NOS Nieuws - Algemeen

Rechter draait tariefsverhoging rondvaartbelasting Amsterdam terug

1 week 3 days ago

De rechter heeft een tariefsverhoging van de rondvaartbelasting in Amsterdam teruggedraaid. Rederij Stromma gaat aan de gemeente nu weer 1,50 euro per rondvaartpassagier betalen in plaats van 2,70 euro.

De rechtbank wijst erop dat onduidelijk is wat de gemeente als tegenprestatie leverde voor de extra belastingheffing. Ook werd volgens stadsomroep AT5 een deel van de opbrengsten besteed aan zaken waar een rondvaartrederij niets aan heeft, zoals gratis openbaar vervoer voor kinderen.

Retributie

Sinds januari 2020 heft Amsterdam een belasting op alle evenementen die 'op' het water plaatsvinden, de zogeheten vermakelijkhedenretributie. De gemeente voerde aan dat het onderhoud van de grachten en andere waterlopen veel geld kost en rekende aanvankelijk 1,50 euro per rondvaartpassagier of bezoeker van een (groot) feest op een vaartuig.

In 2024 wilde het college van burgemeester en wethouders het tarief verhogen naar 2,00 euro. De gemeenteraad besloot om daar 50 cent bovenop te doen. Later ging het tarief naar 2,60 euro en dit jaar is het 2,70 euro. De heffing wordt veelal doorberekend aan de passagiers.

Niet onderbouwd

Nadat de belasting over de jaren 2024 en 2025 betaald was, maakte rederij Stromma bezwaar tegen de tariefsverhoging. Volgens Stromma motiveerde de gemeente het doel van de extra heffing niet.

De gemeente verdedigde de verhoging omdat die zou leiden tot een "eerlijkere bijdrage van de bezoekers aan de stad". Omdat het aantal bezoekers snel toeneemt, is Amsterdam ook veel meer kwijt aan het in stand houden van voorzieningen waarvan de exploitanten profiteren, betoogde de heffingsambtenaar bij de rechtbank.

Extra geld

Maar de rechtbank stelt nu net als rederij Stromma dat de gemeente niet onderbouwt hoeveel (extra) geld daarvoor precies nodig is.

De rechter is vooral kritisch over het feit dat een deel van de belastingopbrengsten niet wordt besteed aan onderhoud van de grachten. Het gaat naar bijvoorbeeld gratis openbaar vervoer voor kinderen, vergroening van de openbare ruimte en een lerarenbeurs. "Voorzieningen waarvan de in de heffing betrokken vermakelijkheden geen enkel profijt hebben", aldus de rechtbank.

Terugbetalen

De tariefsverhoging wordt met terugwerkende kracht tot in het derde kwartaal van 2024 teruggedraaid. Amsterdam moet het te veel betaalde geld dus terugbetalen aan rederij Stromma.

De rechter laat in het midden wat het vonnis betekent voor de andere rondvaartrederijen en organisatoren van feesten op een vaartuig in Amsterdam. Maar gezien de redenering van de rechtbank is het aannemelijk dat ook zij teruggaan naar het tarief van 1,50 euro per passagier.

Ook Democratische sheriffs, aanklagers en regiobestuurders gekozen, wat doen ze?

1 week 3 days ago

"Blue, blue, blue, blue", kleurde de landkaart van de VS met de uitslagen van de tussentijdse verkiezingen. De Democraten wisten niet alleen in het Congres zetels van de Republikeinen over te nemen, ook op lokaal niveau versloegen ze hun tegenstanders.

Bij de tussentijdse verkiezingen wordt ook altijd gestemd voor bestuursfuncties in de Amerikaanse staten. Zo worden er gouverneurs, sheriffs, hoofdaanklagers en bijvoorbeeld voorzitters van de onderwijsraad gekozen. Op die manier zijn de Democraten doorgedrongen tot in de haarvaten van Amerika.

Uitvoerende macht

In Texas, Nevada, Iowa, Ohio en Georgia namen de Democraten de gouverneurspost van de Republikeinen over en mogelijk komen daar de dieprode staten Alaska en Kansas nog bij.

Gouverneurs hebben veel macht. Ze zijn een soort president in hun staat, die allemaal ook een eigen Huis van Afgevaardigden en een Senaat hebben. Een gouverneur gaat over de budgetten en kan wetsvoorstellen zowel introduceren als vetoën.

Een belangrijk thema in de Democratische campagne in Texas, Georgia en Ohio was de komst van datacenters. De nieuwe Democratische gouverneurs in Georgia en Ohio willen restricties voor datacenters instellen. En Gina Hinojosa, die werd verkozen als eerste Latina-gouverneur in Texas, beloofde dat er een moratorium komt op het ontwikkelen van datacenters in haar staat.

Juist in Texas was de afgelopen jaren goed te zien hoe ver de macht van een gouverneur reikt. Twaalf jaar lang maakte de Republikein Greg Abbott er de dienst uit. Hij was een van de belangrijkste partners van president Trump bij het keiharde immigratiebeleid en deed er vaak nog een schepje bovenop.

Abbott lanceerde Operation Lone Star State, een grensoperatie waarvoor hij miljarden uittrok en duizenden militairen van de Nationale Garde inzette. Ook stuurde hij als vorm van protest bussen met tienduizenden immigranten naar Democratische steden als New York en Washington.

Sheriffs en rechters

In veel staten wonnen de Democraten ook de race om de functie van luitenant-gouverneur (een soort vicepresident), minister van Financiën en sheriff.

Zo werd in een district in Maryland voor het eerst in twee decennia een Democratische sheriff gekozen. De Republikein Chuck Jenkins was daar sinds 2006 hoofd van politie en stond bekend om zijn anti-immigratiebeleid. Jenkins werkte veel samen met immigratiedienst ICE. Zijn Democratische tegenstander heeft gezegd dat niet meer te zullen doen.

Ook de rechterlijke macht op lokaal niveau wordt gekozen. Het Hooggerechtshof is het hoogste gerechtelijk orgaan in elke staat. Het beslist over zaken als abortus, de doodstraf en wie met wie mag trouwen. Zo blokkeerde het Hooggerechtshof van Texas pogingen om de abortuswet te verruimen. Op dit moment mag er alleen abortus gepleegd worden wanneer de moeder in levensgevaar is.

In Texas wonnen de Democraten dinsdag voor het eerst sinds 1994 zetels in het Hooggerechtshof. Daardoor zijn vier van de negen zetels nu in Democratische handen.

Nieuwe hoofdaanklager

Deze overwinning krijgt mogelijk nog een staartje. De Republikeinse rechter James Sullivan verloor van een Democraat en raakt zijn positie in het Texaanse Hooggerechtshof kwijt. Volgens persbureau Reuters zou president Trump hem nu het nog kan snel willen benoemen tot federale rechter, een functie die Sullivan voor het leven mag bekleden.

Hoofdaanklager Ken Paxton, die ging voor een Senaatszetel, maar verloor van James Talarico, laat ook een vacature achter. Hij wordt opgevolgd door een Democraat.

Trump-loyalist Paxton klaagde in 2020 de staten Georgia, Michigan, Pennsylvania en Wisconsin aan, nadat Joe Biden de presidentsverkiezingen had gewonnen. Hij beweerde dat er verkiezingsfraude was gepleegd, een claim waar hij nooit overtuigend bewijs voor heeft geleverd.

Onderwijs en cultuuroorlog

Texas ging ook voorop in de cultuuroorlog tussen conservatieven en progressieven. Samen met Florida vormde Texas het ground zero van de ideeënstrijd in het onderwijs. Bij deze verkiezingen gingen zeker vier zetels in het onderwijsdepartement naar de Democraten.

Dat departement stelt het beleid vast voor publieke scholen in Texas. De leden van de onderwijsraad beslissen wat er op scholen wordt onderwezen, welke leermiddelen worden goedgekeurd en aan welke eisen leerlingen moeten voldoen voor een diploma.

De Republikeinen hadden lang de meerderheid in het onderwijsdepartement. Ze stonden verplichte bijbellezingen voor alle leerlingen op openbare scholen toe en keurden lesmethoden goed waarin de Amerikaanse slavernij wordt gebagatelliseerd.

Verboden boeken

Ook werden vorig jaar ruim 8000 boeken verboden op publieke scholen in de staat. Op die lijst van verboden boeken staat de biografie van Michelle Obama en ook bijvoorbeeld de Harry Potter-reeks. Die zou hekserij promoten.

De Democraten hinten al op een koerswijziging in het klaslokaal. Zo moet religie weer meer naar de achtergrond verdwijnen en richten ze zich liever op de financiering van het onderwijs. Hoog op de wensenlijst: meer geld voor openbare scholen en leraren.

Voormalig Midden-Oostencorrespondent Thomas Loudon (56) overleden

1 week 3 days ago

Journalist en oud-correspondent Thomas Loudon is overleden. Hij kampte met neuro-endocriene tumoren (NET), een langzaam groeiende vorm van kanker. Vorig jaar kreeg hij de diagnose en deze week overleed hij daaraan. Hij was 56 jaar.

In 2001 werd Loudon de eerste Nederlandse (video)journalist die zich na de Islamitische Revolutie in Iran vestigde. Hij deed in diverse talen verslag van ontwikkelingen in Iran, Afghanistan en het noorden van Irak voor onder meer de NOS, Trouw en Elsevier, maar ook voor buitenlandse media als CNN, het Chileense Canal 13 en Asia TV in Singapore.

Egypte en Jordanië

In 2003 trok hij naar de Egyptische hoofdstad Caïro, waar hij Midden-Oostencorrespondent werd voor de NOS. Daarna deed hij dat vanuit Jordanië. Hij maakte onder meer verhalen over de Amerikaanse oorlog in Irak. Correspondent bleef hij tot begin 2007, waarna hij terugkeerde naar Nederland.

In de jaren daarna was hij actief als docent journalistiek in Groningen en Rotterdam. Ook richtte hij zijn eigen organisatie op om journalisten te ondersteunen in landen waar de persvrijheid onder druk staat. Daarnaast ontwikkelde Loudon platforms voor videojournalisten en voor politieke cartoons.

De laatste jaren was Loudon actief als documentairemaker. Hij spitste zich toe op thema's als economische groei, afval en duurzaamheid. Daarnaast was Loudon ook nog acteur. Hij speelde rollen in onder meer de series De Joodse Raad, Flikken Maastricht, Gooische Vrouwen en The Spectacular.

Meer mensen met verward gedrag, drukken op hulpverlening en rechtspraak

1 week 3 days ago

De overlast van mensen met verward gedrag neemt elk jaar toe. Moest de politie in 2015 nog ruim 66.000 keer in actie komen, vorig jaar was dat al bijna 170.000 keer. Ook dit jaar, gekeken naar de cijfers tot september, loopt het aantal meldingen weer op, met een tussenstand van 149.519 incidenten.

Strafrechters Elmy Elderman en Joyce de Ruiter van de rechtbank Overijssel zijn bezorgd over dit toenemende probleem in de maatschappij. "Wij kunnen het niet oplossen. Bestuurders denken: zet ze maar vast, dan zijn ze van de straat. Maar daarna komen ze terug op straat, onbehandeld en zonder zorg", legt De Ruiter uit.

Het gaat om een kleine groep mensen met ernstige psychiatrische problemen, vaak in combinatie met een verslaving. Koepelorganisatie Raad voor de rechtspraak onderschrijft wat de twee strafrechters aankaarten.

Naakt over straat

Vaak gaat het om kleine vergrijpen, van winkeldiefstal tot naakt over straat lopen, schreeuwen en de deur van de nachtopvang slopen, maar de druk op de hulpverlening en het rechtssysteem is er groot door. Strafrechter Elderman: "Met dit soort incidenten is de hele strafketen druk: politie, justitie, reclassering en tot slot de gevangenissen. En we zien deze mensen vaak weer terug."

Zowel de strafrechters als de Raad voor de rechtspraak vinden dat er eerder moet worden ingegrepen, en niet door een rechter. "Strafrecht als interventie is niet altijd geschikt of effectief. Door in een eerder stadium met niet-strafrechtelijke interventies te komen, kan voorkomen worden dat mensen in de strafrechtketen belanden. Dat draagt ook bij aan het voorkomen van onnodig slachtofferschap en ook onnodig daderschap. Daar is de hele samenleving bij gebaat", aldus een woordvoerder van de raad.

Ook psychiater Josephine Lenssen, geneesheer-directeur bij ggz-aanbieder Dimence Groep in Overijssel, deelt de zorgen over deze mensen, die niet de juiste hulp krijgen. "Onze zorgverleners zijn dagen bezig om stad en land af te bellen voor geschikte woonplekken. Je kunt je voorstellen dat je die tijd anders kunt besteden." Deze kwetsbare mensen worden vaak weer dakloos zodra ze uit detentie komen en dan beginnen de problemen weer van voren af aan.

Beschermd wonen

Beschermd wonen biedt deze mensen de houvast die nodig lijkt om niet in een negatieve spiraal te vervallen, zegt Lenssen. "Als ze meer continuïteit in wonen hebben, is die terugval er niet. Daar krijgen ze de bescherming die nodig is, zodat ze niet telkens van de wagen vallen." De wet biedt mogelijkheden om beschermd wonen op te leggen bij de strafbepaling, maar vaak is daar geen plek.

Het gaat in veel gevallen om intensieve langdurige hulpverlening, waar mensen misschien hun hele leven blijven. 't Kastheel in Kampen is zo'n locatie, waar mensen hun leven lang onder begeleiding kunnen wonen.

Oprichter Bas de Greef vergelijkt het met het dragen van een korset. "Als het goed met iemand gaat, laten we de touwtjes wat losser, heeft iemand een terugval dan trekken we de touwtjes aan. Maar het korset blijft aan, daar is deze groep mensen bij gebaat."

Woongroepen nodig

De Greef is in gesprek met de ministeries van Volksgezondheid en Justitie en Veiligheid. Ook daar is volgens hem het besef dat dergelijke woongroepen nodig zijn om de toenemende groep overlastgevende mensen met verward gedrag opvang te bieden.

Op dit moment zijn de locaties nog schaars, zien ook Elderman en De Ruiter. "Zeer zorgwekkend, we zien deze groep verwarde mensen steeds meer terugkomen op de zittingen. En er komen ook nieuwe groepen bij, dat wil je eigenlijk voor zijn."

Beluister onze podcast

Hulporganisaties waarschuwden al in maart dat de druk op de zorg, de opvang en de politie door mensen met verward gedrag toeneemt.

Beluister de aflevering van podcast De Dag hierover via NPO Luister of een ander podcastkanaal.

Politie Mexico schiet meisje (7) dood bij protest tegen arrestatie drugscrimineel

1 week 3 days ago

Bij een actie tegen drugscriminaliteit in Mexico heeft de politie een meisje van 7 doodgeschoten. Dat gebeurde in de stad Matamoros, die aan de Amerikaanse grens met Texas ligt. Het doodgeschoten meisje heeft de Amerikaanse nationaliteit.

In delen van de stad was het al dagen onrustig. Vorige week hield de politie een plaatselijke drugscrimineel aan en uit protest daartegen hielden gewapende mannen wegen geblokkeerd.

Om die blokkades op te breken kwam de politie gisteren in actie. Volgens justitie werden agenten in helikopters daarbij beschoten vanaf de grond en schoten ze terug. Het meisje, dat in een auto zat, overleefde dat niet.

Achtervolging

De moeder van het slachtoffer zegt tegen Mexicaanse media dat ze met haar gezin in de auto zat toen een helikopter hen begon te achtervolgen. Haar man zou zijn uitgestapt om duidelijk te maken dat ze burgers waren en dat er kinderen in de auto zaten, maar er zou desondanks zijn geschoten.

Tegen de betrokken agenten is een onderzoek ingesteld. Ze zijn niet aangehouden.

Zeven inbrekers met hoogwerker van dak gehaald in Groningen

1 week 3 days ago

Op het dak van een bedrijf in Groningen zijn zeven inbrekers aangehouden. De verdachten zijn met een hoogwerker van de brandweer naar beneden gehaald, melden lokale media.

Alle verdachten zijn meegenomen naar het politiebureau. Hun identiteit is niet bekend.

Ook is niet bekend of er verdachten gevlucht zijn. Na de aanhouding van de zeven heeft de politie het pand nog doorzocht, maar daarbij is niemand meer aangetroffen.

Wekdienst 7/11: CDA houdt partijcongres • EK veldrijden in Zeddam

1 week 3 days ago

Goedemorgen! CDA-leider Bontenbal spreekt zijn partij toe op een precair moment voor zijn minderheidscoalitie en de vrouwen rijden in Zeddam het EK veldrijden.

Eerst het weer:

De dag start lokaal met mist. Het is wisselend bewolkt en op de meeste plaatsen droog. Bij weinig wind wordt het 7 tot 10 graden.

In het oosten van het land blijft het lange tijd vrij zonnig. Elders komt meer bewolking voor en in het noorden is ook eerst mist mogelijk. Afhankelijk van de hoeveelheid zon wordt het 6 tot 10 graden. De wind is zwak en komt uit het zuiden.

De verwachting voor de komende dagen; kijk hier het NOS Weer van gisteravond terug:

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist?

Het Amerikaanse leger heeft vannacht een aanval uitgevoerd op Iran. Het was de eerste sinds de tussentijdse verkiezingen afgelopen dinsdag. President Trump heeft de aanval bevestigd. Volgens hem was het "een kleine aanval".

Iraanse staatsmedia melden op basis van getuigen dat twee projectielen zijn ingeslagen in het gebied Suza op het eiland Qeshm. Dat eiland ligt op een strategische positie in de Straat van Hormuz en herbergt belangrijke legerbases. Voorafgaand aan de inslagen was volgens de getuigen het geluid van een vliegtuig boven het eiland te horen.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

Paus Leo is aangekomen voor een rondreis door enkele Zuid-Amerikaanse landen. In zijn tweede vaderland Peru kan hij zichzelf uitvergroot tegenkomen: in de hoofdstad Lima is een 14 meter hoog standbeeld van hem geplaatst, volgens de kunstenaar het grootste van deze paus wereldwijd.

Fijne dag!

Miljarden euro's voor CO2-opslag, maar succes is nog niet verzekerd

1 week 3 days ago

De verduurzaming van de industrie gaat langzamer dan zou moeten om de klimaatdoelen te halen. Om die doelen niet nog verder uit het zicht te laten verdwijnen, steekt het kabinet extra geld in het afvangen en opslaan van broeikasgas.

Het eerste project in Nederland voor CO2-opslag is Porthos, dat volgend jaar van start moet gaan in Rotterdam.

Met 1,3 miljard euro extra overheidssteun moet er nog veel meer CO2 opgeslagen worden. Het gaat dan om het grotere Aramis-project, waarbij CO2 uit Nederland, Duitsland en België onder de Noordzee verdwijnt. Ondanks de extra subsidie is succes nog niet verzekerd, want bedrijven aarzelen.

Technische vertraging

Het voormalige gasproductieplatform P18-A ligt 20 kilometer uit de kust van Rotterdam. Het wordt op dit moment omgebouwd tot injectieplatform voor CO2 voor Porthos. Aanvankelijk zou de eerste CO2 hier eind dit jaar al onder de zeebodem verdwijnen, maar het project loopt door verschillende technische oorzaken vertraging op.

Een deel van de CO2 uit onder meer de olieraffinaderijen van Shell en ExxonMobil wordt binnenkort afgevangen. Die broeikasgassen gaan dan niet meer via schoorstenen de atmosfeer in, maar via een 30 kilometer lange pijpleiding naar het uiterste puntje van de Maasvlakte.

De CO2 wordt daar in een compressorstation onder hoge druk in een onderzeese pijpleiding naar het injectieplatform gepompt, waar het voor altijd wordt opgeslagen in een grotendeels leeg gasveld op 3,5 kilometer onder de zeebodem.

Tien procent afgevangen

Jaarlijks kan met Porthos 2,5 megaton CO2 afgevangen worden, dat is zo'n tien procent van alle uitstoot in de Rotterdamse haven. Het grootste deel is afkomstig van de olieraffinaderij van Shell in Pernis. Die kan daarmee zijn uitstoot met 20 procent verminderen. De overige CO2 komt van Exxon Mobil, Air Products en Air Liquide.

Bekijk hier de reportage die we maakten op het injectieplatform op de Noordzee:

CCS wordt het genoemd; de Engelse afkorting van Carbon Capture and Storage. De milieubeweging zag het lange tijd als een dure overheidsmaatregel waarmee fossiele bedrijven echte verduurzaming konden uitstellen.

Noodzakelijk voor klimaat

Wetenschappers noemen CO2-afvang noodzakelijk, zeker nu veel andere maatregelen achterblijven en de temperatuur op aarde harder stijgt dan verwacht.

Porthos is niet het enige CCS-project in Europa. Zo vangt kunstmestfabriek Yara in het Zeeuwse Sluiskil CO2 af, dat per schip naar Noorwegen gaat en daar onder de zeebodem wordt opgeslagen. Ook is er een aantal kleinere commerciële CCS-initiatieven.

In Nederland wordt nu vooral gekeken naar het Aramis-project, de grote opvolger van Porthos. Afvalverbrandingsinstallaties, Tata Steel, cementfabrieken en de chemische industrie zouden daar hun CO2-uitstoot mee kunnen beperken. De industrie is verantwoordelijk voor ongeveer een derde van de totale uitstoot in Nederland.

Ondanks subsidieregelingen tonen bedrijven op dit moment weinig animo voor deelname aan Aramis. Het gaat om enorme investeringen, waarvan de opbrengst onzeker is.

Vervuilen is goedkoper

Bedrijven die veel CO2 uitstoten, moeten rechten kopen via het Europese ETS-systeem. De beschikbare uitstootrechten en de prijs hier van, bepalen de kosten van uitstoot voor de industrie. Deze rechten zijn op dit moment te laag geprijsd om kostbare verduurzamingsmaatregelen commercieel interessant te maken. Daardoor is het nu goedkoper om uit te stoten, dan om CO2 af te vangen en op te slaan.

Vorig jaar trokken Shell en TotalEnergies zich terug uit de bouw van transportinfrastructuur voor Aramis. Dat krijgt een veel langere ondergrondse pijpleiding dan Porthos. De kosten voor de bouw van Aramis moeten nu volledig worden opgebracht door de staatsbedrijven Energiebeheer Nederland (EBN) en Gasunie.

Grote klanten gevraagd

Met de extra subsidie van 1,3 miljard euro kan de bouw van Aramis starten met minder deelnemers. Toch is ook met deze subsidie het verdienmodel nog niet geregeld. Er zullen nog een aantal grote klanten moeten instappen om volgend jaar een definitief investeringsbesluit te kunnen nemen.

Die bedrijven moeten dan niet alleen participeren in het Aramis-project, maar ook nog zorgen dat hun CO2 afgevangen wordt en in Rotterdam aankomt. Dat kan met pijpleidingen of schepen. Alles bij elkaar is het een kostbare investering. Een investering waarvoor niet alleen geld, maar ook lange termijn zekerheid nodig is. Zekerheid over CO2-prijzen en stabiliteit van overheidsbeleid.

VS voert eerste aanval na verkiezingen op Iran uit

1 week 3 days ago

Het Amerikaanse leger heeft gisteravond een aanval uitgevoerd op Iran, de eerste sinds de tussentijdse verkiezingen in de VS afgelopen dinsdag. President Trump heeft de actie bevestigd. Volgens hem was het "een kleine aanval".

Iraanse staatsmedia melden op basis van getuigen dat twee projectielen zijn ingeslagen in het gebied Suza op het eiland Qeshm. Dat eiland ligt op een strategische positie in de Straat van Hormuz en herbergt belangrijke legerbases. Voorafgaand aan de inslagen was volgens de getuigen het geluid van een vliegtuig boven het eiland te horen.

Er is nog niets bekend over schade. Wel stelt het Iraanse leger dat het een Amerikaanse MQ-9 Reaper, een drone, heeft neergeschoten boven Qeshm.

'Binnen een kwartier'

Al enige tijd wordt ervan uitgegaan dat president Trump een omvangrijke, meerdaagse aanval op Iran voorbereidt. Hij zou dat over de verkiezingen hebben heengetild, in de hoop er niet op te worden afgerekend door de Amerikaanse kiezer. Desondanks leed zijn Republikeinse partij dinsdag een grote nederlaag.

Over de "kleine" aanval van gisteravond zei Trump tegen verslaggevers dat daarbij Iraans luchtafweergeschut is vernietigd. Dat gebeurde volgens hem snel, "binnen ongeveer vijftien minuten, misschien vijf". Verder gaf hij geen details.

Eerder op de dag zei hij dat er wel nog diplomatieke gesprekken gaande zijn over een einde aan de oorlog. Die gesprekken met afgevaardigden van het Iraanse regime verlopen volgens hem "heel goed".

20 miljoen dollar beloning

Ondertussen heeft het Central Command, dat toezicht houdt op de Amerikaanse militaire operaties in het Midden-Oosten, een miljoenenbeloning uitgeloofd voor tips over het Iraanse nucleaire programma. Het geld wordt uitgekeerd bij waardevolle informatie over bijvoorbeeld "faciliteiten, uitrusting en betrokken personeel, zoals wetenschappers", staat in een bericht op X.

De beloning kan oplopen tot 20 miljoen dollar. Ook wordt de tipgever "eventuele hervestiging" aangeboden.

Wat zijn de gevolgen van de bommeldingen voor reizigers en vliegmaatschappijen?

1 week 3 days ago

Het Europese vliegverkeer werd deze week drie keer geconfronteerd met een reeks bommeldingen. Zeker tien vliegtuigen kregen ermee te maken. Eén daarvan was een KLM-vlucht van Praag naar Amsterdam.

Voor zover bekend is er nergens een bom gevonden en raakte ook niemand gewond. De dreigingen lijken vooral bedoeld om de burgerluchtvaart te verstoren.

Voor het totale vliegverkeer waren er weinig gevolgen. De Europese luchtverkeersleiding Eurocontrol meldt dat er donderdag veertien vluchten een bommelding kregen, van de ruim 26.000 vluchten in het Europese luchtruim.

Wie erachter zit, is onduidelijk. Volgens experts is het aannemelijk dat het gaat om een georganiseerde campagne. Ook de Ierse regering sprak van een gecoördineerde actie, naar aanleiding van bomdreigingen bij een aantal Ierse media.

Geen compensatie

Voor passagiers in de getroffen vliegtuigen leveren de dreigingen soms urenlange vertraging op. Een toestel moet bijvoorbeeld uitwijken naar een andere luchthaven of moet eerst worden doorzocht, voordat iedereen het vliegtuig mag verlaten.

Passagiers krijgen geen compensatie. Dat komt doordat bommeldingen worden gezien als een terroristische dreiging. Dat valt onder overmacht, waardoor de luchtvaartmaatschappij niet verplicht is te betalen.

Dat is anders bij de KLM-vlucht die donderdag onderweg was naar Tel Aviv en een geplande tussenlanding maakte in Boekarest. Ook dat toestel kreeg te maken met een bommelding, die vlak voor aankomst in de Roemeense hoofdstad werd gemeld.

Eenmaal in Boekarest kon het vliegtuig niet verder vliegen als gevolg van een technisch mankement. De passagiers kunnen daardoor wel aanspraak maken op compensatie.

Wel een zorgplicht

Voor de meeste gedupeerde reizigers is er in elk geval geen extra geld. Ze kunnen wel een vergoeding krijgen voor eten en drinken, mits dat in verhouding staat tot de wachttijd. Ook een overnachting en vervangend vervoer kan worden vergoed. Die zorgplicht van vliegmaatschappijen voor passagiers is vastgelegd in Europese regels.

Verder hebben reizigers recht op een vervangende vlucht als hun reis wordt geannuleerd. Kan de luchtvaartmaatschappij daar niet aan voldoen, dan is er wel de mogelijkheid om compensatie te vragen.

"In een continentale vlucht met een Boeing 737 of Airbus 320 passen zo'n 180 passagiers", zegt luchtvaartanalist Paul Vaneker van claimorganisatie Flightright. "Al die passagiers hebben recht op die zorgplicht. Als ze daar gebruik van maken, kan dat samen met kosten voor een ongeplande landing, zoals extra brandstof, havengelden en afhandeling, in de tienduizenden euro's lopen."

Onrust bij passagiers

Voor luchtvaartmaatschappijen kost een bommelding dus extra geld, terwijl ze al kampen met hoge brandstofprijzen en met beperkingen, zoals de sluiting van het luchtruim boven Rusland en Oekraïne.

Luchtvaartdeskundige Joris Melkert vindt de schade voor luchtvaartmaatschappijen nu nog te overzien. "Financieel gezien is dit vervelend voor de luchtvaartmaatschappijen, maar op de totale omzet valt het nu nog mee." Eventuele kosten kunnen uiteindelijk ook worden doorberekend in ticketprijzen.

Ook Melkert wijst erop dat maar een beperkt aantal vluchten te maken kreeg met een bommelding. "Dagelijks zijn er alleen al op Schiphol meer dan duizend vliegbewegingen." Wel kan het volgens de luchtvaartdeskundige leiden tot onrust bij mensen die overwegen een vlucht te boeken.

Dreiging inschatten

Dat zegt ook Bart van den Berg, expert veiligheid en defensie bij Instituut Clingendael. "Het grootste gevolg van deze bommeldingen is maatschappelijke onrust. Zo'n bommelding heeft een psychologisch effect. Dat krijgt uiteraard ook veel media-aandacht en dat geeft mensen een gevoel van onveiligheid."

Van den Berg wijst erop dat het voor luchtvaartmaatschappijen lastig is om de dreiging in te schatten. "Er zijn nu veel meldingen, maar die blijken allemaal vals te zijn. Vliegmaatschappijen moeten nu gaan beoordelen welke meldingen mogelijk echt zijn en welke vals. Het zal je maar gebeuren dat er dertig valse meldingen zijn en dat de volgende echt is, terwijl je dat niet zo hebt beoordeeld."

Ambulancemeldkamer Oost-Nederland 'op zwart' door onderbezetting

1 week 3 days ago

De ambulancemeldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn kampt al maanden met onderbezetting. Hierdoor kon de meldkamer al een paar nachten geen 112-meldingen aannemen.

De grootste meldkamer van Nederland staat in crisisstand, schrijft Omroep Gelderland op basis van interne documenten van de meldkamer Oost-Nederland.

Op zwart

Op de meldkamer Oost-Nederland in Apeldoorn werken de ambulance, politie en brandweer van vijf veiligheidsregio's samen: Gelderland-Zuid, Gelderland-Midden, Noord- en Oost-Gelderland, IJsselland en Twente.

Al maanden vallen er gaten in het rooster van de meldkamer, vooral door personeelskrapte bij Gelderland-Midden en Gelderland-Zuid. Medewerkers van de meldkamer in Noord-Nederland moeten dan bijspringen.

In de nacht van 30 september op 1 oktober moest de meldkamer Noord-Nederland alle 112-telefoontjes overnemen: de meldkamer Oost-Nederland ging 'op zwart'. Een paar dagen later was dat weer het geval.

Patiëntveiligheid

"Dit gaat over leven en dood", reageert Patiëntenfederatie Nederland. "Iedereen die 112 belt en direct zorg nodig heeft, moet die op tijd kunnen krijgen."

Of de wachttijd door de onderbezetting ook daadwerkelijk toeneemt, willen de samenwerkende ambulanceregio's niet zeggen.

Het is nooit met zekerheid te zeggen of een langere wachttijd gevolgen voor een patiënt heeft. "Wij begrijpen dat iedere seconde voor iemand die 112 belt lang kan voelen, zeker in een noodsituatie", reageren de regio's. "Op basis van de beschikbare gegevens hebben wij geen aanwijzingen dat de patiëntveiligheid in het geding is."

Crisisteam

Om te voorkomen dat de meldkamer vaker 'op zwart' gaat, heeft een crisisteam maatregelen genomen. Zo moeten medewerkers tijdelijk stoppen met scholing en neventaken, worden begeleiders die normaal boventallig zijn ingeroosterd en is de Inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd ingelicht.

De 112-telefoontjes komen binnen bij de landelijke meldkamer in Driebergen, die de meldingen verdeelt over de andere negen regionale meldkamers.

Nooit helemaal 'op zwart'

In een gezamenlijke reactie stellen de samenwerkende ambulanceregio's dat meldkamer Oost-Nederland nooit helemaal 'op zwart' gaat. Medewerkers op de centrale hebben nog wel contact met ambulances en nemen telefoontjes van professionele hulpverleners aan.

Ze erkennen verder dat de personele bezetting onder druk staat. Dat komt doordat aan de ene kant de zorgvraag en het aantal 112-meldingen toeneemt en er aan de andere kant onvoldoende verpleegkundigen zijn. Ook kampt de meldkamer met uitstroom van personeel en een hoog ziekteverzuim.

Lange termijn

Om de onderbezetting op lange termijn tegen te gaan proberen de ambulanceregio's meer mensen op te leiden. Maar die zijn pas na negen maanden opleiding volledig inzetbaar, zo laten ze weten.

Ook zullen de ambulanceregio's op termijn meer gaan samenwerken. Nu is dat nog lastig, omdat iedere regio binnen Oost-Nederland zijn eigen werkwijze en organisatie heeft.

Wetswijziging

Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is op de hoogte gesteld van de situatie. "Het ministerie zal in contact blijven om te kijken wat nodig is of beter kan op landelijk niveau", reageert het ministerie.

Er is een wetswijziging in de maak die samenwerking makkelijker moet maken. "Daarmee kan het werkgeverschap bij één regionale ambulancevoorziening worden ondergebracht, wat kan leiden tot optimaler personeelsbeleid."

Dat moet nog door de Tweede en Eerste Kamer en kan dus nog even duren.

Podcast De Dag: het seksleven van ouderen met dementie

1 week 3 days ago

In de nieuwe speelfilm Queen at Sea zien we een partner, een dochter en eigenlijk een hele familie worstelen met de seksuele wensen van een oudere vrouw met dementie. Wie beslist dat je dat nog wil, als je dat zelf niet meer goed kan aangeven?

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Volgens zorgredacteur Floor Ligtvoet van Nieuwsuur geeft de film een unieke blik op een taboe waar de zorg heel graag vanaf wil. Experts roepen op om het gesprek erover te openen, want ouderen met dementie hebben ook seksuele verlangens en behoefte aan intimiteit. Het zijn mensen zoals jij en ik.

Maar hoe doorbreek je dat taboe? Het ongemak is voelbaar onder zorgmedewerkers, vertelt specialist ouderengeneeskunde bij AMSTA Micky Las van Bennekom. In podcast De Dag vertelt ze hoe dat gesprek nu gevoerd wordt. En hoe binnen de muren van een verpleeghuis seksuele verlangens onder bewoners in goede banen worden geleid. Moet de familie er ook vanaf weten of is het privé?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Wouter Sloekers

Eindredactie: Rosanne Sies

Verdachte met meerdere vuurwapens in auto aangehouden nabij Witte Huis

1 week 3 days ago

De Secret Service, verantwoordelijk voor de beveiliging van president Trump, heeft donderdagavond lokale tijd nabij het Witte Huis een man gearresteerd die drie wapens in zijn auto had liggen, waaronder een semiautomatisch geweer.

De verdachte verklaarde tegenover agenten dat stemmen in zijn hoofd hem opdracht hadden gegeven naar de Amerikaanse hoofdstad te reizen om de president te doden. De man is naar verluidt een Venezolaan en verblijft sinds maart 2024 illegaal in de Verenigde Staten.

De drie wapens lagen in een voertuig dat als gestolen stond geregistreerd. Er lagen ook tientallen stuks munitie in de auto.

Waar Trump die avond verbleef, is niet bekend. Eerder die dag was hij nog in het Witte Huis, waar onder anderen zijn vrouw Melania sprak over het recente bestand rond de Zuid-Oekraïense stad Olesjky.

De verdachte wordt beschuldigd van strafbare feiten, waaronder het illegaal vervoeren van wapens en het ongeoorloofd bezit van wapens, aldus het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Hij werd gearresteerd op Constitution Avenue, ten zuiden van het Witte Huis, nadat hij in het voertuig waar hij in zat, verdacht gedrag had vertoond.

Een kerntaak van de Secret Service is de bescherming van de president en vooraanstaande Amerikaanse politici. Het Witte Huis wordt zwaar bewaakt en is momenteel beveiligd door een hoog hekwerk dat een groter gebied beslaat dan voorheen.

De verdachte is in hechtenis geplaatst en staat onder toezicht van de federale politiedienst. Het incident is het meest recente in een reeks arrestaties en bedreigingen aan het adres van president Trump en zijn familie sinds zijn terugkeer in het Witte Huis vorig jaar. Zo was er afgelopen mei nog een schotenwisseling bij het Witte Huis, waarbij een man overleed.

Trump heeft nog niet op dit incident gereageerd.

A32 weer open na afsluiting vanwege risico vallende glasplaten

1 week 3 days ago

De A32 ter hoogte van Grou in Friesland is in beide richtingen weer open. De weg werd donderdagavond afgesloten vanwege een gevaarlijke situatie bij het Aquaduct Mid-Fryslân.

Boosdoeners waren de glasplaten van de lampen boven het wegdek, die naar beneden konden vallen. Alle lichtbakken in het aquaduct zijn volgens Omrop Fryslân inmiddels weggehaald en het wegdek is gereinigd. Dat betekent dat er tijdelijk geen licht is in de tunnelbak.

De werkzaamheden gingen voorspoediger dan verwacht. Vrijdagavond rond 20.00 uur ging de weg richting Leeuwarden vanuit Heerenveen alweer open, later ook de andere kant.

Slijtage

De in totaal 84 lichtbakken in het aquaduct, 42 per rijrichting, hadden volgens Rijkswaterstaat door het intensieve verkeer, de zuigende werking van vrachtwagens en opspattend zout water te maken met slijtage. "We kunnen stellen dat er sprake is van materiaalmoeheid bij de lichtarmaturen. Deze hebben versneld het einde van hun technische levensduur bereikt."

De wegbeheerder gaat de komende tijd ook andere aquaducten in Noord-Nederland onderzoeken op slijtage en schade aan de lichtbakken.

De A32 loopt onder het Prinses Margrietkanaal door. De 66 kilometer lange snelweg is een belangrijke verkeersader in Noord-Nederland en verbindt Leeuwarden, Heerenveen en Meppel. Verkeer tussen Heerenveen en Leeuwarden werd tijdens de afsluiting omgeleid via Drachten, over de A7 en de N31.

Alliana nieuwe president van Paraguay, Peña officieel afgezet na bankcrisis

1 week 3 days ago

Pedro Alliana is beëdigd als president van Paraguay. Hij volgt Santiago Peña op, die kort daarvoor officieel door het parlement werd afgezet. Peña wordt verantwoordelijk gehouden voor een bankcrisis waardoor bijna 3 miljoen van de 6,5 miljoen Paraguayanen niet bij hun spaargeld kunnen.

De 52-jarige Alliana was jarenlang vicepresident onder Peña en blijft interim-president tot de volgende verkiezingen in 2028. Beide mannen zijn lid van de conservatieve Colorado-partij.

Immuniteit

Peña diende eerder deze week zijn ontslag in om een afzettingsprocedure voor te zijn. Het parlement wees dat verzoek tijdens een gezamenlijke zitting van de Senaat en de Kamer van Afgevaardigden af. Vervolgens stemden beide kamers unaniem voor zijn afzetting.

Door zijn afzetting verliest Peña de juridische bescherming die hij als oud-president had kunnen krijgen. Nu kan hij dus makkelijker worden vervolgd. Zijn advocaten stelden dat de afzettingsprocedure had moeten stoppen nadat hij zijn ontslag had aangeboden, maar de senatoren gingen daar niet in mee.

Aandeelhouders

Het Openbaar Ministerie van Paraguay heeft inmiddels een arrestatiebevel tegen Peña uitgevaardigd en hem onder huisarrest geplaatst. Dat blijft hij voorlopig totdat het onderzoek is afgerond.

Volgens aanklagers had de voormalige president nauwe banden met de bank Ueno die donderdag onder curatele werd geplaatst door de Paraguayaanse centrale bank. Dat werd gedaan vanwege ernstige financiële problemen. Peña was tot vorig jaar nog aandeelhouder van de desbetreffende bank.

Door de bankcrisis zit Paraguay in een financiële en politieke crisis. Miljoenen mensen vrezen voor hun spaargeld sinds de problemen bij Ueno, een van de grootste banken van het land, die onder meer overheidsgeld beheert. De crisis leidde tot grootschalige straatprotesten. Paraguay wordt doorgaans gezien als een van de stabielere landen van Zuid-Amerika.

Na zijn beëdiging hield Alliana een korte toespraak in de Senaat. Daarin beloofde hij dat gedupeerde Paraguayanen zo snel mogelijk worden gecompenseerd. De centrale bank is inmiddels begonnen met het stapsgewijs uitbetalen van tegoeden aan rekeninghouders. Dat gebeurt voorlopig in de vorm van voorschotten.

De afgezette Peña heeft nog geen verantwoordelijkheid genomen voor de onrust in het land, maar toonde wel berouw. "Ik wil mijn excuses aanbieden aan de mensen, mocht ik hen op enig moment hebben teleurgesteld", zei hij. "Het is nooit mijn bedoeling geweest het vertrouwen dat zij in mij stelden te schenden."

Miljoenen mensen kunnen niet bij hun geld, wat tot grote protesten leidde in Paraguay:

Kiest Mississippi een Democraat als senator of net niet? Race blijft spannend

1 week 3 days ago

De laatste Democratische senator uit Mississippi werd gekozen in 1947: John C. Stennis, als 'Dixiecrat' fel voorstander van de rassenscheiding. Nu heeft een zwarte partijgenoot een significante kans om te winnen in de conservatieve staat.

Openbaar aanklager Scott Colom staat momenteel 2010 stemmen voor op zittend Republikeins senator Cindy Hyde-Smith; het is 49,1 tegen 48,8 procent. Een lichtblauw hoekje in het verder dieprode diepe Zuiden van de VS. Het is een ontwikkeling die veel politiek experts tot voor kort onmogelijk achtten.

De definitieve uitslag zal nog een paar dagen op zich laten wachten, want poststemmen mogen nog vijf dagen na de verkiezingen binnenkomen.

De dynamiek is hier net iets anders dan in de andere zeven staten waar Trumps Republikeinen een senaatszetel verloren. Overal hadden ze last van het impopulaire presidentsbeleid, maar ze ondervonden ook de gevolgen van demografische verschuivingen (Georgia), een onwennige kandidaat (South Carolina) of schandalen (Texas). Colom moest de traditionele hordes voor Democraten slechten.

Stemmen moeilijk gemaakt

Democraten zouden het gemakkelijker moeten hebben in Mississippi; er is geen enkele staat met een grotere zwarte minderheid (37 procent), een bevolkingsgroep die bovengemiddeld Democratisch stemt.

Maar stemmen wordt hen niet makkelijk gemaakt: Mississippi is een van de drie staten waar je niet voortijdig kan stemmen, je moet een excuus hebben voor een poststem en een identiteitsbewijs is verplicht, iets wat armere inwoners vaak niet hebben. Tijd vrijmaken om te stemmen, is voor hen überhaupt vaak te duur.

Ook verliezen kiezers er hun stemrecht bij sommige veroordelingen. Dat is een erfenis uit de periode vlak na de Burgeroorlog, toen de witte machthebbers miljoenen stemgerechtigde oud-slaven wilden uitschakelen. Er was nog lang racistisch gesar bij kiesbureaus, waar zwarte kiezers moesten 'bewijzen' hun stem wel waard te zijn, met vragen over het aantal veren op een kip of bubbels uit een stuk zeep.

Achterban opgezocht

Die erfenis zet de Democraten op achterstand. Hyde-Smith won voorheen nog met 10 procentpunten verschil en Trump won de staat driemaal met een voorsprong van 20 procentpunten. De laatste keer dat hier een zwarte senator won, was in 1875, een voormalige slaaf.

Colom zette in op het mobiliseren van zijn achterban. Samen met belangenorganisatie NAACP hielp hij kiezers zich te registreren om te kunnen stemmen. Ook zocht hij zijn kiezers overal op. Toen Donald Trump campagne voerde voor Hyde-Smith, stond Colom buiten diens aanhangers te verwelkomen "om mijn oor te luister te leggen".

Wat Hyde-Smith niet hielp, was haar ongelukkige antwoord toen haar werd gevraagd naar hoge rundvleesprijzen: "Je kan toch ander vlees kiezen?" Colom voegde meteen een foodtruck toe aan zijn campagnekaravaan waar mensen taco's met vlees naar keuze konden halen onder het motto "kies liever een andere senator".

Zelfvertrouwen uitstralen

In de loop van oktober begonnen Democraten te geloven in Coloms kansen. Partijprominenten als Bill Clinton en Kamala Harris kwamen campagnevoeren. Het leidde ertoe dat ook Trump tegen alle plannen in Hyde-Smith een steuntje in de rug kwam geven. Een "marxistische radicaal" noemde hij Colom, en "een nepperd". Hyde-Smith waarschuwde dat Colom kinderen trans wil maken, belastingen gaat verhogen en illegalen zorgverzekeringen gunt.

Dergelijke aanvallen leken Colom minder te raken in een verkiezing waarin vooral prijsstijgingen het thema waren. Hij hamerde er daarbij op dat Hyde-Smith tegen zorgsubsidies had gestemd en dus het leven juist duurder had gemaakt.

Bij het tellen van de stemmen straalt Colom nu zelfvertrouwen uit. "We zorgen ervoor dat elke stem wordt geteld en dan zullen we deze zetel in handen krijgen." Hyde-Smith blijft ook fel. "Ik verzeker je, ik blijf senator", beloofde ze haar aanhangers. "De Democraten hebben hard gewerkt en velen kwamen opdagen, maar niet genoeg."

Mogelijk nog hertellingen

De spanning zal nog tot zeker 10 november aanhouden. Tot dan kunnen nog zo'n 3600 poststemmen binnenkomen, mits ze op of voor verkiezingsdag zijn verstuurd. Daarnaast zijn er nog voorlopige stemmen, waarvan de geldigheid achteraf wordt gecheckt. Hoeveel dat er precies zijn, is onduidelijk. Colom houdt het op zo'n 15.000.

Als die allemaal zijn geteld, is het proces nog niet afgelopen: de kandidaten kunnen hertellingen aanvragen. Alleen is dat in Mississippi niet formeel geregeld. Een kandidaat moet het via de rechter afdwingen, met bewijs dat er mogelijk iets fout is gegaan.

Aangezien dat allemaal geld kost, hebben beide kandidaten hun aanhangers al opgeroepen om nogmaals de beurs te trekken.

Mats Akkerman wint Slimste Mens, ook afscheid van Paulien Cornelisse

1 week 3 days ago

WNL-verslaggever Mats Akkerman heeft de finale van het dertigste seizoen van kennisquiz De Slimste Mens gewonnen. Hij won in de finale van NOS-verslaggever Jeroen Gortworst.

Daarvoor was Claudia de Breij afgevallen, waarna Jeroen Gortworst en Mats Akkerman het met elkaar moesten uitvechten. Akkerman won uiteindelijk met een vraag over actrice Olivia Colman.

Hij kreeg de schaal uitgereikt door presentator Herman van der Zandt. Normaal gesproken doet de vorige winnaar dat, maar WNL-presentator Frank van Leeuwen was verhinderd.

Voorafgaand aan de finale 2026 werd ook stilgestaan bij het overlijden van juryvoorzitter Paulien Cornelisse. De cabaretière en schrijfster overleed eind september op 50-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker, maar was de afgelopen weken nog te zien in de uitzendingen.

Persoonlijke boodschap

Presentator Van der Zandt sprak in een persoonlijke boodschap over het gemis van Paulien Cornelisse en zei zich gesteund te voelen door alle reacties die binnen zijn gekomen na haar overlijden.

"U heeft net als de kandidaten en ik de afgelopen periode kunnen genieten van onze fantastische, grappige en inzichtelijke Paulien Cornelisse", zegt Herman. "En vanavond is dat voor het laatst."

Vooruitkijkend op de uitzending beloofde hij dat het toch ook een feestelijke avond zou worden. "Met een winnaar, met gouden confetti, met een schaal die wordt uitgereikt en met een lieve juryvoorzitter zoals er echt maar eentje was."

Aan het einde van de uitzending werden nog wat sprekende fragmenten van Paulien Cornelisse getoond uit dit seizoen.

Man op Schiphol opgepakt voor bommelding op vlucht naar Praag

1 week 3 days ago

De Koninklijke Marechaussee heeft een 45-jarige man aangehouden, omdat hij op Schiphol een valse bommelding zou hebben gedaan. De melding werd gisteravond gedaan en ging over een vertrekkende vlucht naar Praag, bevestigt een woordvoerder van de marechaussee.

De man, met de Tsjechische nationaliteit, werd gisteravond bij een gate op het vliegveld aangehouden. Volgens de marechaussee deed hij de bommelding mondeling. Hij had een ticket voor de vlucht naar Praag.

Het vliegtuig is met enige vertraging naar Tsjechië vertrokken. De man is vanmiddag weer vrijgelaten. Het is niet bekend of hij wordt vervolgd.

Dagenlang valse meldingen

Er kwam vandaag ook een bommelding binnen over een KLM-vlucht van Praag naar Amsterdam. Het vliegtuig is gewoon geland op Schiphol en gecontroleerd. Er zijn geen explosieven aangetroffen aan boord, zegt de marechaussee.

De afgelopen dagen zijn er meer valse bommeldingen gedaan over vluchten in Europa. Voor zover bekend is er in geen enkel geval een bom gevonden. De meldingen lijken bedoeld om de passagiersluchtvaart te ontregelen.

Groen licht voor Trumps triomfboog, maar rechter legt bouw direct stil

1 week 3 days ago

Een Amerikaanse rechter heeft de bouw stilgelegd van de triomfboog die president Trump in Washington wil laten plaatsen. Dat gebeurde een uur nadat een commissie juist toestemming had gegeven voor het bouwwerk. Die sprak van een passend eerbetoon voor de Amerikaanse geschiedenis en veteranen van het land.

De triomfboog moet 76 meter hoog worden, groter dan de Arc de Triomphe in Parijs. De boog moet komen op Memorial Circle, enkele kilometers van het Witte Huis. Vlak bij deze plek ligt de militaire begraafplaats Arlington National Cemetery.

Acht uur durende sessie

Tegenstanders protesteerden gisteren tegen de komst van de boog, ook wel 'Arc de Trump' genoemd. Ondertussen beoordeelde de National Capital Planning Commission, een instantie die toezicht houdt op stedenbouwkundige veranderingen in Washington, de voorgestelde bouwplannen in een ruim acht uur durende inspraaksessie. Zowel voor- als tegenstanders kwamen aan het woord.

Tegenstanders vinden dat het bouwwerk het uitzicht op het Arlington National Cemetery belemmert. Op deze begraafplaats liggen duizenden Amerikaanse militairen. Veel tegenstanders vinden het project ook illegaal, omdat de plannen niet door het Congres zijn goedgekeurd.

Een deel van de commissieleden is door Trump benoemd. Uiteindelijk kwam er van de commissie groen licht: acht leden stemden voor, vier waren tegen.

Desondanks besloot een federale rechter een uur later om de bouw voor veertien dagen stil te leggen. De rechtbank gebruikt de komende twee weken om de argumenten van beide partijen te onderzoeken.

Het Witte Huis is het daar niet mee eens. Een woordvoerder noemt de rechtbank in een post op X "activistisch".

"We hebben er vertrouwen in dat we in deze rechtszaak volledig in het gelijk zullen worden gesteld en kijken uit naar de voltooiing van deze prachtige boog", staat in een verklaring. Trump wil dat de boog er over twee jaar staat, als zijn tweede termijn als president afloopt.

Prestigeprojecten

De triomfboog is een van de prestigeprojecten waarmee Trump zijn stempel op de stad Washington wil drukken. Zo laat hij ook een balzaal bij het Witte Huis bouwen en heeft hij twee ruimtes in het Witte Huis bestempeld als nationaal monument.

Hij wil daarmee voorkomen dat zijn opvolgers de wijzigingen die hij in het Oval Office heeft aangebracht ongedaan maken. Trump heeft onder meer gouden versieringen aangebracht in zijn werkkamer en ook staat er een vergulde bronzen adelaarssculptuur.

Verfproducenten AkzoNobel en Axalta mogen onder voorwaarden fuseren

1 week 3 days ago

De Europese Commissie heeft de fusie tussen de verfproducenten AkzoNobel en Axalta goedgekeurd. Er is wel een voorwaarde: AkzoNobel moet in Europa de afdeling die autolakken produceert van de hand doen.

De Commissie denkt dat de combinatie wat lakken betreft anders te groot zou worden. Garages die auto's repareren zouden dan te maken kunnen krijgen met hoge prijzen. Garages kunnen niet makkelijk overstappen naar een andere leverancier, omdat ze speciale apparatuur gebruiken voor het mengen.

"Europese consumenten hebben al met stijgende prijzen voor mobiliteit en vervoer te maken. Voor woon-werkverkeer en gezinnen zijn betaalbare autoreparaties belangrijk om de auto rijklaar te houden gedurende zijn hele levensduur", zegt verantwoordelijk eurocommissaris Teresa Ribera.

Amerikaanse coating-producent

De markt voor coatings is voor het grootste deel in handen van vier producenten. Het Amerikaanse Axalta is de grootste en richt zich alleen op het produceren van coatings. Op de vierde plek staat het Nederlandse AkzoNobel, dat zowel verf als coatings produceert.

In augustus stemden de aandeelhouders van zowel het Nederlandse als het Amerikaanse concern bijna unaniem in met het plan om te fuseren. De fusie mag doorgaan, mits er een geschikte koper voor de lakafdeling van Akzonobel wordt gevonden. De Commissie moet deze koper ook nog goedkeuren.

"Door de toezeggingen die AkzoNobel en Axalta wat betreft hun fusie hebben gedaan, wordt tegengegaan dat spelers op de markt voor autoreparaties hoge marges, stijgende prijzen of slechtere kwaliteit nastreven ten koste van consumenten", aldus Ribera.

Checked
1 hour 3 minutes ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed