van fansite Bondblog.nl en oud-journalist Jasper Hartog verwacht dat de komende jaren wel meer bekend gaat worden over hoe het castingproces verliep. "Nadat Daniel Craig het was geworden in 2005, kwamen ook korte filmpjes naar buiten van andere acteurs die auditie deden."

'Pattinson later overgevlogen'

De drie namen die rondgingen zouden volgens geruchten meerdere scènes hebben gespeeld terwijl ze als James Bond waren opgemaakt, zegt Hartog. "Ik dacht: 'Nou ja, laat het dan maar Jack Lowden zijn.' Maar de casting director was kennelijk niet overtuigd. Het lijkt erop dat Robert Pattinson en Nicholas Hoult daarna zijn overgevlogen, waarna is gekozen voor Pattinson", zegt Hartog.

Net als Koolhoven is Bond-fan Hartog enthousiast. "Toen zijn naam vorige week wat vaker werd genoemd, dacht ik: natuurlijk moet dit hem zijn, die blik in zijn ogen, het is echt een killer."

Pattinson is momenteel in de bioscopen te zien als televisiepresentator Chris Hansen in de psychologische thriller Primetime. Hij heeft waarschijnlijk een deal getekend voor drie Bond-films, maar dat is nog niet officieel bekendgemaakt. Hartog denkt dat dat wel klopt: "Zoals de andere Bond-acteurs ook tekenden voor meerdere films, zodat de nieuwe Bond toch zeker een jaar of tien meekan."

Er is nog niets duidelijk over het verhaal van de nieuwe film. Doordat Pattinson met zijn 40 jaar niet een heel jonge Bond is, verwacht Hartog niet dat de makers kiezen voor een 'reboot' waarbij het verhaal weer wordt verteld vanaf het eerste moment dat Bond spion wordt. "We gaan denk ik weer terug naar de James Bond die Pierce Brosnan speelde: een spion die gepokt en gemazeld is."

Hartog ziet online bij fans dat niet iedereen blij is dat 'Batman' nu James Bond gaat spelen. "Maar dat zag je ook met Daniel Craig in het begin: die zou alleen in een automaat kunnen rijden en er kwam zelfs een site waarbij fans Craig opriepen om zich terug te trekken."

Craig werd zelfs vergeleken met het Lord of the Rings-personage Gollem, zegt Bond-fan Hartog. "Als nieuwe Bond moet je een olifantenhuid hebben: je kunt niet iedereen tevreden stellen."

Regisseur Koolhoven verwacht veel van de film: "De lat ligt heel erg hoog." Hij ziet Pattinson als "een hele leuke, creatieve jongen" die ook toen hij bijna in Brimstone speelde met goede ideeën kwam voor de rol die hij zou spelen. "Dus ik verwacht dat hij zelf een goede inbreng heeft. En regisseur Denis Villeneuve is natuurlijk ook geen kleine jongen."

Coalitie gaat ondanks verwijten met zijn drieën verder, hulp Buma ingeroepen

21 hours 39 minutes ago

Vier lange dagen praten hebben geleid tot "herstel van vertrouwen" tussen D66, VVD en CDA. De drie partijen gaan met elkaar door in het minderheidskabinet en er komt vooralsnog geen vierde partij bij.

Vanochtend is er een extra ministerraad, waarin premier Jetten en de vicepremiers Yesilgöz en Van den Brink hun voorstel over het vervolg van de koers van het kabinet zullen voorleggen aan de andere ministers.

Duidelijk is al wel dat de vicepresident van de Raad van State, Sybrand Buma, gevraagd is om mee te werken aan het maken van werkafspraken met oppositiepartijen voor de begrotingen. Hij wordt vooral adviseur en gaat zelf geen deals sluiten, zeggen Haagse bronnen. Hij krijgt hiervoor een maand de tijd.

Hulp van RvS-voorzitter Buma

Buma is vicevoorzitter van de Raad van State, een belangrijk adviesorgaan van het kabinet. Buma kent Den Haag goed en was na de Tweede Kamerverkiezingen van 2025, toen hij burgemeester van Leeuwarden was, ook informateur.

Na vrijdag op het ministerie van Algemene Zaken en zaterdag en zondag op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum, werden de crisisgesprekken maandag voortgezet in het Catshuis. De hoofdrolspelers verlieten de dienstwoning van de premier na elf uur praten zonder de pers te woord te staan.

Ze lieten het bij een verklaring van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD), dat de partijen elkaar "na intensieve gesprekken" weer hebben gevonden. Details over de afspraken zijn niet bekendgemaakt. Vandaag zullen Jetten, Yesilgöz en Van den Brink na de ministerraad een toelichting geven.

Overvallen

Het kabinet en de coalitie kwamen vorige week in zwaar weer terecht, nadat D66 en CDA een akkoord hadden bereikt met Pro en Volt over een wijziging in het belastingplan, waardoor vermogenden wat meer belasting gaan betalen. De VVD zei zich daardoor overvallen te voelen en sprak van een slecht plan waar ze niet mee konden instemmen.

Het voorstel kreeg toch de voorkeur in de Tweede Kamer, waarna de VVD besloot tegen het hele belastingplan te stemmen. Uiteindelijk wisten D66 en CDA bij de stemming toch een meerderheid te bewerkstelligen, door een overeenkomst te sluiten met de oppositiepartijen Denk, 50Plus, de ChristenUnie en Partij voor de Dieren.

Na het gesprek van vrijdag noemde VVD-leider Yesilgöz het minderheidskabinet toen "een mislukt experiment dat zo niet door kan". Ze eiste een "politieke correctie" op de koers, die zij te links vond. Ze opperde de mogelijkheid van het aanschuiven van een extra, rechtse coalitiepartner, mogelijk JA21. Daar is dus uiteindelijk niet voor gekozen.

Lobby voor terugkeer Huang, maar top Nvidia zou er niets voor voelen

22 hours 36 minutes ago

De topman van Nvidia Jensen Huang werkt aan een mogelijke terugkeer bij het chipbedrijf. Dat schrijft de Britse krant Financial Times (FT) op basis van ingewijden. Volgens de FT lobbyen invloedrijke aanhangers achter de schermen bij de raad van bestuur om hem weer aan te stellen. Wie dat zijn meldt de krant niet.

Topmanagers in Silicon Valley, een regio in San Francisco waar veel techbedrijven zijn gevestigd, hebben een war room opgetuigd waar ze lobbyen voor Huangs terugkeer. Ook zouden ze de steun zoeken van het Witte Huis, zegt een persoon die dicht bij Huang staat tegen de FT. De inspanningen zouden gesteund worden door Huang.

Of het zover komt is nog maar de vraag. De Amerikaanse nieuwszender CNBC meldt op basis van een ingewijde dat het bestuur van Nvidia niet van plan is om Jensen terug te halen. Het bestuur focust zich volgens de bron op een onderzoek naar de voormalige topman.

Huang trad vorige week af als CEO van Nvidia na onthullingen over zijn buitenechtelijke affaires.

Alice Huang

Een van die affaires zou met Alice Huang zijn, een leidinggevende bij het Singaporese bedrijf Megaspeed dat een belangrijke klant was van Nvidia. Huang wordt door Amerikaanse inlichtingendiensten ervan beschuldigd te spioneren voor China.

De VS is bang dat geavanceerde chips in Chinese handen komen waardoor China zijn leger sneller zou kunnen moderniseren en AI-modellen beter zou kunnen ontwikkelen.

De 63-jarige Huang gaf later toe een affaire te hebben gehad en bood zijn excuses aan zijn familie aan.

Meer affaires aan het licht

Vorige week donderdag schreef The New York Times over een tweede affaire van Huang met een directe medewerker van Nvidia. Het zou gaan om de vicepresident bij het chipbedrijf Kimberly Powell.

Een dag later meldde persbureau Reuters dat Huang een derde intieme relatie had met een andere Nvidia-medewerker. Haar identiteit is niet bekendgemaakt.

Een online petitie waarin de raad van bestuur van Nvidia wordt opgeroepen om Huang weer aan te stellen als CEO, is inmiddels meer dan 185.000 keer ondertekend. Bijna 10.000 ondertekenaars zouden medewerkers van Nvidia zijn.

Ook invloedrijke namen uit de techwereld hebben openlijk hun steun aan Huang uitgesproken. Onder anderen Tesla-topman Elon Musk, Tim Sweeney, CEO van videogameontwikkelaar Epic Games en Amjad Masad, CEO van het AI-platform Replit hebben de petitie ondertekend.

Steun van Trump

De Amerikaanse president Trump steunt die oproepen ook. Trump zei vandaag dat Huang "een belangrijke les heeft geleerd" en dat hij er "absoluut geen bezwaar tegen zou hebben" als Huang weer terugkeert als topman bij Nvidia.

De Amerikaanse president zegt dat hij ook niet denkt dat Huang de nationale veiligheid in gevaar heeft gebracht. Hij lijkt daarmee in te gaan tegen zijn eigen inlichtingendiensten.

Trump zegt dat hij niet wist dat Alice Huang een spion was en dat er meer onderzoek nodig was. "Niemand heeft bewezen dat ze een spionne is. Misschien is ze dat helemaal niet", aldus Trump.

Spotgoedkope boodschappen door 'budgetmerkenoorlog', maar prijzen gaan weer stijgen

23 hours 5 minutes ago

Een pak stroopwafels voor 28 eurocent, een pot rode kool voor 26 cent en een pak zilvervliesrijst voor 45 cent? Sommige boodschappen zijn in de afgelopen maanden spotgoedkoop geworden. Hoe kan dat, terwijl de energieprijzen en inflatie wel stijgen?

Sommige producten kelderen dit jaar in prijs: het goedkoopste pak stroopwafels kostte begin dit jaar namelijk nog 78 cent. En ook tal van andere producten van budgetmerken, zoals jam en pindakaas, kosten nu nog maar tientallen centen.

"Het zijn absurd lage prijzen", erkent hoogleraar retail Laurens Sloot van de Rijksuniversiteit Groningen. "Op de spotgoedkope producten verdienen supermarkten bijna niets. Soms leggen ze er zelfs geld op toe. Maar dat hoeft voor hen geen ramp te zijn zolang consumenten ook producten kopen waar nog wel een goede marge op zit."

'Budgetmerkenoorlog'

Sloot zegt dat het supermarkten dan ook vooral gaat om de waarde "van het hele winkelmandje" van klanten. "Of er van een prijzenoorlog sprake is, weet ik niet, maar misschien kunnen we inmiddels wel spreken van een budgetmerkenoorlog."

De belangrijkste oorzaak voor de lage prijzen is de hoge prijsgevoeligheid van consumenten, zegt Sloot. Dat betekent dat consumenten bij prijsverschillen tussen supers relatief snel overstappen naar een goedkoper alternatief. "En als klanten switchen, moeten supermarkten wel mee met dit prijsgeweld."

Met een zo groot en goedkoop mogelijk assortiment aan budgetproducten proberen supermarkten daarom klanten aan zich te binden. Daarbij houden ze de prijzen van de goedkoopste huismerken van concurrenten nauwlettend in de gaten. Als de ene keten de prijs met een paar cent verlaagt, volgt de concurrent vaak snel.

"Het is niet alsof één supermarkt een prijsoorlog uitroept, deze is geleidelijk ontstaan", legt Sloot uit. "Supers willen bij organisaties als Kassa en de Consumentenbond goed uit de bus komen en kijken daarom naar de goedkoopste artikelen in een productgroep."

"Meestal komt een discounter dan als goedkoopste naar voren. Zij gebruiken dat vervolgens in hun marketingcampagnes. Ketens als Plus, Albert Heijn en Jumbo vinden dat vervelend en moeten dan dus mee in dat prijsgeweld."

Langetermijneffect

Maar de onderlinge concurrentie is niet de enige verklaring voor de lage prijzen. Ook de ontwikkeling van grondstofprijzen op de internationale markt speelt een belangrijke rol. Veel grondstoffen piekten in 2022 - na de Russische inval in Oekraïne - en 2023 in prijs, en daalden vervolgens.

Die prijsdalingen zijn niet meteen zichtbaar in de supermarkt. Dat komt doordat supermarkten en leveranciers vaak voor een jaar afspraken maken over inkoopprijzen, wat dus vertraagd doorwerkt in de prijs die consumenten in de supermarkt betalen.

Neem bijvoorbeeld melk, zegt Sloot. "Een jaar of drie geleden kregen boeren daar nog 60 cent per liter voor, dat daalde daarna naar zo'n 40 cent. Dat doet wat met de prijzen van een pak melk en een pakje roomboter."

'Boodschappen 4 tot 7 procent duurder'

Met het einde van het jaar in zicht, denkt Sloot ook dat er een einde komt aan de prijsdalingen. Supermarkten en leveranciers onderhandelen deze maanden opnieuw over de inkoopprijzen, ditmaal voor 2027.

Veel fabrikanten hebben in 2026, na een relatief goedkoper 2025, weer te kampen met stijgende kosten voor hun grondstoffen. "Dat zal leiden tot een hogere kostprijs", aldus Sloot.

Zo is energie veel duurder geworden door de Iran-oorlog en zijn supermarkten vanaf 1 januari meer kwijt aan loonkosten doordat het jeugdloon stijgt. Hoogleraar Sloot verwacht daarom dat boodschappen volgend jaar 4 tot 7 procent duurder zullen worden.

Negatieve voedselinflatie

Voedingsmiddelen waren in augustus, september en oktober gemiddeld goedkoper dan een jaar eerder, constateerde De Nederlandsche Bank (DNB) vorige week. Zogeheten negatieve voedselinflatie is vrij uitzonderlijk: DNB zegt dat dat sinds 2016 alleen in 2021 voorkwam.

Door de dalende voedselinflatie wordt ook de totale inflatie geremd, zegt DNB. Dat is een scherp contrast met enkele jaren geleden, toen de Russische invasie van Oekraïne in 2022 de prijzen enorm opdreef en de voedselinflatie wel 15 procent bedroeg.

Turkse boer in regio Antalya, waar klimaattop is, worstelt met verduurzaming

23 hours 50 minutes ago

Turkije verwelkomde vorige week wereldleiders die bijeenkwamen voor de klimaattop in Antalya. Opvallend was de afwezigheid van een aantal leiders, zoals premier Jetten, president Macron en bondskanselier Merz.

Het weerhield de Turkse president Erdoğan er niet van om in zijn toespraak de gezamenlijke verantwoordelijkheid te benadrukken. "We hebben maar een dak boven ons huis: de hemel, en we hebben maar één tuin: de aarde."

Groene ambities Turkije

Voor gastland Turkije is de top een belangrijk moment om de eigen groene ambities te tonen. Het wil zich nadrukkelijk profileren als een land dat werk maakt van de energietransitie. Turkije wil in 2053 klimaatneutraal zijn. Het investeert in duurzame energie, zoals grote wind- en zonneparken. Toch blijft het ook sterk afhankelijk van kolen.

Ook op het gebied van de landbouw zijn er uitdagingen. De regio-Antalya is bekend als vakantiebestemming, maar het gebied heeft ook rijke en vruchtbare landbouwgrond. In veel dorpen wordt het boerenleven van generatie op generatie doorgegeven.

Grootouders en overgrootouders begonnen er ooit met het verbouwen van fruit. Zo ook de familie van agrarisch ondernemer Tevfik Tekin.

Droogte en overstromingen, 30 procent oogst weg

In zijn mandarijnenboomgaarden ziet hij de gevolgen van klimaatverandering. Waar vorig jaar vooral droogte een probleem vormde, hadden ze dit jaar te maken met overstromingen, zegt Tekin. "Vorig jaar was ons probleem dat het helemaal niet regende. Dit jaar hebben we juist te maken met te veel water."

Hij moest maar liefst 30 procent van zijn oogst weggooien. Vooral een teveel aan water kan grote gevolgen hebben. Wanneer de wortels langdurig onder water staan, kunnen ze gaan rotten en kunnen bacteriële ziekten ontstaan.

"Je kunt het vergelijken met de opvoeding van een kind. Hoe meer stress dat tijdens het opgroeien ervaart, hoe groter de kans dat het op latere leeftijd psychische problemen ontwikkelt."

Tekin heeft twee banen, want rondkomen van alleen het verbouwen van fruit kan niet, zegt hij. Volgens hem moet de landbouw van vandaag zich aanpassen aan het veranderende klimaat. "We moeten het overtollige water dat we krijgen ook van onze landbouwgronden kunnen afvoeren."

Hoge productiekosten inflatie

De overheid steunt de boeren met miljarden Turkse lira. Zo krijgen boeren subsidies, goedkope leningen en hulp bij schade aan hun oogst. "Maar dat is toch niet voldoende om de problemen op te lossen", zegt Tekin. Want er zijn ook nog economische problemen.

Door de inflatie worstelen boeren met hoge productiekosten. Diesel en kunstmest zijn bijvoorbeeld door de belastingen erg duur. Volgens Tekin is het zo ingewikkeld dat boeren zich met veel meer moeten bezighouden dan alleen hun gewassen. "We moeten tegenwoordig voortdurend voorspellingen doen over de toekomstige dollarkoersen en ons afvragen hoe de prijzen van kunstmest en andere productiemiddelen zich ontwikkelen. We zijn eigenlijk ook een beetje een econoom."

Die financiële druk maakt het moeilijk om te investeren in verduurzaming. Er zijn Turkse boeren die werken met kunstmatige intelligentie. De ambities zijn er om de landbouw toekomstbestendiger te maken.

Ook Tevfik gelooft in de mogelijkheden van innovatie en verduurzaming, maar benadrukt dat boeren dit niet alleen kunnen realiseren. Toch probeert hij optimistisch te blijven. Zijn liefde voor het boerenleven en de natuur motiveren hem om door te gaan. "Als je eenmaal aan dit leven gewend bent, kun je er niet meer van loskomen. Ik doe het omdat ik ervan houd."

Gérard Depardieu accepteert straf en biedt excuses aan voor aanrandingen

1 day ago

De Franse acteur Gérard Depardieu ziet af van hoger beroep tegen zijn veroordeling wegens de aanranding van twee vrouwen. Jarenlang hield hij vol onschuldig te zijn aan seksueel geweld. Maar op de dag dat zijn beroep zou dienen voor de rechtbank ging de 77-jarige overstag.

Depardieu bood zijn "oprechte excuses" aan voor zijn jarenlange wangedrag op filmsets. "Ik heb me lange tijd verborgen achter provocaties en schunnige humor", citeren media uit een verklaring van de acteur. Hij "accepteert" en "begrijpt" zijn straf nu naar eigen zeggen.

'Filmgigant is gevallen'

De acteur is daarmee definitief schuldig aan aanranding op de filmset van Les Volets Verts, uit 2021. Daar heeft hij een regieassistente en een zogeheten setdresser meerdere keren betast. Er was ook sprake van seksuele intimidatie. Depardieu hoeft overigens niet de cel in: hij kreeg een voorwaardelijke celstraf van 18 maanden.

De twee slachtoffers reageerden opgelucht. "Het gevecht is over. De filmgigant is gevallen", zegt een van hen.

Maatschappelijke discussie

In de nasleep van de #MeToo-beweging is Depardieu door minstens twintig vrouwen beschuldigd van seksueel geweld of intimidatie. Er loopt nog een verkrachtingszaak tegen hem. De Franse actrice Charlotte Arnould beschuldigt Depardieu ervan haar tweemaal te hebben misbruikt. Hij verklaarde vorig jaar dat er volgens hem geen sprake is geweest van dwang.

De zaken tegen Depardieu leidden tot een hevige maatschappelijke discussie in Frankrijk. In een ingezonden krantenartikel had een groep van zestig prominenten uit de cultuursector het voor de beroemde acteur opgenomen. De acteurs en kunstenaars vonden dat er sprake was van een publieke lynchpartij. Er was volgens hen te weinig nuance in de kritiek op Depardieu.

De in 1948 geboren acteur was decennia een gevierde naam in de Franse filmwereld. Hij heeft gespeeld in zo'n 200 films en won talloze prijzen.

Verkiezingen geen optie bij gemeentelijke coalitiecrises: 'Drink een borrel met elkaar'

1 day ago

Een lijmpoging, nieuwe formatie of toch nieuwe verkiezingen? Dat zijn de opties die D66, VVD en CDA hebben sinds ze vorige week in een coalitiecrisis belandden. De Tweede Kamer wil in ieder geval niet dat een kabinetsval, mocht het zover komen, direct tot nieuwe verkiezingen leidt. In de provinciale en lokale politiek hebben ze al ervaring met het lijmen van coalitiebreuken. "Je moet partijen een spiegel voorhouden."

In gemeenten en provincies doen ze niet aan vervroegde verkiezingen. De datum voor Provinciale Staten- en gemeenteraadsverkiezingen staat namelijk vast, telkens vier jaar na de vorige verkiezingen. Wanneer er voor die tijd in de lokale of provinciale politiek een coalitiecrisis ontstaat, komen er geen tussentijdse verkiezingen en moeten ze eruit zien te komen.

Nog drie jaar tot verkiezingen

Zo ging het bijvoorbeeld ook in 2019 in Arnhem. Daar ontstond na een politieke crisis een breuk in de coalitie van VVD, D66, GroenLinks en PvdA.

"We wilden de financiële afspraken openbreken om te voorkomen dat we moesten bezuinigen op de zorg. Daar kwamen de partijen niet uit", zegt Cathelijne Bouwkamp, toenmalig wethouder namens GroenLinks. Daarop trokken GroenLinks en PvdA de stekker uit het bestuursakkoord.

Met nog bijna drie jaar te gaan tot de volgende verkiezingen, moest er een oplossing komen voor het stadsbestuur. De toenmalige Gelderse VVD-gedeputeerde Jan Markink en de Amsterdamse GroenLinks-wethouder Rutger Groot Wassink werden gevraagd om die te helpen zoeken. Ze kregen de rol van verkenners, zoals die ook altijd na verkiezingen worden aangewezen.

'Kan het nog gelijmd worden?'

De twee mannen gingen aan de slag en hebben vooral heel veel gepraat. "Met alle fracties, zowel coalitie als oppositie", vertelt Markink. "Dan heb je wel een beeld en ga je de afweging maken: kan het nog gelijmd worden of is het een coalitiebreuk?"

"Uit die gesprekken werd duidelijk dat andere partijen het niet zagen zitten om een nieuwe coalitie te vormen", herinnert toenmalig wethouder Bouwkamp zich. Ook getalsmatig had het niet de voorkeur om andere partijen toe te voegen aan de coalitie, volgens Groot Wassink.

"Niet iedereen was er blij mee, maar wij kwamen tot de conclusie dat de vier partijen toch met elkaar door moesten", herinnert Groot Wassink zich. Dat was niet eenvoudig, want naast het concrete twistpunt over de zorgkosten was er volgens de beide verkenners een veel groter probleem: de verziekte onderlinge verhoudingen.

'Wantrouwen kanaliseren'

En wat moet je dan doen? "Heel veel praten", aldus Groot Wassink. "We hebben in feite iedereen een spiegel voorgehouden", zegt Markink. "We hebben fractievoorzitters en fractieleden bij elkaar gezet en gezegd: let eens op wat je aan het doen bent."

Wat ook helpt is afspraken op papier zetten, legt Groot Wassink uit. "Je maakt eigenlijk gewoon werkafspraken: hoe ga je met elkaar om?" Een voorbeeld van zo'n afspraak is dat coalitiepartners elkaar niet verrassen met moties en met elkaar overleggen als een van de partners bezwaren ziet.

"Dat soort spelregels zijn een manier om bestaand wantrouwen te kanaliseren", vat de voormalig GroenLinks-verkenner het samen. Maar veel belangrijker is het volgens hem om bijvoorbeeld een hapje met elkaar te gaan eten en zo aan de onderlinge relaties te werken.

'Gooi chagrijn op tafel'

"Ga maar eens een borrel drinken en gooi het chagrijn op tafel, want als je het niet uitspreekt, dan blijft het onderhuids voortwoekeren", licht Groot Wassink toe.

Dat herkent ook toenmalig GroenLinks-wethouder Cathelijne Bouwkamp. "Je moet echt allemaal op tafel kunnen leggen wat voor jou belangrijk is en waar je pijn zit bij het handelen van de ander. Dat is best moeilijk in een soms vijandige sfeer, maar het is echt belangrijk."

Uiteindelijk lukte het na veel gesprekken om de onderlinge verhoudingen te verbeteren en de vier Arnhemse coalitiepartijen samen door te laten gaan. "Politiek is een strijd van idealen, maar je kan elkaar niet de hele tijd willen aftroeven", zegt Bouwkamp.

"Als de politiek alleen nog maar om winnen gaat, dan verliezen we allemaal. Je hebt een tijd van campagne voeren en een tijd van besturen", wil Bouwkamp meegeven. "Dan moet je verzachten, naar elkaar luisteren en elkaar wat gunnen."

Carnavalsvereniging Kerkrade zet deur open voor Prinses Carnaval

1 day ago

Bij de carnavalsvereniging van Kerkrade mogen voortaan alle functies binnen de vereniging worden ingevuld door mannen en vrouwen. De Kerkraadse vereniging maakt hiermee ook de weg vrij om een Prinses Carnaval uit te roepen en is daarmee de eerste van de vijf grootste en oudste stadsverenigingen in Limburg die dat doet.

De koerswijziging is recent besloten tijdens de jaarvergadering van Kirchröatsjer Vasteloavends Verain 'Alaaf Kirchroa 1936' (KVV 1936). "Voortaan zijn alle functies in alle geledingen van de stadscarnavalsvereniging van Kerkrade voor iedereen toegankelijk. Hiervoor past de KVV 1936 haar statuten aan", zo staat op de website van de vereniging.

De wijziging betekent dus ook dat KVV 1936 komend carnaval een Prinses Carnaval zou kunnen uitroepen. Dat zou voor het eerst in de geschiedenis van de vereniging zijn, schrijft de regionale omroep L1 Nieuws.

Eeuwenoude traditie

De Prins Carnaval-verkiezing is een eeuwenoude traditie. De uitverkorene, vaak een bekend gezicht uit de stad of het dorp, vervult een belangrijke symbolische rol tijdens het feest.

Vroeger konden alleen mannen 'Prins' worden, maar in de afgelopen jaren waren er steeds meer carnavalsverenigingen die afweken van die traditie.

Zo had het Brabantse Oss dertien jaar geleden al de eerste carnavalsprinses. Wijchen (Gelderland) en Margraten (Limburg) hadden dit jaar voor het eerst een vrouwelijke 'Prins' Carnaval. In 2024 had ook Eindhoven voor het eerst een vrouw.

Grote steden

De nieuwe koers om te kiezen voor een vrouwelijke Prins Carnaval werd vooral gezien bij kleinere carnavalsverenigingen in dorpen of wijken. Zowel de Brabantse Carnaval Federatie als de overkoepelende carnavalsvereniging in Limburg zei eerder tegen Nieuwsuur dat vooral de grote steden hechten aan de traditie van een mannelijke Prins Carnaval.

Dit gold ook voor Kerkrade, Venlo, Maastricht, Sittard en Roermond. De stadsverenigingen lieten eerder allemaal nog weten een vrouwelijke prins nog niet te willen overwegen.

'Wij zetten de deur voor iedereen open'

KVV 1936 lijkt nu dus van gedachten veranderd nu de vereniging de statuten heeft gewijzigd. KVV 1936 benadrukt het belang van tradities en gebruiken, maar wil de vereniging ook toekomstbestendig houden.

"Met deze statutenwijziging geeft onze vereniging een belangrijk signaal af", laat Sterk weten op de website van de vereniging. "Wij zetten de deur voor iedereen open en bewaken tegelijkertijd onze tradities en gebruiken."

Of dit ook betekent dat Kerkrade een Prinses Carnaval krijgt, is nog niet zeker. De nieuwe stadsprins(es) wordt op 3 januari bekendgemaakt.

Rivaliteit China-VS rond Asean-top werpt schaduw vooruit op andere top

1 day 1 hour ago

In de Filipijnen is vandaag de Asean-top van start gegaan. De Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean), probeert zich staande te houden te midden van de groeiende rivaliteit tussen de VS en China.

Waar de Chinese premier Li Qiang vooral de goede samenwerking tussen China en Asean wilde benadrukken, sloot de VS vandaag een nieuwe overeenkomst met een reeks Aziatische landen.

Het getouwtrek om loyaliteit van Aziatische landen belooft weinig goeds voor de APEC, die later deze week in China van start gaat. Daar zullen de Chinese president Xi Jinping en ambtgenoot Donald Trump elkaar ontmoeten om economische samenwerking in de brede Aziatische regio te bespreken.

Het verschil tussen Asean en APEC

Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (Asean) is een samenwerkingsverband van elf Zuidoost-Aziatische landen. De samenwerking richt zich op economie, politiek, veiligheid en cultuur. De afspraken die gemaakt worden, zijn gebaseerd op officiële verdragen en bindend.

Azië-Pacifische Economische Samenwerking (APEC) telt 21 lidstaten. In tegenstelling tot Asean is APEC een puur economisch samenwerkingsforum. De afspraken die gemaakt worden, zijn dan ook niet bindend. China en de VS zijn beide geen lid van Asean, maar wel van APEC. Aankomende woensdag begint de APEC-top in de Zuid-Chinese stad Shenzhen.

China en Asean zijn de belangrijkste handelspartners van elkaar. Vorig jaar bereikte de handel tussen de twee een record van ruim 950 miljard euro. Wat China betreft, wordt deze samenwerking verder uitgebreid. Dat lijkt tijdens deze top deels te lukken.

De verwachting is dat de Asean-leiders deze week de allereerste bindende overeenkomst op het gebied van digitale economie ter wereld zullen ondertekenen. Hoewel China geen ondertekenaar is van dit akkoord, speelt het via andere China-Asean-verdragen wel een belangrijke rol in de vorming ervan.

Verenigd blijven

Wie naar de cijfers kijkt, zou bijna geloven dat China stevig in het zadel zit in Zuidoost-Azië, maar niks is minder waar. Dat viel ook duidelijk af te lezen uit de speech van de Chinese premier Li die hij vandaag in de Filipijnse hoofdstad gaf.

Hij prees de "buitengewone prestaties" van China en Zuidoost-Azië in een tijd van "toenemend unilateralisme en protectionisme", verwijzend naar de VS. Ook benadrukte hij dat het in de "turbulente wereld van vandaag" nog belangrijker is voor China en Asean om verenigd te blijven en zich te weren tegen inmenging van buiten.

De woorden van de Chinese premier komen in een tijd dat steeds meer grote Asean-economieën, waaronder Indonesië, Vietnam en Thailand, openlijk twijfelen over de wenselijkheid van de hechte economische band met China. Zij zouden liever meer handelen met de VS om zich op die manier minder afhankelijk van een grote speler te maken.

Amerikaans tegenwicht

De Amerikaanse president Trump meldt zich morgen ook op de Filipijnen voor een ontmoeting met QUAD, een veiligheidsdialoog tussen Australië, Japan, India en de VS. Hoewel deze dialoog zich in woord richt op het bevorderen van een vrij en open Indo-Pacifische regio, wordt deze door velen gezien als overleg om China's groeiende invloed in de regio te beteugelen. Daarna zal de Amerikaanse president in navolging van de Chinese premier, de leiders van Asean toespreken.

Ook liet het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken vandaag weten dat de VS samen met een aantal Aziatische landen de San Francisco-verklaring heeft ondertekend. Hierin nemen de landen zich voor om meer samen te werken op het gebied van AI. De aankondiging kwam op hetzelfde moment dat China en Asean2027 uitriepen tot het jaar van AI-samenwerking.

Aanloop APEC

Duidelijk is dat China en de VS, ondanks dat ze geen lid zijn, een grote invloed uitoefenen op de agenda van Asean. Dat maakt de ontmoeting tussen Xi en Trump tijdens de APEC-top aankomende donderdag extra beladen.

Terwijl beide leiders spreken over economische samenwerking in de Aziatisch-Pacifische regio, geeft hun gedrag eerder blijk van strijd om steun van landen in de regio.

Zo lijken samenwerkingsverbanden als Asean en APEC, die bedoeld zijn om de regionale samenwerking tussen vooral kleinere economieën te versterken, steeds meer verscheurd door de belangen van supermachten als Amerika en China.

Koning herdenkt Amerikaans saluut, Sint-Eustatius eert eigen vrijheidsstrijders 

1 day 1 hour ago

Op Sint-Eustatius heeft koning Willem-Alexander het historische saluut aan de Verenigde Staten van 250 jaar geleden herdacht. Maar voor veel eilandbewoners is 16 november vooral Statia Day: een feest van hun eigen cultuur en geschiedenis. Op het eiland is steeds meer aandacht voor mensen die zich hebben verzet tegen de slavernij.

Vlak bij Fort Oranje, waar in 1776 de Amerikaanse vlag met kanonschoten werd begroet, is dit weekend een muurschildering onthuld van Thomas Dupersoy en andere leiders van de slavenopstand van 1848. Hun portretten hangen nu in Oranjestad, vlak bij de plek waar de koning het Amerikaanse saluut herdacht.

Eerste erkenning

Op 16 november 1776 voer het Amerikaanse oorlogsschip Andrew Doria de haven binnen. Het bracht een saluut, dat op bevel van de Nederlandse gouverneur Johannes de Graaff vanaf Fort Oranje werd beantwoord. Dat geldt als de eerste buitenlandse erkenning van de Amerikaanse vlag, enkele maanden na de onafhankelijkheidsverklaring.

Sint-Eustatius was destijds een belangrijke handelshaven. Via het eiland kwamen wapens, buskruit en voorraden bij de Amerikaanse opstandelingen terecht. Vandaag werd die geschiedenis herdacht met toespraken, vlaggen en het naspelen van de saluutschoten. Ook de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo was aanwezig. Premier Rob Jetten zegde zijn bezoek af vanwege de politieke crisis in Den Haag.

Vrijheid voor wie?

De viering ligt bij een groot aantal Statianen gevoelig. Terwijl de Amerikanen hun vrijheid bevochten, leefden op Sint-Eustatius duizenden mensen in slavernij. De gouverneur die het saluut liet beantwoorden, was zelf slavenhouder. Het eiland was bovendien een knooppunt in de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen.

De St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance, onder leiding van Kenneth Cuvalay, noemt het jubileum vooral een Nederlands-Amerikaanse aangelegenheid. De organisatie vroeg om de internationale herdenking in Den Haag te houden. Ook vindt ze dat inwoners geen inspraak hebben gehad.

De Nederlandse regering bestrijdt dat. Volgens Den Haag bepaalt Sint-Eustatius zelf hoe Statia Day wordt gevierd en is de koning er te gast.

Willem-Alexander staat stil bij slavernij

Willem-Alexander sprak op Fort Oranje ook over het slavernijverleden. Hij herinnerde aan de duizenden Afrikanen die onder mensonterende omstandigheden op het eiland aankwamen. "Voor hen geen saluut bij aankomst", zei hij.

De koning verwees naar onderzoek dat hij zelf liet uitvoeren naar de rol van zijn voorouders. Daaruit blijkt dat Nederlandse stadhouders en koningen kolonialisme en slavernij eeuwenlang actief ondersteunden. Hij zei zich verbonden te voelen met Statianen die de gevolgen daarvan nog ervaren.

De opstand van 12 juni 1848 krijgt tegenwoordig veel aandacht op Sint-Eustatius. Thomas Dupersoy en vijf tot slaaf gemaakte mannen kwamen toen in verzet tegen het koloniale gezag. Ze eisten vrijheid, betere voedselrantsoenen en kortere werkdagen. De opstand werd met geweld neergeslagen.

Hun geschiedenis wordt ook verteld in het geïllustreerde kinderboek Courage on Golden Rock, dat afgelopen weekend werd gepresenteerd. De auteurs beschrijven de verzetsstrijders als mensen met eigen talenten en verlangens. Joseph leert lezen, Prince kent de werking van de suikermolen en Abraham geeft anderen moed met zang en verhalen. Mother Betsy brengt vrouwen samen om het verzet te steunen. Het boek combineert historische gebeurtenissen met verhalende scènes.

Afgelopen vrijdag werden bovendien de stoffelijke resten van 69 voorouders uit de slavernijperiode herbegraven. Hun graven waren in 2021 bij archeologisch onderzoek geopend. Dat leidde tot protesten. De betrokken Statianen wilden dat hun voorouders opnieuw een waardige rustplaats kregen en dat zij voortaan zelf betrokken worden bij besluiten over hun erfgoed.

Eigen feestdag

Voor de Statianen is 16 november allang niet meer alleen de dag van het Amerikaanse saluut. Statia Day is hun eigen feestdag geworden, waarop ze hun cultuur, muziek, geschiedenis en vooral hun mensen vieren. Het hele weekend zijn er festiviteiten geweest. Op grote muurschilderingen in Oranjestad worden ook oudere eilandbewoners geëerd die veel voor de gemeenschap hebben betekend. De koning fietste vandaag langs deze portretten.

De belangstelling voor de eigen verzetshelden is niet uniek voor Sint-Eustatius. Ook op de andere Caribische eilanden en in Suriname wordt de slavernijgeschiedenis opnieuw onderzocht en verteld. Daarbij krijgen de mensen die zich tegen hun onderdrukking verzetten meer aandacht.

Veel van wat we over deze mensen weten, komt uit archieven van koloniale bestuurders, plantagehouders en rechtbanken. Daarin werden opstandelingen vaak beschreven als misdadigers en onruststokers. Historici lezen die documenten nu ook vanuit het perspectief van de mensen die werden onderdrukt. Daarbij gebruiken ze mondeling overgeleverde verhalen, kerk- en plantageregisters en archeologische vondsten. Mensen die destijds door het koloniale gezag werden vervolgd, worden nu geplaatst in het perspectief van het verzet en geëerd als vrijheidsstrijders.

Op Sint-Eustatius gebeurt dat met muurschilderingen, boeken en herdenkingen. De zes mannen van de opstand van 1848 krijgen daarmee een plaats naast de historische figuren die al eeuwen worden herdacht.

Ook de koning besteedde aandacht aan het slavernijverleden en de betrokkenheid van zijn eigen voorouders. Maar de kritiek van de Alliance gaat niet alleen over de inhoud van de herdenking. Cuvalay wil dat Statianen zelf kunnen beslissen welke verhalen worden verteld en wie op hun nationale feestdag wordt geëerd.

Nepagenten laten diepe sporen achter: 'Niet gelukt om te waken over spullen van overleden vrouw'

1 day 1 hour ago

Het aantal incidenten met nepagenten is dit jaar naar een recordhoogte gestegen, bleek maandag. Oplichters die zich voordoen als politie- en bankmedewerkers hebben het specifiek gemunt op ouderen, die ze geld en sieraden afhandig maken. Slachtoffers begrijpen achteraf niet hoe ze erin konden trappen. Als waarschuwing doen drie van hen hun verhaal.

Jo Bosma (93): 'Mensen, wees alsjeblieft voorzichtig'

"Om een uur of acht 's avonds werd ik gebeld door een medewerker van de bank. Die zei: 'Er is van alles en nog wat aan de hand, en ze hebben ook bedragen afgeschreven van uw rekening.'"

Gelukkig waren de criminelen betrapt, zei de zogenaamde bankemployee. Een zou zelfs het adres van meneer Bosma op zak hebben gehad. Om de waarde te bepalen van de spullen die de dieven hadden willen stelen, stuurde de nepbankmedewerker een 'rechercheur'.

Deze nepagent droeg geen politie-uniform. Wel had hij een capuchon op. Volgens hemzelf was dat omdat hij niet als rechercheur herkend mocht worden.

Schuldgevoel

Bosma gaf hem zijn bankpas en de sieraden van zijn overleden vrouw mee, met wie hij zeventig jaar samen was geweest. Pas toen de neprechercheur vertrokken was, besefte Bosma dat hij was bestolen. "Ik ben gehersenspoeld. Je wordt zó gemanipuleerd, dat heb je niet in de gaten."

De volgende ochtend werd hij opnieuw gebeld door de 'bankmedewerker', vermoedelijk om zijn pincode los te peuteren. "Ik zei: 'U bent een oplichter!' Toen verbrak hij de verbinding."

De diefstal, begin deze maand, heeft hem slapeloze nachten bezorgd. Het schuldgevoel is groot. "Ik zou waken over de spullen van mijn vrouw en dat is me niet gelukt. Dat heeft een enorme deuk gegeven in mijn eigenwaarde. Het is eigenlijk het ergste dat me is overkomen. Ik wil het van de daken roepen: mensen, wees alsjeblieft voorzichtig."

Greet Kuitert (81): 'Neem een glaasje water, wij helpen u'

Ze waarschuwde nota bene vriendinnen voor de gevaren van fraudeurs. En toch trapte ze er dit jaar ook zelf in, vertelt Greet Kuitert aan RTV Noord.

"Ik weet nog dat mijn vriendin in Whatsapp-oplichting was getrapt. Ze had een appje gehad, zogenaamd van haar zoon, om zijn laptop te betalen. Die kostte 2200 euro. Hoe ze zo stom kon zijn, zei ik nog. Maar even later werd ik zelf gebeld en ook ik stonk er zo in."

Net als veel anderen werd Kuitert benaderd door een zogenaamde medewerker van haar bank. Er zou 1500 euro van haar rekening worden gehaald. Ze raakte behoorlijk in paniek.

"Mevrouw, rustig aan, niks aan de hand, kreeg ik te horen. 'Neem een glaasje water, wij helpen u', zei de man."

Eigenwijs

Urenlang zat ze met de oplichter aan de telefoon om het voorgespiegelde probleem op te lossen. Uiteindelijk kwam iemand langs om haar betaalpas op te halen. Mevrouw Kuitert vertrouwde deze nepagent ook haar pincode toe.

"Ik snap niet hoe ik zo gek kon zijn. En ondertussen had ik nog steeds die man aan de telefoon. Ik bleef ook maar zeggen: 'Dit doet een bank niet, dit doet een bank niet.' Maar die man bleef maar volhouden: 'Mevrouw Kuitert, wees nou niet eigenwijs.'"

Psychologen

Als de bankmedewerker adviseert om ook haar sieraden mee te geven, weigert ze. Na het vertrek van de nepagent laat ze zo snel mogelijk haar pinpas blokkeren. Er blijkt dan al 700 euro van haar rekening gepind.

Ze moet het zichzelf niet kwalijk nemen, zei de politie tegen haar. "Die agent zei: 'Het zijn net psychologen. Ze zijn zestig uur per week bezig met alleen maar dit'."

Margo de Bruine: 'Ze is boos op de hele wereld'

Haar moeder is nooit meer de oude geworden, nadat ze werd bestolen door een nepagent, vertelt Margo de Bruine aan Omroep Zeeland. "Ze heeft er een posttraumatische stressstoornis aan overgehouden. Ze is boos op de hele wereld."

Twee jaar geleden werd haar 87-jarige moeder slachtoffer van oplichters. Ook hier was het verhaal dat er mensen met verkeerde bedoelingen rondliepen in de wijk en dat de politie iemand zou sturen om kostbaarheden veilig te stellen.

Trouwring

Al snel stond ook bij de moeder van De Bruine een nepagent voor de deur, voor wie ze haar sieraden moest uitzoeken. Toen ze alles had uitgestald, eiste hij dat ze haar trouwring afdeed. De nepagent liet haar ook nog haar horloge, een ketting, een gouden armband en haar bankpassen afgeven. Met die passen heeft hij nog 800 euro gepind.

De man is opgespoord en veroordeeld. Hij toonde weinig berouw, zegt De Bruine. "Want hij vond zichzelf erg zielig. Hij moest voor zijn vader zorgen. Hij moest voor zijn broertje zorgen. Hij moest voor zijn zusje zorgen. Er werd van alles bijgehaald. Dat zit me zeker dwars."

Belasting op vermogen splijt kabinet: dit veranderde er nog meer aan het belastingplan

1 day 2 hours ago

Het ging afgelopen week in de politiek veel over een belastingverhoging voor vermogenden. Die maatregel kwam op initiatief van Pro en Volt in het belastingplan terecht, waarin de overheid haar inkomsten voor volgend jaar regelt.

Maar de belastingverhoging op vermogen is niet het enige dat door verschillende partijen in de Tweede Kamer is veranderd. Dit staat er verder in het plan, mede op basis van inventarisaties van belastingadviesbureaus EY en KPMG Meijburg.

Box 3

Eerst nog even over de belastingverhoging op vermogen. Vanaf 2029 komen er twee tarieven voor de Box 3-belasting. In plaats van één tarief van 36 procent voor alle vermogenswinst die je maakt boven een grens van 1800 euro per jaar, betaal je straks 35,5 procent over de eerste 60.000 euro. En 38,5 procent over alles daarboven.

Heb je bijvoorbeeld alleen maar spaargeld, dan betaal je dus juist minder belasting als je minder dan 61.800 euro aan spaarrente ontvangt in een jaar.

Als je aandelen of bijvoorbeeld vastgoed met flinke winst verkoopt, kun je al wel sneller te maken krijgen met dat toptarief. Want als zulke bezittingen in de jaren vanaf 2029 meer dan 61.800 euro in waarde stijgen, ga je dus over het bedrag daarboven 38,5 procent belasting betalen. Dit geldt overigens niet voor de verkoop van je eigen huis.

Inkomstenbelasting

Het belastingtarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting wordt 35,84 procent in plaats van de geplande 36,23 procent in 2027. Over de eerste grofweg 39.000 euro aan brutoloon ga je dus wat minder belasting betalen dan eerder gepland.

Vliegbelasting privéjets

In 2030 wordt er een hoge vliegbelasting voor privéjets ingevoerd. Dat was al het plan, maar die belasting wordt nog hoger dan eerder gepland. Voor iedere afstandscategorie wordt die 100 euro hoger. Daarmee wordt het 520 euro per passagier voor korte vluchten, 1115 euro voor middellange afstanden en 2200 euro voor verre vluchten.

De belasting geldt voor vluchten met minder dan twintig plekken voor passagiers.

Erf- en schenkbelasting niet geïndexeerd

De schijfgrenzen van de erf- en schenkbelasting worden vijf jaar lang, van 2027 tot en met 2031, niet geïndexeerd. Normaliter gaan die bedragen ieder jaar wat omhoog om de inflatie bij te houden. Maar nu blijven ze dus vijf jaar hetzelfde. Je gaat dus eerder erf- en schenkbelasting betalen dan het plan was.

Voor de schenkbelasting voor kinderen bijvoorbeeld gelden nu de grenzen van 6908 euro en 158.669 euro. Krijg je als kind minder dan 6908 euro in een jaar geschonken, dan betaal je geen schenkbelasting. Over het bedrag boven die vrijstelling en tot 158.669 euro betaal je 10 procent en daarboven 20 procent.

Schenken op papier ingeperkt

Schenken op papier wordt minder aantrekkelijk gemaakt. Mensen met veel vermogen kunnen geld nu schenken op papier, vaak aan kinderen of kleinkinderen. Dan schenken ze het dus niet echt, maar alleen administratief bij de notaris. Daardoor hoeven de nabestaanden bij overlijden minder erfbelasting te betalen.

Want er blijft dan minder erfenis over, waardoor je dus minder snel in het hoogste tarief van 20 procent erfbelasting voor kinderen of 36 procent voor kleinkinderen terechtkomt. Maar dat kun je ook bereiken door jaarlijks echt te schenken en niet alleen op papier.

Het grote voordeel van de schenking op papier zit 'm er namelijk in dat de schenker jaarlijks maar liefst 6 procent rente moet betalen over het geschonken bedrag aan de ontvanger. Dat bedrag moet die echt betalen. En dat is dus een overdracht van vermogen zonder dat daar schenkbelasting over betaald moet worden. Die hoge rente wordt per 2028 gehalveerd naar 3 procent. Daardoor wordt schenken op papier een stuk minder aanlokkelijk.

Eerste Kamer?

Nog goed om te weten: de partijen die in de Tweede Kamer voor het belastingplan stemden, hebben in de Eerste Kamer net geen meerderheid. Ze zijn goed voor 35 stemmen en voor een meerderheid zijn er 38 nodig.

Er zijn wel een aantal eenpersoonsfracties in de Eerste Kamer die mogelijk voorstemmen. En de vraag is ook of de VVD-fractie nog steeds zal tegenstemmen nu het plan wel door de Tweede Kamer is aangenomen. De verwachting is dat de Eerste Kamer halverwege december over het belastingplan stemt.

Boot met migranten ging bij dorpje Hoofdplaat te water, twee verdachten langer vast

1 day 2 hours ago

De rubberboot met 38 mensen aan boord die eind vorige maand in Zeeland door de kustwacht werd onderschept, is bij het dorpje Hoofdplaat in de gemeente Sluis te water gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie (OM) in een verklaring.

Uit onderzoek is gebleken dat de opvarenden vanuit Frankrijk naar het Zeeuwse dorpje Breskens waren gegaan. In de nacht van vrijdag 30 op zaterdag 31 oktober 2026 gingen zij vervolgens bij Hoofdplaat de Westerschelde op.

De rubberboot werd echter al snel opgemerkt op radarbeelden van de Kustwacht. Ter hoogte van Cadzand grepen de reddingsdiensten in. Doordat de motor van het vaartuig ontbrak, was de boot stuurloos geraakt. De migranten werden naar de jachthaven van Cadzand gebracht. Naar de motor wordt nog altijd gezocht.

Voorarrest is verlengd

Aan boord waren in totaal 38 opvarenden: 36 migranten en twee smokkelaars. Zes van de opvarenden waren minderjarig. Het voorarrest van de twee Sudanese mannen, die worden verdacht van het medeplegen van mensensmokkel, is met dertig dagen verlengd.

Een van de twee verdachten is 21 jaar oud, de ander zegt minderjarig te zijn, aldus het OM. Ze zitten niet meer in beperking.

Op weg naar het Verenigd Koninkrijk

Volgens het OM is na onderzoek vast komen te staan dat alle opvarenden op weg waren naar het Verenigd Koninkrijk. Een groot deel van de opvarenden is als getuige gehoord, schrijft het OM. Een aantal telefoons is uitgelezen.

Zes maanden cel voor 26-jarige man die met kruisboog op katten schoot

1 day 2 hours ago

De 26-jarige Yihui L. is veroordeeld tot 181 dagen celstraf voor het doden en verwonden van katten met een kruisboog in Eindhoven. Een kat overleefde dit niet.

Tussen november 2025 en mei dit jaar raakte de 26-jarige L. vijf katten met een pijl in een woonwijk. In mei werd een kat dodelijk verwond. De eigenaar trof het huisdier met de pijl in zijn oog aan voor zijn huis.

De verwonde katten werden onder meer in hun poot of net naast hun oog geraakt. Zij werden ook door hun eigenaren met een pijl in hun lijfje gevonden. De rechter rekent het L. zwaar aan dat hij geen rekening heeft gehouden met de impact op de eigenaren van de diertjes.

De zaak zorgde voor veel onrust in de wijk. Bewoners wisten niet of hun kat nog veilig naar buiten kon. Daar komt bij dat de man de katten met een kruisboog heeft beschoten in een woonwijk, aldus de rechter.

L. verklaarde zich ervan bewust te zijn dat dit gevaarlijk was en er daarom voor koos om in de avond te schieten.

'Gericht op jacht'

De man heeft bekend dat hij op de katten heeft geschoten. L. "ging echt gericht op jacht naar katten in de buurt", zei de officier van justitie bij de strafeis.

Hij verklaarde dat hij onder meer boos was omdat hij door een kat was gekrabd toen hij deze wilde vangen met kattenvoer. Zijn woede werd versterkt nadat hij in kattenpoep was gaan staan in het bos.

Tijdens de verhoren heeft hij spijt betuigd over zijn acties.

Verminderd toerekeningsvatbaar

De straf valt lager uit dan de eis van negen maanden cel van het Openbaar Ministerie. De rechtbank heeft bij de strafbepaling rekening gehouden met het feit dat L. berouw heeft getoond en proactief een schaderegeling heeft getroffen met het merendeel van de eigenaren van de katten.

Ook telt mee dat de man verminderd toerekeningsvatbaar is. Bij verdachte is een stoornis binnen het autismespectrum vastgesteld. De kans op herhaling is volgens de psycholoog laag, aldus de rechtbank.

Podcast De Dag: Van onze Correspondent... Rolien Créton (Scandinavië en Finland)

1 day 2 hours ago

Rolien Créton is al twintig jaar correspondent voor de NOS in Noord-Europa. Vanuit haar standplaats Kopenhagen volgt ze alle ontwikkelingen in Scandinavië en in Finland. Het is een regio waar de laatste jaren veel om te doen is op het gebied van geopolitiek en defensie.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In de podcast vertelt ze over haar leven als journalist in Denemarken, maar ook over winterzwemmen, kerstlichtjes, slecht eten en samen zingen op kantoor.

En ze heeft natuurlijk cultuurtips en ze beantwoordt luisteraarsvragen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Arrestaties na meerdere vondsten illegaal vuurwerk in regio Rotterdam

1 day 3 hours ago

De politie heeft vorige week op meerdere plekken in Rotterdam en omgeving grote hoeveelheden illegaal vuurwerk gevonden. Het gaat onder meer om cobra's, nitraten en lawinepijlen. Meerdere personen zijn opgepakt, van wie de jongste verdachte 16 jaar is, maakt de politie vandaag bekend.

De grootste vondst was vorige week woensdag in een woning in Maassluis. Daar vond de politie tien dozen met 1500 stuks illegaal vuurwerk. Om welke soort het precies gaat, is niet bekend, maar volgens de politie is het vuurwerk "gelijk aan cobra's". Een 25-jarige man uit Maassluis is opgepakt.

Ook in Rotterdam was het die dag raak. In een huis in de wijk IJsselmonde lagen 200 stuks illegaal vuurwerk. De politie hield daar een 21-jarige Rotterdammer voor aan. Hij zit, net als de man uit Maassluis, nog vast.

Mortierbommen

In Zwijndrecht vonden agenten 116 zogeheten shells (mortierbommen). Shells zijn, net als cobra's, illegaal. Het vuurwerk is in beslag genomen en een 20-jarige man uit Zwijndrecht is aangehouden, meldt de regionale omroep Rijnmond.

Ook in Puttershoek zijn shells gevonden. Dat gebeurde zaterdag 8 november in een garagebox. Het spul zat onder andere verstopt in een canvastas. "Allemaal uitermate gevaarlijk om zo in een garagebox op te slaan", zegt de politie daarover. Voor deze vondst is nog niemand aangehouden, maar het onderzoek loopt nog.

Tieners opgepakt

In een woning in Nieuw-Beijerland vond de politie datzelfde weekend meerdere nitraten en knalvuurwerk. Een 16-jarige jongen is opgepakt. De politie doorzocht zijn woning, nadat hij betrapt werd op het afsteken van zwaar vuurwerk bij een skatebaan. De tiener zit niet vast, maar moet zich later voor de rechter verantwoorden, aldus de politie.

Ook een 17-jarige jongen uit Oud-Beijerland is aangehouden. Dat gebeurde eerder deze maand al, op maandag 2 november, na een vuurwerkvondst in een zeecontainer op een industrieterrein. Daarin vond de politie 63 cobra's, shells en lawinepijlen.

Klimaattop zoekt opnieuw steun voor versneld 'uitfaseren' van fossiele brandstoffen

1 day 3 hours ago

Op de klimaattop in Antalya wordt opnieuw een poging gedaan om steun te krijgen voor het sneller afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen. In een conceptversie van de slotverklaring staat een oproep tot "snellere actie om fossiele brandstoffen uit te faseren". Woorden van die strekking liepen drie jaar geleden nog uit op een felle strijd, maar voorzitter Australië probeert het nu toch weer.

Tot tweemaal toe wordt er expliciet naar fossiele brandstoffen gewezen in de slottekst van de klimaattop, waar het tot nu toe vrijwel ieder jaar extreem ingewikkeld blijkt om teksten aangenomen te krijgen over dit thema. Landen hebben vanaf nu de kans om te reageren op de tekst, waarmee eind deze week de klimaattop wordt afgesloten. De passages zouden dus nog aangepast of geschrapt kunnen worden.

Dat gebeurde drie jaar geleden nog op de klimaattop in Dubai, toen eveneens werd geprobeerd om de handen op elkaar te krijgen voor het "uitfaseren" van fossiele brandstoffen. Dat ging een deel van de aanwezigen, bijvoorbeeld gas- en olielanden Saudi-Arabië en Rusland, veel te ver. Uiteindelijk werd die tekst afgezwakt tot, veel milder geformuleerd, "een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen".

'Mix van sterke en slappe reacties'

De tekst waarmee de Australiërs landen achter het versneld uitfaseren van fossiele brandstoffen proberen te krijgen is "sterk en positief", vindt klimaatexpert Maarten de Zeeuw van Greenpeace. "Maar ook wel weinig concreet."

"Deze eerste tekst is een mix van sterke en slappe reacties op de klimaatcrisis", vindt De Zeeuw. "Hij roept op om weer op koers te komen voor het 1,5 graad-doel om de grootste impact en schade te voorkomen, maar alleen stevige woorden lossen de klimaatcrisis niet op. We hebben harde afspraken nodig, met duidelijke verplichtingen en deadlines voor landen om die transitie weg van fossiele brandstoffen te versnellen."

Geld voor arme landen

Ook andere heikele punten komen terug in de tekst, zoals een verduidelijking van het bedrag dat beschikbaar moet komen voor aanpassingen aan de gevolgen van klimaatverandering. Dat is vooral belangrijk voor armere landen.

Vorig jaar werd afgesproken om de steun die arme landen daarvoor krijgen per 2035 te verdrievoudigen, maar het bleef volstrekt onduidelijk welk bedrag nou verdrievoudigd moest worden. Het Australische voorzitterschap concretiseert dat vage bedrag nu stellig: in 2035 moet het zijn toegenomen tot 120 miljard dollar.

Geopolitieke onrust

Verder wordt benadrukt dat er grote zorgen zijn over het feit dat een opwarming van de aarde van meer dan 1,5 graad Celsius onvermijdelijk is geworden. Ook de oproep om het aandeel van stroom in het energieverbruik te verhogen naar 35 procent in 2035 komt terug in de slotverklaring.

De top in Turkije vindt plaats tegen het decor van brede geopolitieke onrust, met grote conflicten in onder meer Oekraïne, Gaza en Iran. In de slottekst wordt daar ook bij stilgestaan. Het voorzitterschap van de top beschrijft dat de geopolitieke onrust de internationale samenwerking onder druk zet en bijdraagt aan de onzekerheid op de energiemarkt. Verschillende wereldleiders stonden daar al bij stil op de klimaattop.

Of de stevige bewoordingen van het Australische voorzitterschap ditmaal wel weten te overleven in nog moeilijkere geopolitieke omstandigheden dan op de top drie jaar geleden, zal de komende dagen blijken. Vrijdag moeten landen het eens zijn over de slottekst en is het de bedoeling dat de klimaattop wordt afgerond.

Kleine en middelgrote bedrijven hebben de basis van cybersecurity niet op orde

1 day 3 hours ago

Kleine en middelgrote bedrijven (mkb'ers) lopen een wezenlijk risico slachtoffer te worden van een cyberaanval. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). Volgens de veiligheidsdienst ontbreken vaak eenvoudige basismaatregelen van cybersecurity. Het gaat om maatregelen die bedrijven soms eenvoudig kunnen nemen.

Zo gebruikt 5 procent van het mkb geen antivirussoftware, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bedrijven werken soms ook met zwakke wachtwoorden: 17 procent van het mkb heeft geen afspraken om dat te voorkomen.

Ook ontbreekt vaak een extra beveilingslaag bij het inloggen. Bijvoorbeeld dat een medewerker naast een wachtwoord een extra toegangscode moet invullen. In de cybersecuritywereld heet dit MFA: multifactorauthenticatie. Deze beveiliging maakt een hack veel moeilijker. Toch past 18 procent van de mkb'ers de maatregel niet toe.

"De meeste hacks zijn niet de spannende cyberaanvallen die je in films ziet", zegt Martine Groen. Zij doet aan de Hogeschool Utrecht onderzoek naar cybersecurity bij het mkb. "Meestal komt het door stommiteiten, zoals een makkelijk te raden wachtwoord."

Onvoldoende aandacht voor beveiliging: 'Gevaarlijke cocktail'

Hoe het mis kan gaan, weten ze bij Royal Dirkzwager. Dit bedrijf monitort scheepvaart voor onder meer havens. In maart 2023 werd het bedrijf digitaal gegijzeld: alles op de computerservers werd op slot gezet. Een criminele groep eiste losgeld om de bestanden weer toegankelijk te maken.

"Dat was een gevaarlijke situatie", zegt Nicolas Maes, hoofd IT bij het bedrijf. "We houden bijvoorbeeld ook het scheepverkeer rond boorplatformen in de gaten, zodat daar geen schepen varen die daar niet mogen zijn. Door de aanval verloren we het zicht op veertig boorplatformen. We moesten er helikopters naartoe sturen om ze te bewaken."

De aanval had waarschijnlijk voorkomen kunnen worden als Royal Dirkzwager een aantal basisbeveiligingsmaatregelen had genomen, denkt Maes. "Vlak daarvoor verhuisden we al onze bestanden, computerprogramma's en IT-omgeving naar externe computerservers", vertelt hij. Zo kunnen medewerkers altijd via het internet toegang krijgen tot bedrijfsinformatie.

Die omgeving was niet goed beveiligd. "Er was geen limiet op het aantal inlogpogingen dat iemand kon doen", zegt Maes. Daardoor kon een hacker net zo lang wachtwoorden proberen tot het met het juiste wachtwoord lukte.

Ook had het bedrijf geen MFA-beveiliging, zegt Maes. "Ik schaam me een beetje als ik dat zeg, want dat was een gevaarlijke cocktail. We hebben bij die verhuizing onvoldoende aandacht gegeven aan de IT-beveiliging. Het zijn een paar kleine maatregelen waarvan we nu zeggen: hadden we die toen maar genomen."

'Groot en structureel probleem'

Het ontbreken van die basismaatregelen is een structureel probleem, waarschuwt de NCTV. De veiligheidsdienst ziet bijvoorbeeld ook dat bedrijven hun bedrijfsnetwerk niet actief monitoren, zodat ze indringers kunnen betrappen. "Je wil dat er een alarm afgaat als er een aanvaller binnenkomt", zegt Vaisha Bernard van beveiligingsbedrijf Eye Security. "Daarom moet je een soort camerasysteem op je netwerk installeren."

Toch doet 37 procent van de mkb'ers dat niet. Een ongeveer net zo grote groep houdt geen bestanden bij over hoe computernetwerken of -systemen gebruikt worden. Daardoor kan na een cyberaanval geen onderzoek plaatsvinden naar waar een hacker allemaal toegang toe had.

"In de media gaat veel aandacht uit naar grote aanvallen van bekende bedrijven", zegt Harm Teunis van beveiligingsbedrijf ESET. "Wat je niet hoort, zijn al die mkb'ers die jaarlijks slachtoffer zijn van een cyberaanval en gegevens van medewerkers of klanten worden gestolen."

"Kleine bedrijven geven vaak minder geld uit aan cybersecurity. Ondernemers zijn bang dat het een grote hap uit hun omzet kost. Ook gelden voor grote bedrijven strenge eisen. Voor veel mkb'ers is dat niet zo."

'Mkb stelt cybersecurity vaak uit'

Grote bedrijven hebben vaak specialisten of hele afdelingen die zich bezighouden met cybersecurity, zegt onderzoeker Groen van de Hogeschool Utrecht. "Dat kan in het mkb niet. Die kennis ontbreekt vaak. Ondernemers vinden cybersecurity echt wel belangrijk. Maar ze hebben het altijd druk, dus het wordt vaak uitgesteld."

Daarom vindt ze dat mkb'ers meer ondersteuning moeten krijgen, bijvoorbeeld van brancheverenigingen. Als die veel dingen uitzoekt voor bedrijven in hun sector, hoeven ondernemers dat niet zelf te doen. Zo kunnen mkb'ers heel concrete adviezen krijgen om hun cybersecurity te verbeteren."

De cyberaanval op Royal Dirkzwager was voor het bedrijf een leerzame ervaring, zegt Maes. "Die basismaatregelen hebben we daarna wel genomen", zegt hij. "Mijn advies aan andere bedrijven: regel dit nu. En niet als het te laat is."

Opnieuw massale staking bij kledingfabrieken in Bangladesh

1 day 3 hours ago

In Bangladesh zijn vandaag opnieuw tientallen kledingfabrieken uit protest dicht. Werknemers in de kledingindustrie staken voor hogere lonen.

De acties zijn onderdeel van een grotere protestgolf die al langer aanhoudt. Afgelopen weekend sloten al 150 kledingfabrieken in het land hun deuren en werd een snelweg tussen de hoofdstad Dhaka en de noordelijke stad Tangail bij Gazipur geblokkeerd. Ook eind oktober legden fabrieksarbeiders het werk neer.

De arbeiders eisen een hoger minimumloon van 30.000 taka per maand, omgerekend 220 euro. Het minimummaandloon in Bangladesh is nu minder dan de helft, 90 euro per maand. Werknemers zeggen dat dit niet genoeg is om de stijgende kosten van levensonderhoud het hoofd te bieden.

Jaren geen inflatiecorrectie

De inflatie in Bangladesh is hoog: in oktober lagen de prijzen 8 procent hoger dan een jaar eerder. De afgelopen jaren is de kloof tussen de prijzen en de lonen in Bangladesh steeds groter geworden. Fabrieksarbeiders hebben al drie jaar geen inflatiecorrectie gehad.

Het land wordt bovendien hard geraakt door de onrust in het Midden-Oosten en rond de Straat van Hormuz. Bangladesh is sterk afhankelijk van de import van brandstoffen, zoals olie en lng, waarvan een groot deel via die zeeroute wordt vervoerd.

De kledingindustrie is van cruciaal belang voor Bangladesh. Het land is na China de grootste kledingexporteur ter wereld. De sector is goed voor ongeveer 80 procent van de exportinkomsten van het land, levert jaarlijks zo'n 38 miljard dollar op en biedt werk aan meer dan 4 miljoen mensen.

Gesprekken op losse schroeven

Van H&M, Zara, C&A tot Primark: veel grote internationale, maar ook Nederlandse merken laten hun kleding maken in Bangladesh. Fabriekseigenaren en politici vrezen dat kledingketens zullen uitwijken naar andere productielanden als de onrust aanhoudt.

Twee weken geleden leek er nog een akkoord in de maak tussen de looncommissie en de vakbonden, maar dat staat inmiddels op losse schroeven. Geplande onderhandelingen zijn vandaag om onduidelijke redenen geschrapt.

Het is daardoor onzeker of de arbeiders daadwerkelijk meer loon krijgen. Veel werknemers vragen zich af of hun eisen wel serieus worden genomen. Tegelijkertijd is staken niet zonder risico. Werknemers die het werk neerleggen, lopen loon mis.

Bovendien hebben sommige protesten een politieke lading. Onder de demonstranten bevinden zich aanhangers van de verdreven regering van oud-premier Sheikh Hasina. Voor hen gaan de acties niet alleen over lonen en arbeidsomstandigheden, maar ook over onvrede met de huidige regering.

Zomercollectie

Wat de huidige onrust betekent voor de export van kleding naar Europa, is nog onduidelijk. Eerder zeiden ketens nog dat de productie voor de aankomende zomercollecties ondanks het stilvallen van fabrieken niet in gevaar komt.

Maar traditioneel wordt aan het einde van het jaar veel kleding vanuit Bangladesh geëxporteerd. Werkgevers hebben er dus baat bij om snel om de tafel te gaan met de stakende fabrieksarbeiders.

Daarnaast is in de eerste negen maanden van dit jaar de export van kleding uit Bangladesh naar de Europese Unie met 12 procent afgenomen. Dat heeft meerdere oorzaken, waaronder toenemende concurrentie van andere productielanden, zoals China en Vietnam.

Checked
23 minutes 9 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed