NOS Nieuws - Algemeen

Twee vrouwen en een man dood gevonden in huis schutter Krakau, vermoedelijk familie

1 week 2 days ago

In het huis van de 24-jarige man die zaterdagmiddag in Krakau zes mensen doodschoot, zijn twee vrouwen en een man dood aangetroffen. De Poolse premier Tusk heeft dat bekendgemaakt op een persconferentie met de veiligheidsdiensten in Krakau.

Waarschijnlijk gaat het om naaste familieleden van de man. Volgens Poolse media zijn de slachtoffers de vader, moeder en zus van de aanslagpleger. Tusk zei ervan overtuigd te zijn dat de politie snel "handlangers" van de schutter zal arresteren.

Over een motief is nog geen duidelijkheid. De minister van Defensie spreekt van "een terreurdaad tegen de inwoners van Krakau". De minister van Binnenlandse Zaken zegt dat de schutter vermoedelijk geïnspireerd is door extreemrechtse ideologieën.

In de auto van de man zijn vuurwapens en munitie gevonden. De wapens stonden geregistreerd op naam van zijn vader. Verder is bekendgemaakt dat een van de zes mensen die in het centrum van Krakau zijn doodgeschoten de Britse nationaliteit heeft.

Bij de aanslag raakten vijftien mensen gewond. Onder hen zijn twee agenten en vijf buitenlanders. De schutter zelf is na een vuurgevecht met de politie naar het ziekenhuis gebracht; zijn toestand zou kritiek zijn.

In Krakau is onderzoek gaande op de plaats waar de schutter werd neergeschoten. Er wordt gecontroleerd of de auto kan exploderen, omwonenden zijn geëvacueerd.

De schietpartij van minuut tot minuut:

Minister Kierwinski van Binnenlandse Zaken prees het snelle optreden van de politie, volgens hem is een "veel groter bloedbad voorkomen".

De man droeg tijdens de aanslag militaire kleding en een kogelwerend vest, en gebruikte een militair vuurwapen. Dat wakkerde berichten aan dat het zou gaan om een ex-militair, maar dit is door de minister van Defensie tegengesproken.

'Plein zal weer van ons zijn'

De burgemeester van Krakau, Lukaz Gibala, heeft aangekondigd dat de stad tot woensdag in rouw zal zijn. Ook beloofde hij dat Krakau ondanks de tragedie open zal blijven voor bezoekers. "Het plein zal weer van ons zijn", zei hij op sociale media.

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken laat weten dat er volgens de politie in Krakau geen Nederlanders onder de slachtoffers zijn.

De schok in Polen is groot. Ooggetuige Konrad blikt tegen de Poolse nieuwssite Interia terug op de dag. Direct nadat de eerste schoten waren gelost, iets na 15.00 uur, dacht hij nog dat iemand vuurwerk had afgestoken. Rotjes, vermoedde hij. Maar alles wat hij daarna hoorde, was anders, zegt hij.

"Ritmisch, cyclisch en diep", zegt hij. Iets dat hij nooit eerder gehoord had. Hij was niet de enige voor wie de zaterdagmiddag veranderde in een nachtmerrie. "Ik zag ineens een zwarte auto langsrijden, er werd geschoten vanuit het raam van de bestuurder. Iedereen begon te rennen, mensen vielen."

Ook hij zette het op een lopen, in een rechte lijn naar het politiebureau op het centrale marktplein. "Ik stormde naar binnen en zag talloze mensen op de grond liggen. Verstopt. Niemand sprak Pools, het waren allemaal toeristen."

15 miljoen toeristen per jaar

Terwijl hij en de toeristen zich schuilhielden, gingen twee politieagenten naar buiten. "Ze aarzelden even, maar gingen toch. Ze stapten in een politieauto en reden weg." Uiteindelijk durfde Konrad het ook aan om het politiebureau te verlaten. Hij trof een chaos aan op het plein dat bekendstaat als een van de mooiste en grootste middeleeuwse marktpleinen van Europa.

Het ligt midden in de historische binnenstad die op de Unesco-Werelderfgoedlijst staat en mede daarom jaarlijks zo'n vijftien miljoen toeristen trekt. Ook is Krakau een belangrijk vertrekpunt voor mensen die het voormalige concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau willen bezoeken.

Eenmaal buiten zag Konrad overal slachtoffers op de grond liggen. "Ik liep naar een kledingwinkel en zag hoe ze een vrouw probeerden te reanimeren. Ik denk niet dat ze het heeft overleefd." Op beelden is te zien dat de paniek groot is: mensen vluchten winkels in, duiken onder tafels van restaurants en er klinkt geschreeuw.

Een ooggetuige zegt tegen het Poolse medium Onet dat mensen hun shirts uittrokken om het bloeden bij slachtoffers te stelpen. "Het was schokkend."

De schutter kwam uiteindelijk met zijn zwarte Subaru tot stilstand toen hij tegen een witte auto botste. Daarna belandde hij in een vuurgevecht met de politie.

Het moment waarop de schutter wordt neergeschoten, de agent is zelf door de schutter geraakt:

Oppositieleider Eisenkot mag Israëlische regering vormen, maar staat voor lastige puzzel

1 week 2 days ago

In Israël mag oppositieleider Gadi Eisenkot (Yashar) als eerste proberen om een nieuwe regering te vormen. President Herzog heeft hem aangewezen als eerste formateur.

De Likud-partij van Netanyahu was bij de verkiezingen dan wel de grootste, maar Eisenkot kreeg meer aanbevelingen van de partijen. Er zijn meerdere wegen die naar een regering kunnen leiden, maar eenvoudig wordt het niet.

De Arabische partijen - de Verenigde Arabische Lijst (Ra'am) en de Gezamenlijke Lijst - hebben deze verkiezingen een recordaantal van negentien zetels gehaald. Zij kunnen Eisenkot aan een regering helpen, maar meerdere leiders uit het oppositieblok sluiten zo'n samenwerking uit.

Vier voorwaarden

Eisenkot zelf zegt met iedereen te kunnen samenwerken die aan zijn vier voorwaarden voldoet: het erkennen van Israël als Joodse en democratische staat, het onderschrijven van de waarden van de onafhankelijkheidsverklaring, militaire of maatschappelijke dienstplicht voor iedereen, erkennen dat Hamas een terreurorganisatie is en toezeggen om de militaire en bestuurlijke capaciteit van de groep te ontmantelen.

De Verenigde Arabische Lijst van Mansour Abbas heeft al vaker aangegeven te willen regeren en stelt zich pragmatisch op. Hoewel Abbas de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023 veroordeelt, bestempelt hij Hamas niet expliciet als terreurorganisatie.

De Gezamenlijke Lijst, een samenwerkingsverband van drie kleinere partijen, zegt zich niet gebonden te voelen aan de voorwaarden van Eisenkot. Wel zegt de Lijst bereid te zijn een regering onder zijn leiding te steunen.

Eisenkot heeft dus de mogelijkheid om een minderheidsregering te vormen met de Arabische partijen, maar partners binnen het oppositieblok, onder wie Bennett en Lieberman, sluiten een regering die afhankelijk is van steun van Arabische partijen uit.

Netanyahu: 'Verkiezingsfraude'

Huidig premier Netanyahu probeert ondertussen de angst onder de bevolking voor een regering met Arabische partijen aan te wakkeren. Woensdag waarschuwde hij nog voor een regering die afhankelijk is van "islamistische partijen die terrorisme steunen".

Daarnaast beschuldigen Netanyahu en zijn Likud-partij de Arabische partijen van verkiezingsfraude en spreken ze van buitenlandse inmenging bij de verkiezingen. Er zijn onderzoeken ingesteld, maar de kiescommissie en de politie zeggen dat er geen bewijs is voor grootschalige verkiezingsfraude.

Voor het weekend diende zich plots nog een andere mogelijkheid aan voor Eisenkot: een regering met de ultraorthodoxe partijen. Verenigd Thora-Jodendom (UTJ) was altijd een bondgenoot van Netanyahu, maar de partij deed dit keer bij de president geen aanbeveling voor een kandidaat-premier. Daarmee lijkt UTJ afstand te nemen van Netanyahu.

Dienstplicht voor iedereen?

Voor de ultraorthodoxe partijen is vrijstelling van militaire dienst voor ultraorthodoxe mannen een belangrijke eis. De laatste jaren raakten UTJ steeds gefrustreerder onder Netanyahu, omdat het hem niet lukt dat bij wet te regelen.

Toch lijkt een samenwerking met het blok van oud-legerleider Eisenkot niet logisch, want dat heeft volop campagne gevoerd met dienstplicht voor iedereen. Toch liet oppositieleider Lieberman donderdag ineens weten bereid te zijn tot een compromis over de dienstplicht, als daarmee een coalitie gevormd kan worden zonder Netanyahu.

De vraag is of de andere oppositieleiders en vooral Eisenkot zelf daarmee zullen instemmen. Eisenkot plaatste een dag later een bericht op X waarin hij zijn vier voorwaarden voor samenwerking nog eens opsomde, waaronder dus militaire en maatschappelijke dienstplicht voor iedereen.

Tot slot ligt ook de mogelijkheid tot een eenheidsregering op tafel, waarbij Eisenkot en Netanyahu gaan samenwerken. Netanyahu riep hier gisteravond opnieuw toe op, maar Eisenkot sluit iedere samenwerking met Netanyahu uit, net als de andere oppositieleiders.

Een nieuwe oorlog met Iran kan daar mogelijk verandering in brengen. De dreiging van een nieuwe aanval van Amerika en Israël hangt al weken in de lucht. Mocht het tot een aanval komen, dan kan de roep om nationale eenheid toenemen. Dat zou de druk op Eisenkot kunnen opvoeren om alsnog met Netanyahu te gaan samenwerken.

Verkiezingsbeloftes breken

Het politieke landschap in Israël is dus verstrikt geraakt in verkiezingsbeloftes en rode lijnen. De komende weken moet blijken welke partijen bereid zijn hun standpunten bij te stellen. Eisenkot staat voor een ingewikkelde politieke puzzel en het ziet ernaar uit dat verkiezingsbeloftes verbroken moeten worden.

Hij heeft 28 dagen de tijd om tot een coalitie te komen, met een verlenging van 14 dagen. Als het Eisenkot binnen die tijd niet lukt, gaat de beurt mogelijk naar Netanyahu.

Schietpartij in Schiedamse woonwijk: één dode, klopjacht op schutters

1 week 2 days ago

In Schiedam is een persoon overleden na een schietpartij in een voortuin van een huis. Hij overleed ter plekke. Een tweede man werd geraakt in zijn been. De politie is een klopjacht begonnen op drie verdachten, meldt Rijnmond.

Volgens de politie waren drie jonge mannen aan het klussen in de voortuin van de woning, naast een schuurtje. Ze werden rond 17:00 uur onder vuur genomen toen drie andere mannen van ongeveer dezelfde leeftijd aan kwamen lopen. Het is niet duidelijk wie van hen heeft geschoten.

Het tweede slachtoffer is niet in levensgevaar en is naar het ziekenhuis gebracht. De derde man die onder vuur werd genomen, vluchtte weg en is inmiddels door de politie opgespoord, meldt Rijnmond.

Een deurbelcamera van een buurtbewoner heeft gefilmd hoe de verdachten komen aanlopen en na de schietpartij terugrennen in de richting waar ze vandaan kwamen. De schietpartij zelf is niet te zien. De beelden zijn overhandigd aan de politie.

Emoties lopen op

Een nieuwsfotograaf die snel ter plekke was, zegt tegen Rijnmond dat kort na de dodelijke schietpartij veel familieleden van de slachtoffers buiten waren. Ze werden een straat verderop geïnformeerd over wat er gebeurd was. De emoties liepen daarbij hoog op. Er werd luid geschreeuwd, aldus de fotograaf. De familieleden zijn opgevangen op het politiebureau.

In Liechtenstein is de publieke omroep ingeruild voor goedkopere AI-radio

1 week 3 days ago

Het is bijna als bij zoveel andere radiostations in Europa en in de rest van de wereld: elk uur of halfuur klinkt een deuntje en leest een presentator het radionieuws voor. Zo ook in het kleine Alpenland Liechtenstein. "Elf uur, met nu: het nieuws", klinkt het op Radio Vaterland.

Maar de eerste zin van het radiobulletin verraadt het al: "Dit is met kunstmatige intelligentie de stem van Nicky Stettler". De teksten van het radiobulletin zijn volledig door AI geschreven en vervolgens uitgesproken, door gekloonde stemmen van redacteuren. Ook de muziekmix wordt zonder tussenkomst van mensen bepaald.

En zo ziet dat eruit:

In hoofdstad Vaduz laat initiatiefnemer Daniel Bargetze grappend de radiostudio zien: zijn laptop. "Wij zijn een radiozender zonder studio, alles zit in de cloud." Het AI-model maakt gebruik van artikelen uit zijn krant, Liechtensteiner Vaterland, die dagelijks door tientallen mensen wordt gemaakt. "De basis blijft dus de mens." Maar presentatoren en weermensen zijn niet meer nodig.

"In het begin lazen we de teksten nog na, maar inmiddels werkt alles goed genoeg", vervolgt Bargetze. Kleine foutjes blijven, zoals de uitspraak van buitenlandse politici en bands als U2 en Lynyrd Skynyrd. En hoewel de bevolking onderling een dialect van het Duits spreekt, kan het AI-model op dit moment alleen nog het Standaard Duits aan.

Radio Vaterland is in het gat gesprongen dat ontstond toen de publieke omroep in de ministaat met zo'n 41.000 inwoners werd stopgezet. In 2024 stemde een kleine meerderheid in een referendum voor privatisering van de omroep. Dat bleek financieel onhaalbaar, waarna de omroep van Liechtenstein stopte. In één klap stonden 25 omroepmedewerkers op straat.

"Onze AI-zender is met een factor 10 tot 20 goedkoper dan de voormalige omroep", zegt Bargetze trots. Daar staat tegenover dat het marktaandeel van Radio Vaterland veel kleiner is dan de opgeheven, mensgedreven publieke omroep.

De techniek achter Radio Vaterland werd voor het eerst gebruikt op Helgoland, een eiland in de Duitse Noordzee. Oprichter Thore Laufenber van Radio Helgoland verkoopt die software nu tegen betaling aan radiozenders die AI willen gebruiken.

Emotie

Oud-medewerker van de Liechtensteinse publieke omroep Michel Erismann denkt dat een AI-zender nooit dezelfde emotie kan bieden als een "menselijke" zender. Daarom begon hij na het verdwijnen van de publieke omroep een Liechtensteinse variant van Radio2go, een bestaande Zwitserse zender.

Nederlandse AI-radio

In Nederland ging deze zomer TalkRadio van start, een AI-gedreven radiozender met onder andere nieuws van het ANP. "Het is een flinke ambitie om een 105 jaar oud medium te vernieuwen", zegt initiatiefnemer Richard Otto. Hij sleutelt nog aan zijn zender, onder andere aan de stemmen. "Ik verwacht dat het over vier maanden alweer beter klinkt dan nu."

De NPO heeft geen plannen om dat op zijn radiozender NPO Radio 1 ook te doen. "Radio gaat om menselijke connectie", meldt directeur media Jurre Bosman in een schriftelijke reactie. "Als het gaat om het maken van de programma's en onze podcasts, zie ik AI niet zomaar de rol van de menselijke maker overnemen."

"Een AI-zender is leuk, maar kan nooit hetzelfde bieden als echte radio", vertelt Erismann in zijn thuisstudio. "Radio draait om menselijk contact en het overdragen van emoties", vervolgt hij. "Als het hier in de Alpen sneeuwt, wil je iemand horen die zegt: jongens, let op, het gaat waanzinnig sneeuwen!"

Zijn wens is om een volwaardige zender te bouwen, met onafhankelijke journalistieke programma's. "Maar het ontbreekt aan geld", verzucht Erismann. De Liechtensteinse regering is om financiering gevraagd, maar wijst dat verzoek tot nu toe af.

AI-radio is dan een stuk goedkoper. Chef Bargetze ziet AI als hulpmiddel, niet als vervanging van zijn werk. "Het werkt bij ons omdat we al een krantenredactie zijn. Zonder deze journalisten geen input voor AI."

Hevige regen treft tentenkampen in Gaza, hulpvraag neemt toe

1 week 3 days ago

Door hevige regenval zijn tienduizenden tenten voor ontheemden in Gaza onder water komen te staan. De verwachting is dat de situatie verder zal verslechteren, omdat het regenseizoen net is begonnen.

Jonathan Veitch, de Unicef-vertegenwoordiger voor Palestina, zegt tegen de BBC dat de "wanhopige" situatie wordt verergerd door Israëlische beperkingen op de invoer van bijvoorbeeld zware machines.

Het agentschap voor civiele bescherming van Gaza meldt dat het in slechts tien uur tijd ongeveer 1500 noodoproepen ontving, nadat de regen was begonnen. Het waterpeil steeg in verschillende opvanglocaties met 40 centimeter. Volgens Hamas zijn 70.000 tenten onder water gelopen. Ook veel muren zijn ingestort, in de oorlog beschadigde gebouwen dreigen in te storten.

Veitch zegt dat de situatie erger is door bezuinigingen op het VN-budget. Hierdoor kunnen er minder dekzeilen, plastic folie en tenten worden geleverd aan de Gazastrook. "We moeten veel selectiever zijn in welke projecten we steunen," zegt hij. "Helaas betekent de hevige overstroming van vanochtend dat bijna iedereen hulp nodig heeft."

Ongeveer 90 procent van de inwoners van Gaza is door de oorlog ontheemd geraakt, met beperkte toegang tot schoon water en sanitaire voorzieningen. Een 34-jarige vrouw die met haar kinderen in Deir al-Balah in centraal-Gaza woont, vertelt aan het Franse persbureau AFP niet meer te weten hoe ze haar kinderen moet beschermen. "Mijn kinderen vragen me waar we vannacht zullen slapen en ik heb geen antwoord", zegt ze.

Een 41-jarige man vertelt aan AFP zich ook zorgen te maken over zijn kinderen, "niet alleen vanwege de overstroming van de tenten, maar ook vanwege de kou en de ziekten die overal rondgaan."

Bestand dagelijks geschonden

Sinds oktober vorig jaar geldt een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas, maar in de praktijk wordt het bestand vrijwel dagelijks door Israël geschonden. Sindsdien zijn er ruim 1500 mensen omgekomen, heeft het door Hamas geleide ministerie van Volksgezondheid in Gaza gemeld. De cijfers van het ministerie worden door de VN als betrouwbaar beschouwd.

Israël zegt dat het Hamas als doelwit heeft, maar vaak komen er ook burgers om het leven. Sinds het begin van de oorlog zijn er volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza 74.594 mensen omgekomen in het gebied.

Noodtoestand op Canarisch eiland El Hierro: 3000 migranten in een week

1 week 3 days ago

Het Spaanse eiland El Hierro heeft de noodtoestand uitgeroepen. Het eilandbestuur zegt de toestroom aan migranten niet aan te kunnen en vraagt de landelijke regering en de regioregering om hulp. Met 3000 nieuwe migranten in een week tijd en 8000 sinds het einde van de zomer, staan de publieke diensten op het eiland onder druk.

De eilandraad waarschuwt ook met oog op de toekomst. Verwacht wordt dat de migratiedruk de maanden verder zal toenemen. Voor nu zijn er maatregelen getroffen: de sanitaire omstandigheden zijn verbeterd en tijdelijke noodopvang moet de druk op de bestaande opvangcentra opvangen.

El Hierro is het zuidwestelijkste en kleinste van de bewoonde Canarische eilanden; er wonen zo'n 11.000 mensen. Door de ligging, de stroming en het weer komen er veel migranten aan.

Het najaar is vaak de drukste periode, omdat de omstandigheden op de oceaan dan het gunstigst zijn. Toch overleeft niet iedereen de overtocht vanaf de Afrikaanse westkust. Vrijwilligers op El Hierro zorgen voor een waardig afscheid.

Volgens het Rode Kruis sterft zo'n 5 tot 8 procent van de mensen die in Afrika op een boot richting de Canarische eilanden stappen. De afgelopen maanden zijn er acht doden geregistreerd, maar het zouden er meer kunnen zijn, omdat er soms ook sloepen verdwijnen.

Vrijwilligers op El Hierro zorgen voor overleden migranten:

De directeur van het plaatselijke ziekenhuis meldt aan de lokale televisiezender Televisión Canaria dat de spoedeisende hulp vol zit. Er zijn extra veldbedden geplaatst, maar het ziekenhuis wil dat er een veldhospitaal wordt gebouwd bij de haven waar de migranten aankomen. De ziekenhuisdirecteur is bang dat als de migrantencrisis aanhoudt, er een tekort aan zorgpersoneel ontstaat dat de gezondheidszorg op het eiland in gevaar brengt.

De meeste mensen die de afgelopen weken El Hierro hebben bereikt, komen uit Senegal en Gambia. Dat zijn de landen van waaruit ook de meeste boten vertrekken. Mensensmokkelaars krijgen er betaald om de migranten naar de Canarische eilanden te brengen.

Spaanse minister in Senegal

De Spaanse minister van Binnenlandse Zaken was deze week in Senegal. In Dakar had hij ontmoetingen met de Senegalese ministers van Binnenlandse Zaken en Openbare Veiligheid. Hij riep het land op meer te doen om de migratie tegen te gaan: "We moeten een gezamenlijke oplossing vinden om deze complexe situatie aan te pakken en te voorkomen dat meer mensen hun leven in gevaar brengen door de gevaarlijke oversteek te maken", staat in een persbericht.

Minister Grande-Marlaska erkent dat Senegal meer is gaan doen en zegt dat er dit jaar 64 boten en meer dan 4000 mensen onderweg naar de Canarische eilanden zijn onderschept. Desondanks roept hij op tot meer actie.

De regionale president van de Canarische eilanden Fernando Clavijo stuurde deze week een brief aan de Spaanse premier Sánchez. Hij wil dat die een spoedvergadering belegt om nieuwe maatregelen te bespreken.

Zeker 25 mensen gedood bij luchtaanval in de buurt van hoofdstad Jemen

1 week 3 days ago

Bij luchtaanvallen in de buurt van de Jemenitische hoofdstad Sanaa zijn zeker 25 mensen om het leven gekomen, voornamelijk vrouwen en kinderen. Dat meldt een woordvoerder van het ministerie van Volksgezondheid dat door de Houthi's wordt geleid.

De woordvoerder zei dat Saudi-Arabië achter de aanvallen zit. Dat land heeft de verantwoordelijkheid niet opgeëist.

Op beelden op sociale media is de nasleep van de aanvallen te zien. Medisch personeel draagt lichamen van voornamelijk jonge kinderen uit ambulances bij een lokaal ziekenhuis. Andere kinderen liggen op brancards, bebloed en verbonden, terwijl het personeel hen verzorgt.

Volgens de woordvoerder van het ministerie liggen er nog steeds burgers onder het puin van huizen die door de luchtaanvallen zijn getroffen. Hij zegt tegen persbureau AP dat latere aanvallen gericht waren op hulpverleners die probeerden overlevenden uit het puin te halen.

Snelle opmars

In Jemen woedt al sinds 2014 een burgeroorlog tussen de Houthi's en het Jemenitische regeringsleger, dat gesteund wordt door Saudi-Arabië. Vier jaar geleden ondertekenden de Houthi's en Saudi-Arabië een wapenstilstand, maar die bleek wankel. Sinds juli dit jaar is het geweld tussen de Houthi's en Saudi-Arabië opgelaaid.

De relatieve rust werd verbroken toen Houthi's deze zomer nieuwe offensieven begonnen. Ze maakten een snelle opmars en veroverden een groot deel van de Jemenitische Rode Zeekust en strategische eilanden in de zeestraat van Bab el-Mandeb. Tegelijkertijd voerden ze hun aanvallen op Saudi-Arabië op, onder meer op vliegvelden en oliedepots.

Systematische uithongering

Ondertussen voert de coalitie die door Saudi-Arabië wordt geleid luchtaanvallen uit in Houthi-gebied. De hevigste grondgevechten vinden plaats rond de strategische stad Taiz, die in handen is van de regering en door de Houthi's is omsingeld. De zuidwestelijke stad is afgesloten van de toevoer van water, voedsel, medicijnen en brandstof.

Mensen in Taiz vertelden onlangs aan de NOS al dat er sprake is van systemische uithongering. Volgens de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch is mogelijk sprake van een oorlogsmisdaad door de Houthi's.

Eerste regionale code geel KNMI: waarschuwing voor mist

1 week 3 days ago

Het KNMI heeft voor het eerst een regionale code geel afgegeven. In een nauw omschreven gebied in het zuiden van de provincie Utrecht, het noorden van Noord-Brabant en kleine delen van Gelderland en Zuid-Holland is sprake van dichte mist. De mist kan volgens het KNMI leiden tot gevaarlijke situaties en vertraging op de weg.

Tot 1 november werden weercodes altijd afgegeven per provincie. Als het bijvoorbeeld glad was in de kop van Noord-Holland gaf het KNMI een code geel, oranje of rood voor de hele provincie. Bij zware regenval of stormen werden soms vier of vijf provincies gewaarschuwd.

Buitenfestivals

Gevolg was soms dat voor grote delen van Nederland een waarschuwing gold, terwijl meteorologen dat onnodig vonden. Organisaties van sportevenementen en buitenfestivals wisten niet waar ze aan toe waren. Gezien het grote gebied waarvoor de code gold, konden veiligheidsregio's zich slecht voorbereiden.

In het nieuwe, regionale weeralarm dat nu is afgegeven, wordt nauwgezet beschreven waar de dichte mist voor problemen kan zorgen: wél in Wijk bij Duurstede, niet in Rhenen of Dordrecht. Ook de omgeving van Den Bosch, waar vanochtend in dichte mist twee schepen op elkaar voeren, valt onder het regionale weeralarm.

Zowel op de website als de app van het KNMI kan iedereen inzoomen of zoeken op haar of zijn woonplaats. Iedereen die dat wil, kan de gegevens downloaden en verwerken in eigen kaarten of toepassingen, meldt RTV Utrecht.

NOS-weerman Peter Kuipers Munneke reageert enthousiast. "Dit is precies wat de bedoeling is van zo'n regionaal weeralarm. Ik woon zelf in het gebied waarvoor de code geel nu geldt. Het was de hele dag al mistig en slechts drie graden", zegt hij. "Toen ik vanmiddag voor mijn werk naar Hilversum reed, brak rond Utrecht de lucht open. Precies zoals op het kaartje van het KNMI te zien is."

Kuipers Munneke benadrukt dat in de 'oude situatie' voor hetzelfde mistveld een code geel zou zijn afgegeven voor in totaal vier provincies. "Terwijl daar in hele grote delen helemaal niets aan de hand is", aldus de weerman. "Dit specifieke regionale alarm komt de geloofwaardigheid ten goede."

Politie vindt tienduizend stuks illegaal vuurwerk in garagebox in Dinteloord

1 week 3 days ago

In een garagebox in een woonwijk in het Brabantse dorp Dinteloord heeft de politie deze week 750 kilo zwaar, illegaal vuurwerk gevonden. Het gaat onder meer om bijna 10.000 cobra's, lawinepijlen en mortierbommen.

Ook zijn er drugs, sieraden en een alarmpistool in beslag genomen. Wat betreft de drugs ging het om 90 gram hennep, 800 gram hasj en ruim 250 pillen.

Woensdag is een 25-jarige man uit Dinteloord aangehouden en vrijdag nog een man van 42 uit Steenbergen.

Gevaarlijk flitspoeder

Naar aanleiding van een melding deed de politie al een tijdje onderzoek naar de mogelijke opslag en handel in illegaal vuurwerk. Het aangetroffen vuurwerk bevat grote hoeveelheden explosief flitspoeder. Een eventuele ontploffing had desastreuze gevolgen kunnen hebben voor de omliggende straten. Specialisten hebben het vuurwerk afgevoerd.

De politie waarschuwt dat vuurwerk geregeld onder onveilige omstandigheden wordt opgeslagen, waardoor niet alleen de betrokkenen, maar ook omwonenden en voorbijgangers ernstig gevaar lopen.

Sinds 1 augustus dit jaar is het bezit, de verkoop en het afsteken van vuurwerk voor particulieren verboden, ook met de jaarwisseling dus. Het levert te veel slachtoffers op en te veel overlast voor de hulpdiensten.

Bekijk hier de cijfers bij de 'laatste jaren knallen':

Met het opsporen en in beslag nemen van illegaal vuurwerk probeert de politie bij te dragen aan een veilige jaarwisseling. Mensen die vermoeden dat ergens gevaarlijk vuurwerk ligt, wordt gevraagd dat te melden bij de politie. Dat kan ook anoniem.

Vangst in Breda

In Noord-Brabant werd deze week meer illegaal vuurwerk gevonden. Volgens Omroep Brabant stuitte de politie donderdag bij een huiszoeking in Breda op 710 cobra's, 37 mortierbommen en contant geld. Daarvoor werden ook twee mannen aangehouden: een man van 26 uit Breda en een 21-jarige uit Roosendaal.

Aangehouden demonstranten bij datacenterprotest Amsterdam weer vrij

1 week 3 days ago

De meer dan 200 mensen die gisteren zijn aangehouden bij een protest tegen een datacenter van Microsoft in Amsterdam zijn vrijgelaten. Een van hen moest een nacht in een politiecel blijven vanwege diefstal. Diegene mocht in de loop van vandaag ook naar huis, zegt een woordvoerder van de politie.

Bij het protest in Amsterdam-West waren twee actiegroepen betrokken. Fossielvrij betoogde op de bouwlocatie tegen de komst van datacenters, omdat ze veel energie verbruiken en sommige op gas draaien. Een andere groep activisten van het pro-Palestijnse Geef Tegengas was er ook bij. Zij zijn tegen Microsoft omdat het Amerikaanse bedrijf diensten aan Israël levert en daarmee volgens hen medeverantwoordelijk is voor genocide.

De activisten drongen volgens de politie met geweld het bouwterrein binnen en hadden onder meer een slijptol en klimmateriaal bij zich. Ondanks meerdere oproepen wilden ze de spullen niet inleveren, waarna de politie besloot in te grijpen. Daarbij ontstonden confrontaties met de mobiele eenheid.

Daarna lukte het de demonstranten alsnog op het bouwterrein te komen, waar ze spullen vernielden en spullen meegenomen zouden hebben. Het datacenter doet aangifte van huisvredebreuk, vernieling en inbraak.

Man opent vanuit auto het vuur op centraal plein Krakau: 6 doden, 15 gewonden

1 week 3 days ago

Bij een aanslag in het historische centrum van de Poolse stad Krakau zijn zes mensen doodgeschoten, het gaat om vier vrouwen en twee mannen. Ook zijn er vijftien mensen gewond geraakt, onder wie drie politieagenten. De schutter is door agenten neergeschoten en naar een ziekenhuis gebracht, meldt de politie.

Een van de agenten is drie keer geraakt en verkeert in kritieke toestand, aldus minister Kierwiński van Binnenlandse Zaken. Er werd rond 15.00 uur geschoten vanuit een zwarte rijdende auto op het centrale marktplein van de stad. De man droeg militaire kleding en gebruikte een militair vuurwapen. Berichten dat het gaat om een ex-militair, zijn door de minister van Defensie tegengesproken.

Ook lagen er veel wapens en munitie in zijn auto, die zijn in beslag genomen. Er was één dader, een 24-jarige man uit de provincie Świętokrzyskie in het zuidoosten van Polen, aldus de politie. Over een motief is nog niets bekend.

Volgens het Poolse medium Onet reed de dader in een auto die geregistreerd staat op naam van zijn 52-jarige vader. Ook zou de vader een wapenvergunning en in totaal elf vuurwapens bezitten. Onet schrijft dat zowel de dader als de vader geen strafblad heeft.

Correspondent Christiaan Paauwe vanuit Krakau:

"Dit lijkt om een aanslag te gaan op een van de populairste toeristenbestemmingen van Polen. Ik was met mijn gezin net onderweg naar de oude markt van Krakau toen we de traumahelikopter over zagen vliegen. Het plein werd net afgezet omdat kort ervoor de schietpartij had plaatsgevonden. Tijdens de schietpartij zochten mensen hun toevlucht in de hotels en restaurants rond het plein. Nu is de oude markt leeggeruimd, nog altijd met heel veel politie op de been.

Volgens getuigen opende de man vanuit een personenauto het vuur, zoals het eruit ziet willekeurig. Maar inwoners vermoeden dat de locatie niet willekeurig is. De Oude Markt is op een zaterdagmiddag bomvol met toeristen en dagjesmensen."

Een ooggetuige zegt tegen de Poolse nieuwszender Polsat News dat hij ineens schoten hoorde. "Ik dacht dat het vuurwerk was. Opeens vlogen mensen alle kanten op. Toen zijn mijn vriend en ik snel de bar in gevlucht." Vanuit de bar kon de getuige zien wat er gebeurde. "We zagen hem vanuit de auto op mensen schieten."

Volgens de getuige schoot de dader willekeurig om zich heen. Ook zegt hij dat de schutter een helm droeg en dat de politie snel ter plaatse was. "Hij loste nog een paar schoten en reed toen weg." Ook vele winkels in de omgeving van het plein werden geraakt, net als een tram. De ruit van de bestuurderscabine werd daarbij verbrijzeld. Niemand raakte gewond.

De dader is uiteindelijk in een vuurgevecht met de politie neergeschoten op een kruising vlak bij het historische marktplein. Even daarvoor knalde hij met zijn auto op een andere witte auto. Op beelden is te zien dat de schutter in militaire uitrusting op de grond ligt, waarna een agent naast hem neerknielt. Beiden zijn gewond.

Poolse media vermoeden dat dit de agent is die zwaargewond in het ziekenhuis ligt en wordt geopereerd.

Beelden van de arrestatie:

Op het moment van de aanslag was er volgens Poolse media vlak bij het Grote Marktplein een demonstratie gaande van rechtse actievoerders. Zij protesteerden tegen de crisis bij het Constitutioneel Hof van het land. Of daarmee een verband is, is vooralsnog niet bekend.

Het plein en enkele omliggende straten zijn afgezet. De politie is massaal aanwezig. De hulpdiensten roepen inwoners van Krakau en toeristen op niet naar het plein te komen.

"De politie onderzoekt de achtergrond en alle omstandigheden van de aanslag", schrijft premier Donald Tusk op sociale media. Ook betuigt hij zijn medeleven aan de families van de slachtoffers. "Mijn grootste lof gaat uit naar de heldhaftige politieagenten die hun leven riskeerden", voegt hij daaraan toe. Hij is onderweg naar Krakau en komt daar vanavond samen met de lokale autoriteiten voor een crisisoverleg.

De burgemeester van Krakau heeft een periode van rouw afgekondigd tot en met 11 november.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag laat weten samen met de ambassade in Warschau uit te zoeken of er Nederlandse slachtoffers zijn.

Pinkpop blij met Limburgse plannen voor erfgoedlijst: 'Liefdesverklaring'

1 week 3 days ago

Een decennia oud popfestival op een Nederlandse en de internationale Unesco-lijst met immaterieel erfgoed. Als het aan de provincie Limburg ligt, krijgt Pinkpop in Landgraaf deze status. Daarvoor stemden gisteren de Limburgse Provinciale Staten met een tweederdemeerderheid.

In de motie verzocht de VVD-fractie het provinciebestuur om "de haalbaarheid en het draagvlak te onderzoeken voor opname van de Pinkpopcultuur in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland en een mogelijke toekomstige Unesco-voordracht".

Een hele eer, vindt festivaldirecteur Tirsa Creusen het plan. "Wij zijn trots op onze roots in Limburg, het is heel mooi om te zien dat die liefde wederzijds is. We vinden het een symbolische liefdesverklaring."

Dat die liefde wederzijds is, valt te lezen in de motie. "Pinkpop is meer dan muziek. Het is een Limburgs succesverhaal dat generaties verbindt, ondernemers kansen biedt en onze provincie internationale uitstraling geeft. Een traditie die hier is ontstaan, verdient het om behouden, doorgegeven en wereldwijd onder de aandacht gebracht te worden."

Pinkpop werd in 1970 voor het eerst georganiseerd en staat sinds 2012 op de Guinness World Records-lijst als het langstlopende jaarlijkse festival.

"Hoe we dat volhouden? We boeken de relevante acts van het moment en kijken wat de potentiële headliners van de toekomst zijn. Die proberen we in de vroege jaren een plek op het podium te geven zodat ze kunnen doorgroeien", vertelt Creusen.

Verenigingen tappen bier

Zelf groeide zij ook door: Creusen is geboren en getogen in de buurt van het festivalterrein en werkt er 15 jaar voor. Sinds vorig jaar vormt ze met Ide Koffeman de directie, nadat medeoprichter Jan Smeets in 2022 afscheid nam.

Veel Landgraafers en andere Limburgers zijn bij het festival betrokken. "Alle barren worden beheerd door lokale verenigingen. Hier werken mensen van 18 die voor het eerst werkervaring opdoen, en mensen van 70 steken de handen uit de mouwen en tappen biertjes."

Doorbraak in Nederland

En soms komt een band of een artiest die eerder optrad, terug. Zoals Nothing But Thieves, dat na vier shows komend jaar weer optreedt in Landgraaf. En Sting, die er in 1979 met The Police optrad. Het betekende de doorbraak van de band in Nederland. "Sting wilde graag terugkomen en voor ons is dit heel speciaal. Na bijna 50 jaar is hij nog steeds relevant."

Om immaterieel erfgoed te worden, moet het festival eerst op de inventaris komen van het Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland. Daar staan ruim 400 vormen van immaterieel erfgoed op. Vervolgens kan de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) na advies van de Raad voor Cultuur erfgoed nomineren voor de internationale lijst.

Het proces duurt jaren dus wat dat betreft verandert er de komende edities nog niks voor festivalgangers, artiesten en medewerkers.

Welk Nederlands erfgoed staat al op de Unesco-lijst?

Nederlands immaterieel erfgoed dat op de internationale Unesco-lijst staat:

(Bron: Unesco)

Mogelijk gaat de minister van OCW deze vormen van immaterieel erfgoed voordragen voor de lijst:

(Bron: Raad voor Cultuur)

'Topman chipgigant Nvidia had intieme relatie met Chinese spion'

1 week 3 days ago

De topman van chipgigant Nvidia had een intieme relatie met een Chinese spion, vermoeden Amerikaanse inlichtingendiensten. Dat zeggen bronnen tegen de Britse zakenkrant Financial Times, nadat The New York Times daar vorige week voor het eerst over had bericht.

De affaire draait rond Nvidia-CEO Jensen Huang en Alice Huang, ook wel bekend als Huang Le, een leidinggevende bij Megaspeed. Dat is een Singaporese klant van de Amerikaanse chipmaker. Nvidia is met een beurswaarde van bijna 5 biljoen dollar (12 nullen) een van de waardevolste bedrijven ter wereld.

Amerikaanse inlichtingendiensten vermoeden dat Alice Huang gerekruteerd is door de Chinese geheime diensten, vermoedelijk om dichter bij chipgeheimen te kunnen komen. De Amerikaanse geheime diensten houden haar al zeker een jaar in de gaten.

De bevindingen van de geheime diensten zijn in een memo gedeeld met een kleine groep Amerikaanse overheidsfunctionarissen, vlak voordat president Trump in mei naar Peking afreisde voor een ontmoeting met zijn Chinese ambtgenoot Xi, meldt de Financial Times.

Het Witte Huis en de CIA weigeren commentaar te geven. Nvidia zegt niets ongebruikelijks te zien in de relatie en zegt dat Jensen Huang "elk jaar duizenden klanten" ontmoet. Foto's en video's van de twee circuleren op sociale media. Te zien is hoe ze samen in juni 2024 whisky drinken. En in mei 2025 werden ze gespot in een restaurant in de Taiwanese hoofdstad Taipei.

De onthulling over het memo komt twee dagen nadat invloedrijke Republikeinse leden van het Huis van Afgevaardigden de Nvidia-baas hadden opgeroepen om achter gesloten deuren vragen te komen beantwoorden over de berichtgeving.

Wat de zaak nog saillanter maakt, is dat Megaspeed vorig jaar door de Verenigde Staten op de korrel werd genomen voor het vermoedelijk smokkelen van geavanceerde Nvidia-chips naar China. Dat zou een overtreding van de exportregels zijn.

Een medewerker van het ministerie van Handel bezocht een datacenter van Megaspeed in Maleisië en stuitte op een volgens hem verdachte situatie. De Nvidia-spullen zaten nog in dozen verpakt, wat erop zou kunnen duiden dat ze niet geïnstalleerd zouden worden maar doorgesluisd. Nvidia deed intern onderzoek naar de zaak, maar concludeerde dat er geen bewijs was voor wanpraktijken. Een onderzoek door het Amerikaanse ministerie van Justitie loopt nog.

Het is volgens The New York Times onduidelijk wanneer Alice Huang is begonnen met het verzamelen van informatie over de Nvidia-topman en welke geheimen ze zou hebben doorgesluisd naar Peking.

Chipstrijd tussen VS en China

De Verenigde Staten zijn bezorgd over de mogelijkheid dat geavanceerde chips in Chinese handen komen, waardoor China zijn leger sneller zou kunnen moderniseren en AI-modellen beter zou kunnen ontwikkelen. De VS probeert dat al jarenlang te voorkomen, onder meer door exportbeperkingen in te stellen. Nvidia speelt met zijn chips een belangrijke rol in de wereldwijde AI-race.

Jensen Huang probeerde dit jaar Trump ervan te overtuigen om toestemming te geven voor de export van de geavanceerde H200-chip naar China, volgens de Financial Times tegen het zere been van Amerikaanse nationale veiligheidsfunctionarissen.

Juist vanwege het spanningsveld tussen China en de VS deed de relatie van Huang de alarmbellen afgaan binnen het Witte Huis, meldt The New York Times. De krant schrijft dat Trump ook al een jaar geleden werd ingelicht door de veiligheidsdiensten, maar besloot niets te doen met de informatie. Trump wilde voorkomen dat de chipverkoop van Nvidia in het gedrang komt. Het bedrijf is een belangrijke motor van de Amerikaanse economie en de aandelenmarkt.

Door provincie afgedwongen windmolens staan straks vaak uit

1 week 3 days ago

De windmolens die vaak tegen de zin van gemeenten gebouwd gaan worden op last van de provincie Utrecht, staan straks hoogstwaarschijnlijk urenlang stil. Dat komt door het overvolle stroomnet.

Het probleem speelt volgens netbeheerder Stedin vooral op zonnige en winderige dagen. Dan wordt er al zo veel stroom opgewekt door zonnepanelen dat het net de extra stroom van windturbines niet aankan, meldt RTV Utrecht.

In de provincie Utrecht wordt al jaren hevig gedebatteerd over de bouw van windmolens. Bijna drie jaar geleden wees de provincie 27 locaties aan die geschikt zouden zijn om veel windenergie op te wekken. Maar veel gemeenten en bewoners zijn tegen.

Broedvogels

"Uiteraard werken wij op geen enkele manier mee aan dit provinciale traject", reageerde wethouder Dick Polman van de gemeente Stichtse Vecht meteen al. In Oudewater betoogden bewoners tegen de bouw van windmolens omdat die broedvogels zouden verstoren en (geluids)overlast opleveren.

"Met tegenzin" stemde de gemeenteraad van Montfoort vorige week wél in met de bouw van twee windmolens.

In Amersfoort ging de besluitvorming de provincie niet hard genoeg. Terwijl de gemeenteraad nog aarzelde, besloot de provincie deze week om ook daar twee windmolens te bouwen.

Onder voorwaarden

Die haast is opmerkelijk. Want, laat regionale netbeheerder Stedin weten: nieuwe zonnevelden én windmolens kunnen alleen onder bepaalde voorwaarden op het stroomnet worden aangesloten.

Een van die voorwaarden is dat de windmolens op piekmomenten worden uitgezet.

Op piekmomenten, vooral op zomerse dagen wanneer de zon schijnt én de wind waait, loopt het toch al drukke stroomnet snel vol door de stroom van zonnepanelen. Nog meer stroom kan er dan niet bij.

Zonnepiek

Het is onmogelijk te voorspellen hoe vaak die piekmomenten gaan voorkomen, zegt een woordvoerder van Stedin. "De 'zonnepiek' van mei, juni en juli is veel hoger en langer dan in maart", verwacht hij. Maar of en hoelang een windmolen 'uit' moet, is niet te zeggen. Dat verschilt van plek tot plek.

Snel schakelen met een windmolen is in ieder geval onmogelijk, aldus de woordvoerder. Als een windmolen eenmaal draait, moet die een paar uur kunnen draaien. De woordvoerder: "als we verwachten dat het een zonnige en winderige dag wordt, zal de productie van de windmolen enkele uren worden beperkt. Als de zon dan weg is kunnen de windmolens weer vol aan."

Oplossing

Een oplossing voor het overvolle stroomnet laat op zich wachten. Landelijk netbeheerder Tennet zegt dat daarvoor eerst de uitbreiding en bouw van meerdere hoogspanningsstations nodig is.

Maar ook die stations zijn omstreden. Zo lopen gemeenten en omwonenden te hoop tegen de bouw van wat zij noemen een "kolossaal hoogspanningsstation" van ruim 20 hectare vlak bij het riviertje het Gein bij Abcoude (ook provincie Utrecht) en Amsterdam-Zuidoost.

Schepen botsen in dichte mist op de Maas bij Den Bosch

1 week 3 days ago

Twee vrachtschepen zijn vanochtend in dichte mist op elkaar gebotst op de Maas, niet ver van Den Bosch. Er zijn geen berichten over gewonden. Een van de twee schepen raakte flink beschadigd.

De aanvaring gebeurde rond 11.15 uur, meldt Omroep Brabant. Een containerschip met naar schatting negentig containers botste op de zijkant van een kleiner vrachtschip dat volgens nog onbevestigde berichten baggerslib vervoerde.

Deuk

Er ontstond een deuk van zo'n anderhalve meter in de romp van het schip met slib. Ook de kleppen waarmee de lading werd afgedekt, raakten beschadigd.

Het containerschip zou aanzienlijk minder schade hebben opgelopen.

De schepen zijn na de aanvaring op eigen kracht naar een zijtak van de Maas gevaren en daar afgemeerd. Daar stelt de waterpolitie nu een onderzoek in naar de oorzaak van de aanvaring.

Omdat de schepen niet meer op de hoofdvaarroute liggen, ondervindt het scheepvaartverkeer geen hinder van het ongeluk.

EU-onderzoek naar mogelijke fraude subsidies voor spooronderhoud Spanje na ongeluk

1 week 3 days ago

Het Europees Openbaar Ministerie (EOM) heeft een tweede onderzoek geopend naar mogelijke fraude met EU-subsidies, die bedoeld waren voor de renovatie en modernisering van de beveiligings-, sein- en communicatiesystemen op de hogesnelheidslijn Madrid-Sevilla.

Op dit traject botste vorige week een hogesnelheidstrein nabij het dorpje Urda, 140 kilometer ten zuiden van Madrid, met volle vaart op een stilstaande trein. Daarbij vielen 69 doden en raakten tientallen mensen gewond.

Het ongeluk gebeurde nadat treinen door een storing stil waren komen te staan op de hogesnelheidslijn van Madrid naar Andalusië.

De verkeersleiding gaf vervolgens de treinen toestemming om op normale snelheid weer door te rijden, ook de achterste. De afspraken zijn normaal gesproken dat dan met maximaal 40 km/u wordt gereden, maar dat gebeurde dus niet. Ondertussen lukte het de machinist van de voorste trein, die ook te horen had gekregen dat hij door mocht, niet om zijn voertuig weer op te starten. Hij bleef dus stilstaan waarna de botsing volgde.

Het onderzoek richt zich op de beheerder van spoorweginfrastructuur (ADIF), het staatsagentschap voor spoorwegveiligheid (AESF) en de Spaanse Rekenkamer. Het onderzoek is op eigen initiatief van het EOM gestart en krijgt ondersteuning van de Spaanse Guardia Civil.

Het EOM zegt de start van het onderzoek enkel bekend te maken vanwege de grote publieke belangstelling, maar zal geen verdere details delen.

Eerder onderzoek

Er liep al een onderzoek naar mogelijke fraude met EU-middelen die bedoeld waren voor spooronderhoud van de hogesnelheidslijn. Het EOM startte dit in maart, na een treinongeluk bij het plaatsje Adamuz in januari dit jaar.

Daarbij ontspoorden twee hogesnelheidstreinen op hetzelfde traject. Er vielen 46 doden en ruim 120 mensen raakten gewond.

De Spaanse minister van Transport Puente trad deze week af. Door de twee dodelijke treinrampen dit jaar kwam zijn positie als minister van Transport onder druk te staan. Er heerste grote woede en angst onder de Spanjaarden na het ongeluk. Er werd gevraagd of inwoners wel veilig met de trein konden reizen.

Politiek

Het aantal ernstige ongelukken op het Spaanse spoor is de afgelopen tien jaar toegenomen, met in de afgelopen vier jaar de meeste dodelijke ongelukken in de recente geschiedenis. Er waren al langer zorgen over de staat van het spoornetwerk.

Politici lijken in aanloop naar de Spaanse verkiezingen op 29 november de problemen op het spoor aan te grijpen om campagne te voeren. De radicaal-rechtse leider Santiago Abascal noemde transportminister Puente "minister van de dood".

Alberto Núñez Feijóo, premierskandidaat voor de grootste oppositiepartij, zei dat inwoners "het recht" hebben om op de hoogte te zijn van de "staat van de spoorwegen en veiligheidssystemen, welke waarschuwingen zijn ontvangen, welke maatregelen zijn genomen en welke acties zijn ondernomen".

Cohen en Van Aartsen lopen mee met Rode Lijn: 'We moeten het genocide noemen'

1 week 3 days ago

Oud-politici Job Cohen en Jozias van Aartsen lopen morgen mee bij het Rode Lijn-protest in Amsterdam. Dat zeggen de twee oudgedienden van de PvdA en de VVD in een uitgebreid interview in de Volkskrant.

Bij het protest eisen de demonstranten actie van het Nederlandse kabinet tegen Israël "om de illegale bezetting van Palestina definitief te beëindigen".

Het is de vierde keer dat het protest gehouden wordt. Zowel Cohen als Van Aartsen loopt voor het eerst mee. De twee spreken van een genocide in Gaza. "Je ontkomt er niet aan het zo te noemen", zegt de 79-jarige Cohen.

Oneens met eigen partij

In het huidige kabinet levert de VVD zelden kritiek op Israël. Van Aartsen, onder meer voormalig minister van Buitenlandse Zaken namens de partij, zegt het volledig oneens te zijn met die partijlijn. "Het zou een partij, die zegt liberaal te zijn, sieren om kernwaarden als menselijkheid en internationaal recht te verdedigen. Maar ze staan erbij en kijken ernaar."

Jetten toont op dit moment geen leiderschap, zegt de oud-burgemeester van Den Haag. Ook vindt hij het niet moedig dat Jetten volgens hem als premier niet waarmaakt wat hij beloofde. Jetten liep vorig jaar mee het protest, toen als Kamerlid. Op sociale media sprak hij van kippenvel en zei hij: "Doe alles wat in je macht ligt om Israël te stoppen met het uithongeren en doden van onschuldige Palestijnen."

Gisteren zei Jetten nog dat Nederland geen extra maatregelen gaat nemen tegen Israël. Volgens de premier steekt Nederland al zijn nek uit en werkt druk op de Israëlische regering beter als dat vanuit een breed front komt vanuit Europa. Volgens de premier voert Nederland onder mee bilaterale gesprekken met Israël en heeft het kabinet de afgelopen maanden de humanitaire hulp opgeschroefd.

Van Aartsen pleit ervoor om maatregelen te nemen los van Europa. "Deze maatregelen kan Nederland zelfstandig nemen. En er moeten ook consequenties aan worden verbonden."

Worsteling met de situatie

Vorig jaar keerde Cohen zich nog tegen het voorstel van zijn partij om een volledig wapenembargo in te stellen tegen Israël. Nu zegt de voormalige burgemeester van Amsterdam dat hij sinds de aanvallen van Hamas op 7 oktober 2023 erg worstelt met de situatie. "Als Joodse man vind ik het bestaan van Israël belangrijk, maar tegelijkertijd zag ik dat de Israëlische regering maar doorging, en langzaam opschoof richting genocide", een begrip dat voor hem verbonden is met de Holocaust in de Tweede Wereldoorlog.

"De Holocaust is het verschrikkelijkste dat we de afgelopen eeuw hebben meegemaakt. En waar ging het over? Dat bepaalde mensen er niet meer bij hoorden om wie ze waren. Datzelfde gebeurt nu bij de Arabieren", aldus Cohen in het interview.

Brief

Gisteren stuurden Cohen en Van Aartsen samen met 279 oud-bewindslieden, oud-diplomaten, oud-ambtenaren en ambtenaren een brief naar Jetten met een oproep om stevige maatregelen te nemen tegen Israël. Het kabinet heeft nog niet gereageerd op de brief.

CDA-leider Bontenbal: cruciaal moment voor minderheidscoalitie

1 week 3 days ago

CDA-leider Bontenbal wil er de komende week "alles aan doen" om het belastingplan aan een meerderheid te helpen. Dat zei hij op een CDA-congres in Almere, aan de vooravond van wat een spannende week voor de minderheidscoalitie gaat worden.

Zonder genoeg steun in de Eerste en Tweede Kamer kan het kabinet volgens Bontenbal niets. Hij herhaalde dat hij het onverantwoord vindt om het belastingplan in dat geval naar de Eerste Kamer te sturen en riep alle partijen op tot samenwerking. Hij sprak van een cruciaal moment voor de minderheidscoalitie.

Dit zei de CDA-leider op het congres:

Deze week stuurde het kabinet na maanden van moeizame onderhandelingen met de oppositie het belastingplan naar de Kamer, opnieuw met enige aanpassingen. De hoop was dat een debat een meerderheid zou opleveren.

Na een uren durend debat bleek ook het parlement er niet uit te komen. Een meerderheid in de Tweede Kamer lijkt misschien wel in zicht, maar in de Eerste Kamer allerminst. Daar is steun voor nodig van ofwel linkse partijen als Pro en Volt, ofwel rechtse partijen als BBB, JA21 en SGP. De eisen die die partijen in ruil voor hun steun stellen, verdelen de coalitie: de VVD wil liever over rechts, D66 en CDA over links.

Bontenbal noemt VVD nu niet

Toch hoopt CDA-leider Bontenbal nog op steeds op een deal. Vandaag op het congres prees hij 50Plus en de ChristenUnie voor hun constructieve houding. Eerder deze week zei hij in de talkshow Eva dat de VVD zou moeten bewegen op het belasten van vermogenden en de route met Pro niet te blokkeren. Nu noemde hij de VVD niet.

Bontenbals oproep tot samenwerking ging vergezeld van zorgen over de democratie wereldwijd, waarbij hij onder meer de situatie in Frankrijk aanhaalde. Volgens hem laten de rellen en onrust daar zien dat politieke verdeeldheid het steeds moeilijker maakt om politieke verantwoordelijkheid te nemen. "We kunnen de politieke verdeeldheid niet verslaan met nog meer verdeeldheid."

Of de coalitie in ons land er zelf in slaagt de interne verdeeldheid daadwerkelijk te overbruggen, moet de komende dagen blijken. In een allerlaatste poging de problemen op te lossen zoeken de fractievoorzitters los van elkaar contact met oppositiepartijen.

Chaos dreigt

Pro en Volt willen het belastingplan steunen als er 1,5 miljard euro verschoven wordt van de belasting voor werkenden naar de belasting voor vermogenden. De VVD vindt het plan in strijd met het regeerakkoord en slecht voor bedrijven en ondernemers. CDA en D66 zien de richting van het plan wel zitten. Afgesproken is vorige week dat de partijen los van elkaar mogen stemmen, maar de VVD zei daarna dat het ondenkbaar is dat de coalitie het plan "in deze vorm" steunt.

De komende dagen moet blijken of en hoe oppositie en coalitie nog op een "vorm" uitkomen waarmee ze eruit komen.

De oproep tot samenwerking geldt voor alle partijen, zei Bontenbal. Zonder op de inhoud van onderhandelingen in te gaan zal "misschien ook de CDA-achterban niet blij zijn" met "deals die ik wellicht de komende dagen sluit".

Donderdag wordt over het belastingplan gestemd. Zonder meerderheid kan er een chaos ontstaan. De Eerste Kamer stemt eind deze maand over het belastingplan. Als het dan wordt afgekeurd, kloppen voorlopige aanslagen van miljoenen belastingplichtigen niet meer, met enorme gevolgen voor zowel burgers als de Belastingdienst.

Automobilist mishandelt trucker na mislukte inhaalpoging in Breda

1 week 3 days ago

Een automobilist (44) wordt ervan verdacht dat hij een chauffeur van een vrachtauto heeft mishandeld na een mislukte inhaalpoging, vanochtend in Breda.

De automobilist, die zelf gewond raakte bij de manoeuvre, werd korte tijd later opgepakt in zijn woning in Breda, meldt Omroep Brabant.

Het ongeluk gebeurde rond 09.00 uur op de Westerhagelaan, vlak bij de snelweg A16. Volgens de politie wilde de automobilist de vrachtauto inhalen die voor hem reed. Hij raakte daarbij van de weg, reed over de stoep en door de berm en sloeg daarna met zijn auto over de kop.

Bedreigd

De politie stelt dat de automobilist daarna uitstapte en de trucker bedreigde en mishandelde.

De man ging ervandoor, maar kon snel worden opgespoord. Na zijn arrestatie is hij met een ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Hij wordt behalve van mishandeling en bedreiging ook verdacht van het verlaten van de plaats van een ongeluk en het weigeren van een blaastest.

De politie heeft niet bekendgemaakt of de vrachtwagenchauffeur bij de mishandeling gewond is geraakt.

Verkiezingen Nieuw-Zeeland nek-aan-nekrace, mogelijk sleutelrol voor nieuwkomer

1 week 3 days ago

De parlementsverkiezingen in Nieuw-Zeeland zijn uitgelopen op een nek-aan-nekrace. De centrumrechtse National-partij van premier Chris Luxon gaat gelijk op met de grootste oppositiepartij Labour van Chris Hipkins. Met ruim 95 procent van de stemmen geteld schommelen beide partijen net onder de 30 procent. Enkele duizenden stemmen scheiden de twee.

"Nieuw-Zeeland heeft gesproken, maar het duurt misschien wat langer om uit te vogelen wat men precies heeft gezegd", grapte Hipkins in zijn toespraak op verkiezingsavond. Volgens de Labour-leider is het duidelijk dat partijen moeten samenwerken.

Ook Luxon zei dat het nog "too close to call" is. Hij feliciteerde oppositieleider Hipkins met een "zeer felbevochten verkiezingsstrijd" en wilde nog niet vooruitlopen op onderhandelingen over een coalitie.

Een samenwerking tussen beide partijen is in elk geval uitgesloten: dat is nog nooit gebeurd. Vandaar dat een van beide partijen met andere partijen een coalitie zal moeten vormen. Uit de verkiezingsuitslag volgt dat kleinere en nieuwere partijen daarbij waarschijnlijk een sleutelrol krijgen. Het kan dan ook nog dagen duren voordat duidelijk is wie een regering kan gaan vormen.

Behoefte aan verandering

Eén ding zeker: een man met de naam Chris wordt premier van Nieuw-Zeeland. Toch zijn de resultaten voor beide partijen historisch slecht. Zo heeft de National-partij zo'n 10 procentpunt verloren vergeleken met drie jaar geleden en viel ook Labour tegen.

Het is duidelijk dat veel Kiwi's behoefte hebben aan verandering. De zittende conservatieve coalitieregering kwam drie jaar geleden aan de macht met de belofte om de economie uit het slop te trekken, maar dat is niet gelukt. Nieuw-Zeelanders zijn gefrustreerd door de enorm hoge kosten van het levensonderhoud, de hardnekkig hoge werkloosheid en een stagnerende economie. Ook is er een huizencrisis.

"De kosten van het levensonderhoud zijn enorm hoog, dat is het belangrijkste punt voor de meeste mensen", zegt econoom en hoogleraar Robert MacCulloch van de Universiteit van Auckland. "De huidige regering heeft de economie niet kunnen verbeteren. Maar er is ook weinig vertrouwen in Labour, dat het land na de coronapandemie in een heel slechte economische positie achterliet. Men is gewoon niet erg onder de indruk van de twee traditionele regeringspartijen."

De kwakkelende economie leidt ertoe dat veel jonge, hoogopgeleide mensen besluiten om het land te verlaten. Vorig jaar vertrok een recordaantal Nieuw-Zeelanders naar het buitenland, op zoek naar een beter leven. Het ging om bijna 68.000 mensen, ruim 185 per dag. Ruim 60 procent verhuist naar Australië, waar ze vaak duizenden dollars meer verdienen dan voor hetzelfde werk in eigen land.

De kleine, relatief nieuwe Opportunity-partij, geleid door de 38-jarige Qiulae Wong, heeft deze onvrede onder jongeren gehoord en er woorden aan gegeven. Voor het eerst heeft de partij de kiesdrempel van 5 procent behaald die nodig is voor een zetel in het parlement.

"Nieuw-Zeelanders zijn klaar met de status quo. Ze hebben hun stem laten horen, en zeggen dat het beter kan", zei Wong op de verkiezingsavond tegen een uitgelaten publiek. Ze werd als heldin onthaald. "We geloven dat we de manier waarop we politiek bedrijven kunnen veranderen, met de focus op de toekomst en de volgende generatie." De nieuwe partij in het parlement krijgt waarschijnlijk een belangrijke rol in de coalitiebesprekingen, of die nu over links of over rechts zullen gaan.

Opvallend is dat rechten voor de Maori, de inheemse bevolkingsgroep, geen belangrijk thema was voor de meeste politieke partijen bij de verkiezingscampagne. Alleen de Maori-partij Te Pati Maori zette de positie van de oorspronkelijke bewoners hoog op de agenda. Uit recent onderzoek van Ipsos bleek dat bijna 80 procent van Nieuw-Zeelanders het belangrijk vindt om Maori-cultuur te beschermen. Toch gaf slechts 3 procent van de respondenten aan dat ze deze thema's het meest belangrijk vonden.

De definitieve verdeling van de zetels in het parlement wordt pas eind deze maand bekendgemaakt door de kiescommissie. Waarschijnlijk is pas over drie weken duidelijk wat de definitieve uitslag is. Het vormen van een coalitieregering kan ook nog lang gaan duren.

Checked
1 hour 3 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed