Aggregator

Mexico daagt Panamakanaal uit met spoorlijn over smalste stukje Mexico

2 weeks 3 days ago

In Mexico is een nieuwe handelsroute over land bijna af. Een spoorlijn in het zuiden van het land moet als alternatief dienen voor het Panamakanaal, de populairste handelsroute door Latijns-Amerika.

Als een enorme bruine slang staat een trein in het zuiden van Mexico langs een kade, terwijl een krachtige zeewind vanaf de Stille Oceaan onafgebroken tegen de coupés beukt. Op de achtergrond wordt een enorme hangar uit de grond gestampt. Naast de trein staan machines, bestuurd door mannen met witte helmen en oranje vesten, die beton over een grote zanderige vlakte gieten.

Vandaag rijdt de trein niet, maar hij staat op het bouwterrein alsof hij iedereen wil herinneren aan de reden waarom deze haven wordt uitgebreid.

Corredor Interoceánico

De Mexicaanse stad Salina Cruz is het beginpunt van deze trein, die iedere dag de goederen van containerschepen, afkomstig uit Azië, naar de andere kant van Mexico gaat rijden, naar de havenstad Coatzacoalcos aan de Atlantische Oceaan.

Daarvandaan kunnen containerschepen de goederen naar de oostkust van de Verenigde Staten brengen of nog verder, naar Europa.

De Corredor Interoceánico heet het project. Het moet de komende jaren uitgroeien tot een handelsroute van wereldformaat. Ook moet het dienen als oplossing voor logistieke problemen waarmee transportbedrijven tussen onder meer Azië en Europa kampen.

Smalste stukje Mexico

De route gaat over het smalste stukje Mexico, een landengte van 200 kilometer, in het economisch minder ontwikkelde zuidoosten van het land.

Een eerste test toonde de snelheid en efficiëntie van het project al aan: 900 auto's, afkomstig uit de Zuid-Koreaanse autofabriek van Hyundai, werden afgelopen maand binnen een dag per trein naar de Atlantische Oceaan gebracht.

Was het schip aangemeerd voor de kust van Panama om het Panamakanaal te nemen, dan had het een stuk langer geduurd. Dat kanaal is nog altijd de populairste handelsroute door Latijns-Amerika, maar de sluizen daar hebben moeite om de enorme hoeveelheden containerschepen te verwerken.

'Droog kanaal'

Daar komt bij dat het Panamakanaal de afgelopen jaren is geteisterd door droogte. Het waterpeil kwam zo laag te staan dat er minder containerschepen konden passeren en transporten wekenlange vertragingen opliepen.

De autoriteiten in Mexico noemen hun alternatieve handelsroute een 'droog kanaal', dat transportbedrijven dezelfde doorgang door Latijns-Amerika biedt, van de ene oceaan naar de andere, maar zonder de kwetsbaarheid van het Panamakanaal.

Europese interesse

Interesse uit Europa is er al. "We hebben al een akkoord met Portugal gesloten voor het gebruik van deze route, en willen dat uitbreiden naar de rest van de Europese Unie", zegt Pascual Rosario Sepúlveda Soto, een van de coördinatoren van het project.

Ook een uitkomst voor Nederlandse bedrijven?

De Nederlandse handelsorganisatie Evofenedex noemt de spoorlijn in Mexico een interessant alternatief voor het Panamakanaal. Naast de droogte speelt mee dat de Amerikaanse president controle wil over het kanaal. "Dat schept onzekerheid", zegt beleidsadviseur Elmar Otten. Een alternatief is daarom "zeker prettig".

Of Nederlandse ondernemers de Mexicaanse spoorlijn ook echt gaan gebruiken hangt af van factoren zoals de prijs, de betrouwbaarheid, de capaciteit en de geschiktheid van de zeehavens. "Als dat allemaal in orde komt, is het een aantrekkelijk alternatief", aldus Otten.

Los van de trein en de havens aan beide uiteinden, wil de federale regering dat dorpen en steden langs de route ook meeprofiteren. Er moeten tien industrieparken komen, zodat bedrijven onderweg spullen kunnen in- en uitladen, bijvoorbeeld om dichter bij de afzetmarkt in de Verenigde Staten te kunnen komen. Het is een enorme economische impuls voor een regio die vergeleken met het noorden van Mexico veel minder ontwikkeld is.

Investeringen nodig

Hoewel de trein rijdt en de havens snel uitgebreid worden, moet de overige infrastructuur nog wel worden verbeterd, benadrukt Daniel Méndez Sosa, burgemeester van Salina Cruz. Hij wijst erop dat de federale regering zijn geld vooral in de havens stopt en zich weinig bekommert om de steden.

"Dit project kan alleen werken als alle autoriteiten samenwerken. Wij hebben als gemeente niet het geld voor grote investeringen, bijvoorbeeld in wegen. Als die investeringen er niet komen, schiet het project weinig op", zegt de kritische burgemeester vanuit zijn kantoor aan het plein van Salina Cruz. Toch twijfelt hij niet aan het enorme potentieel van het project voor zijn stad.

"Salina Cruz zal met dit project een van de belangrijkste steden van Mexico en de hele wereld worden", zegt hij zelfverzekerd. "Met deze route besparen we tijd en bieden we bedrijven economische voordelen, ook nog eens dicht bij de VS. En één van de armste regio's van Mexico kan meeprofiteren van de industrie die hier gaat groeien."

Tientallen aanhoudingen in Den Haag, geen grote demonstraties in Nederland

2 weeks 3 days ago

In Den Haag is het weer rustig na een onrustige dag. Hoewel de plunderingen waarvoor gevreesd werd, zijn uitgebleven, zijn er 34 aanhoudingen verricht op en rond het Malieveld. Er werden mensen aangehouden omdat ze gezichtsbedekking droegen of in het bezit waren van illegaal vuurwerk, zegt een politiewoordvoerder.

In de stad was veel politie op de been vanwege mogelijke jongerenprotesten. Op verschillende plekken werden mensen gefouilleerd en moesten ze een identiteitsbewijs tonen.

Dat gebeurde onder meer op en rond het Malieveld, bij het Centraal Station, het Spui en in de Grote Marktstraat. In dat gebied is een noodbevel van kracht, dat eerder op de dag alleen gold voor het winkelgebied.

'Beheersbaar'

De politie riep mensen op niet naar het centrum te komen. Het aantal mensen in de stad nam volgens de politie gedurende de dag wel toe. De gemeente noemde de situatie eerder op de dag "beheersbaar".

Het ging vooral om kleine groepjes jongeren, zag verslaggever Edwin van den Berg:

Op het Plein waren tientallen mensen samengekomen om te protesteren. Enkele demonstranten hadden een Prinsenvlag bij zich. De oranje-wit-blauwe vlag werd onder meer door de NSB gebruikt en is tegenwoordig een symbool van extreemrechts.

Ook de harde kern van voetbalclub ADO Den Haag was aanwezig op het Plein. Gisteren kondigde die aan de stad en lokale ondernemers te zullen beschermen. Op sociale media meldden supporters: "Wij zijn niet tegen geweld; sterker nog, het is onze hobby. Wat we echter niet tolereren, is het plunderen van onze stad, het vernielen van cultureel erfgoed of enige andere vorm van vandalisme."

Winkels dichtgetimmerd

Uit voorzorg timmerden veel winkeliers hun gevels dicht en hielden hun winkels gesloten. Hoewel het in een groot deel van de binnenstad vrij rustig bleef, schatten Haagse ondernemers dat de schade waarschijnlijk in de vele duizenden euro's loopt, vooral door misgelopen inkomsten.

Op het Korte Voorhout was het even onrustig:

Op het Korte Voorhout greep de Mobiele Eenheid in om een confrontatie tussen ADO-supporters en een groep jongeren te voorkomen. De supporters zijn door de ME teruggestuurd naar het Plein.

Gemoedelijk in Maastricht

Ook in Maastricht werd rekening gehouden met gewelddadige demonstraties en was veel politie op de been. Ook daar had een aantal winkeliers uit voorzorg hun gevel dichtgetimmerd.

De dag verliep in Maastricht zonder bijzonderheden, zei een politiewoordvoerder. Er zijn geen aanhoudingen verricht en de sfeer op het Vrijthof was gemoedelijk.

Ook in Amsterdam, Utrecht en Rotterdam werden demonstraties verwacht. Ook daar zijn geen grote groepen mensen samengekomen.

Bring On Supercon!

2 weeks 3 days ago
In just under a week from today, almost 700 hackers will be getting together in Pasadena, CA for three days of scheming, soldering, and socializing. If you’re able to join …read more
Elliot Williams

Porno op gehackte reclameborden langs snelweg in Egypte

2 weeks 3 days ago

Hackers hebben deze week pornografische beelden afgespeeld op digitale reclameborden langs een grote snelweg in de Egyptische stad Gizeh, een voorstad van Caïro. Inmiddels zijn de beelden offline gehaald.

Op de billboards waren oorspronkelijk advertenties te zien voor een internationaal bedrijf, schrijft het Egyptische ministerie van Binnenlandse Zaken. De website van dat internationale bedrijf werd echter gehackt, waardoor hackers de pornografische beelden konden uitzenden.

Het bedrijf kon de website herstellen en heeft ook de beelden offline gehaald. De autoriteiten zeggen juridische stappen te hebben genomen naar aanleiding van het incident.

Beelden van het incident gaan rond op sociale media. Bestuurders op de betreffende snelweg filmen vanuit hun auto of langs de kant van de weg.

Op de pornografische beelden stond de tekst "Leaked by: Ch, 19ylegal never and nivex" en de naam van het Telegramaccount Leakersgov. In dat kanaal worden onder meer foto's van de billboards en artikelen over de hack gedeeld.

'Dictatuur'

"Egypte is nog steeds een dictatuur", schrijft de hackersgroep op het kanaal. "De regering handhaaft haar macht door middel van repressie, terwijl het land worstelt om vooruit te komen." De groep roept de overheid op om "haar prioriteiten te veranderen en zich te gaan inzetten voor de bevolking".

In 2013 greep legerchef Sisi de macht middels een militaire staatsgreep. Het land is onder hem een autoritaire staat geworden, schrijft onder meer Freedom House. Er is vrijwel geen ruimte voor oppositie of kritiek op de overheid. Ook is demonstreren vrijwel onmogelijk.

Hoewel er volgens de Egyptische grondwet persvrijheid is in het land, is dit verre van de werkelijkheid. Deze week werd de kritische, onafhankelijke nieuwssite Mada Masr nog verboden door de rechter.

'Digitale veiligheid is een grap'

Over de hackersgroep is weinig bekend. De groep zegt het Telegramkanaal te hebben opgericht om te laten zien dat digitale veiligheid "wereldwijd een totale grap is".

"De media willen deze aanval neerzetten als een zeer geavanceerde, door de staat gesponsorde cyberaanval", schrijft de groep. "Maar de waarheid is dat jullie digitale infrastructuur beschamend is, waar je ook bent."

De groep zegt meer beelden van hacks wereldwijd, en de reacties daarop, te zullen delen in de groep. Onduidelijk is wat daar precies mee wordt bedoeld. "Welkom, de show is internationaal."

Vreemde situatie in Polen: president duwt zichzelf naar binnen bij Constitutioneel Hof

2 weeks 3 days ago

Rechters hebben vannacht geprobeerd om de president van Polen tegen te houden bij het naar binnengaan van het Constitutioneel Hof. De ongekende situatie deed zich voor toen president Nawrocki bij het gebouw van het hof in Warschau naar binnen wilde.

Bij de ingang ontstond een opstootje, waarbij ook rechters probeerden om de president naar buiten te duwen. Uiteindelijk wist Nawrocki met een groepje mensen binnen te komen. Daarmee kwam een langlopend conflict over de aanstelling van nieuwe rechters tot een climax.

Bekijk hier hoe de president werd tegengehouden:

De rechters om wie het ging, zijn onlangs aangesteld door de regering-Tusk. Die probeert het hof te hervormen en veranderingen die door de vorige conservatieve regering zijn doorgevoerd, uit te wissen, inclusief de benoeming van conservatieve rechters.

Protest en confrontaties

Gisteravond was bij het hof onrust ontstaan en waren er confrontaties tussen politie en betogers. Er zou met voorwerpen zijn gegooid. Drie mensen werden opgepakt.

Het conflict begon jaren geleden toen de conservatief-nationalistische partij PiS op controversiële wijze eigen rechters aanstelde. Aanleiding voor de onrust van gisteren was de schorsing van voorzitter Swieczkowski van het hof, die door de PiS-regering is aangesteld. Hij zit de huidige premier Tusk en zijn regering dwars bij diens plannen om de rechtsstaat te hervormen.

Benoemingen gedwarsboomd

Zo kreeg de regering-Tusk een probleem met het aanstellen van nieuwe rechters, die PiS-rechters zouden moeten vervangen van wie de ambtstermijn afliep. Toen de regering nieuwe kandidaten aandroeg, weigerde de rechts-conservatieve president Nawrocki hen de eed af te nemen.

Dat leidde tot de opmerkelijke situatie dat de nieuwe rechters wel in het gebouw van het hof waren, maar van voorzitter Swieczkowski niet mochten werken, omdat ze de eed niet hadden afgelegd.

Daarop werd besloten om de conservatieve voorzitter en de vice-voorzitter te schorsen, in de hoop de patstelling te doorbreken. Dat stuitte gisteravond op verzet buiten de muren van het hof, waar demonstranten zich verzamelden en ook PiS-leider Kaczynski aanwezig was. Ook president Nawrocki, die onderweg was naar Senegal, keerde halsoverkop terug.

Oppositie spreekt van staatsgreep

"Het volk moet het Constitutioneel Hof verdedigen, want zonder grondwet is er niets. Dan heerst er wetteloosheid", zei een demonstrant met een camouflagepetje. "Ze willen hun eigen mensen aanstellen en regeren zoals zij dat willen, maar dat mogen we niet toestaan."

De conservatieve oppositie onder leiding van Kaczynski spreekt van een staatsgreep. Een andere betoger, een man met de Poolse vlag, vindt het een onwerkelijke situatie. "Nog nooit eerder heeft iemand zo'n brute actie ondernomen tegen het Constitutioneel Hof. Het binnenlaten van de politie en andere autoriteiten, het stiekem meenemen van documenten, dat was tot nu toe niet aan de orde."

De politie zegt dat agenten er juist waren op verzoek van de rechters, om de veiligheid te waarborgen. Volgens premier Tusk was er geen andere manier om de hervormingen voor elkaar te krijgen en was daadkrachtig optreden noodzakelijk.

Het Constitutioneel Hof van Polen toetst of nieuwe wetten in lijn zijn met de grondwet. De rechters hebben daardoor veel macht en kunnen eigenlijk bepalen of nieuwe wetten erdoorheen komen, wat voor de slagkracht van de regering veel verschil maakt.

Door alle politieke inmenging, door de PiS-partij maar nu ook door de partij van Tusk, hebben steeds minder Poolse burgers vertrouwen in de instantie.

President Nawrocki riep aan het eind van de onrustige nacht op tot spoedoverleg. Ook hij sprak van een "schending van de constitutionele orde van Polen" en wil overleg om de "politieke situatie te stabiliseren". Vandaag wordt opnieuw gedemonstreerd voor de ingang van het gerechtsgebouw in Warschau.

Regenverwachting deel Gelderland onzeker omdat er (misschien) vleermuizen zijn

2 weeks 3 days ago

Even snel kijken op de app of het gaat regenen heeft in delen van Gelderland voorlopig weinig zin.

De weersverwachting voor het gebied is hoogst onzeker omdat het signaal van de radar van het KNMI in de Betuwe wordt verstoord door een rij populieren. Het is voorlopig niet toegestaan om die bomen te snoeien of te kappen. Eerst moet worden onderzocht of er vleermuizen zitten, meldt Omroep Gelderland.

In Nederland staan twee neerslagradars, waarvan een in de Betuwe, om precies te zijn in Herwijnen. Het KNMI gebruikt de gegevens van die radars voor de weersverwachting in apps als Buienradar. Maar de snelgroeiende hoge populieren bij de radar blijken van invloed te zijn op de neerslagvoorspellingen in een deel van Gelderland: er valt veel meer of juist minder regen dan de radar aangeeft.

Pulsen geblokkeerd

Dat komt doordat de bomen de pulsen blokkeren die worden uitgezonden door de radar. Het gaat om een strook vanuit Herwijnen richting Duitsland, die tussen Arnhem en Nijmegen en over Doetinchem loopt.

Het probleem speelt al langer. Eind vorig jaar verzocht het KNMI de gemeente West Betuwe om de bomen te mogen snoeien. Maar daar verleent de gemeente nog geen toestemming voor.

"We kunnen niet direct ingrijpen", aldus een woordvoerder van de gemeente West Betuwe. Hij wijst op de wetgeving voor natuurbescherming. De populieren zijn mogelijk onderdeel van een foerageergebied of vliegroute van vleermuizen. "Deze gebieden en routes zijn beschermd", zegt de woordvoerder.

Vervolgstappen

Er is inmiddels ecologisch onderzoek gedaan naar welke rol de bomen precies spelen voor vleermuizen en welke gevolgen een eventuele "ingreep" heeft. De resultaten worden binnenkort verwacht. Op basis van de uitkomst worden de vervolgstappen bepaald, zegt de gemeentewoordvoerder.

Het KNMI past intussen correcties toe om verstoringen in het radarbeeld op te vangen. Daarvoor gebruikt het weerinstituut radarscans op grotere hoogte, die dus als het ware over bomen heen kijken. Ook worden gegevens van andere radars in Nederland, België en Duitsland gebruikt.

Bij de correcties worden de radarscans van het gebied achter de bomenrij niet meegenomen in de voorspellingen, aldus een woordvoerder van het KNMI. "Maar het blijft wenselijk om zo min mogelijk verstoringen te hebben."

Lufthansa-bemanningslid overleden na electrocutie in zwembad India

2 weeks 3 days ago

Een 57-jarig bemanningslid van de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa is gisteren overleden toen hij in een hotelzwembad in de Indiase stad Bengaluru werd geëlektrocuteerd. Ook een tweede persoon kwam daarbij om het leven.

Rond 17.30 uur lokale tijd kwam het zwembad op de derde verdieping van het Conrad Hotel onder stroom te staan. Er wordt nog onderzocht hoe dat precies heeft kunnen gebeuren. Anonieme bronnen zeggen tegen het Duitse blad Bild dat het gebeurde toen de onderwaterverlichting van het zwembad aanging.

Badmeester gewond

Het andere slachtoffer is volgens de Hindustan Times een 45-jarige Slowaak die bij technologiebedrijf IBM werkt. Daarnaast raakten een Amerikaanse toerist en een Indiase badmeester gewond toen ze de slachtoffers probeerden te redden. Zij liggen in een ziekenhuis en zijn volgens de krant buiten levensgevaar.

Lufthansa heeft de dood van de 57-jarige medewerker bevestigd en stelt in een verklaring "diep bedroefd" te zijn. "Wij betuigen ons diepste medeleven aan de familie, verwanten en vrienden van het overleden bemanningslid. Wij vragen uw begrip dat wij, uit respect voor de privacy van de betrokkenen, geen verdere informatie over het ongeval of de overledene kunnen verstrekken."

KLM

Het hotel wordt door luchtvaartmaatschappijen gebruikt om personeel te laten uitrusten na vluchten. Ook KLM maakt gebruik van het hotel. De luchtvaartmaatschappij bevestigt aan de NOS dat er op het moment van het ongeluk ook KLM-crewleden in het hotel waren.

Zij raakten niet gewond. De medewerkers zijn inmiddels niet meer in het hotel en met een terugvlucht naar Nederland gegaan.

Verstandelijk beperkte man ontvoerd en mishandeld na afspraak op datingapp

2 weeks 3 days ago

Een groepje twintigers wordt verdacht van het mishandelen en vernederen van ten minste twee mensen die zij benaderden via een datingapp. Een van de slachtoffers is ook ontvoerd.

Het ontvoerde slachtoffer is een 61-jarige man uit Schiedam. Hij werd vorige maand meegenomen uit zijn huis en een nacht vastgehouden in Amsterdam. Daar is hij ook mishandeld. Zijn haar en wenkbrauwen zijn deels afgeschoren.

Zijn neef voert het woord namens het slachtoffer en zegt dat hij een erg kwetsbare man is. "Mijn oom is licht verstandelijk beperkt", zegt neef Jerry. "Hij komt vaker in situaties terecht waarbij mensen misbruik maken van zijn goedgelovigheid, maar dit overtreft alles."

Datingafspraak

In de nacht van zaterdag 19 op zondag 20 september dacht de Schiedammer een afspraak te hebben met een andere man. Ze hadden contact gelegd via een datingapp. De familie van het slachtoffer vermoedt dat hij in de val is gelokt.

De man sprak thuis in Schiedam af en werd vervolgens door twee mannen tegen zijn wil meegenomen naar Amsterdam-West. Daar is hij mishandeld en werd er een filmpje van hem gemaakt. Daarbij zou ook nog een derde man betrokken zijn geweest.

Beeld op Snapchat

Beelden van het slachtoffer zijn vervolgens op Snapchat gezet. Op de video is ook een jonge man te zien, die lachend zegt: "Luister dan, ik heb vandaag voor het eerst in mijn leven iemand geknipt."

"Mijn maag draaide om toen ik dat zag", zegt Jerry. "Het is mensonterend wat hier is gebeurd." In de video is ook te zien dat het slachtoffer wazig uit zijn ogen kijkt, klappen op zijn hoofd krijgt en met vingers in zijn oog wordt geprikt. "Dat je zo met kwetsbare mensen omgaat, ik heb er geen woorden voor."

Jerry denkt dat zijn oom is gedrogeerd en slachtoffer is van homohaat. De politie doet onderzoek naar het motief.

Twee aanhoudingen

In de zaak zijn inmiddels twee Amsterdammers van 21 en 23 jaar aangehouden. De politie verdenkt hen ook van een vergelijkbaar incident in Hilversum. Daar werd in juni iemand mishandeld, ook na een afspraak via een datingapp.

Voor dat incident zit nog een derde verdachte vast, een 21-jarige man uit Haarlem. Ze worden alle drie verdacht van dwang en mishandeling. De derde verdachte die bij de mishandeling van de Schiedammer was, is nog niet geidentificeerd.

Het licht verstandelijk beperkte slachtoffer uit Schiedam werd uiteindelijk de volgende ochtend vrijgelaten. De mannen namen hem mee naar buiten en lieten hem alleen achter. De man belde aan bij een woning in de buurt en de bewoners alarmeerden de politie.

Agenten hebben de woning waar het slachtoffer werd vastgehouden diezelfde ochtend doorzocht, maar er was op dat moment niemand thuis. De verdachten werden later aangehouden, de tweede afgelopen week.

Op de IC

De man uit Schiedam heeft volgens zijn familie na de ontvoering een paar dagen op de intensive care van het ziekenhuis gelegen. "Hij had meerdere soorten drugs in zijn bloed", zegt Jerry. Hij denkt dat de drugs hem zijn toegediend. De politie onderzoekt dat.

Inmiddels gaat het beter met zijn oom. Hij woont op een andere plek. "Hij durft niet meer thuis te zijn, omdat het daar allemaal begon", zegt Jerry. De familie van het slachtoffer hoopt dat door aandacht voor deze zaak, vergelijkbare incidenten voorkomen kunnen worden.

Volgens de politie lopen afspraakjes via datingapps vaker uit op een misdrijf. "Denk daarbij aan mensen die worden beroofd of slachtoffer worden van seksueel geweld", zegt een woordvoerder.

Uit schaamte of uit angst durven slachtoffers niet altijd naar de politie te stappen. Die benadrukt dat zo'n incident nooit hun schuld is en zij altijd serieus worden genomen door de politie.

Politie veegt centrum Zoetermeer schoon, tien mensen opgepakt

2 weeks 3 days ago

De politie heeft gisteravond ingegrepen bij vechtpartijen in het centrum van Zoetermeer. De ME veegde het gebied schoon. Tien mensen zijn opgepakt.

Volgens Omroep West ontstond er onrust tijdens of na afloop van een Halloweenfeest in het Stadshart. Er waren verschillende vechtpartijen tussen groepen jongeren.

Toen de politie wilde ingrijpen, werd vuurwerk naar agenten gegooid. Vervolgens sloegen tientallen jongeren op de vlucht. Sommige van hen renden parkeergarages in. Andere jongeren vluchtten weg langs de winkels.

Achtervolging

Terwijl tientallen politieagenten de achtervolging inzetten, grendelde de mobiele eenheid het centrum af. Iedereen die daar nog rondliep, werd weggestuurd.

Een aantal arrestanten zit nog vast. Het is niet bekendgemaakt waarvan ze worden verdacht.

Geëvacueerde Oekraïners uit Olesjky via omweg weer terug in Oekraïne

2 weeks 3 days ago

De mensen die uit de Zuid-Oekraïense stad Olesjky zijn geëvacueerd, zijn via een omweg weer aangekomen in Oekraïne. Dat meldt president Zelensky op sociale media.

De inwoners van Olesjky zaten vast in hun stad. Die werd op de eerste dag van de Russische invasie in 2022 bezet en lag sindsdien zwaar onder vuur. Van de oorspronkelijk 20.000 inwoners waren er naar schatting nog 2000 in de stad. Wegkomen voor hen was nagenoeg onmogelijk door onder meer de dagelijkse aanvallen en de mijnen die er liggen.

De afgelopen tijd werd de situatie onhoudbaar: door Russische mijnen kon geen auto de stad meer in of uit. Naast het wegvallen van water, stroom en verwarming ontstond ook een chronisch tekort aan voedsel en medicijnen.

Inwoners van het stadje zaten er helemaal doorheen:

Dinsdag ging een meerdaags staakt-het-vuren in om inwoners te evacueren. Gisteren werden mensen die uit Olesjky wilden vertrekken, met de bus via de Krim naar de Russische stad Anapa gebracht. Vanuit daar vloog een deel van de mensen naar Belarus, waar ze vanochtend aankwamen. Ze werden opgevangen door medische teams en hulpverleners. Geëvacueerden konden ook kiezen om in Rusland te blijven of in Olesjky zelf met nieuwe voedselvoorraden.

Volgens Zelensky zijn degenen die naar Belarus zijn geëvacueerd inmiddels de grens weer overgestoken in de regio Tsjernihiv, die aan Belarus grenst. Het Oekraïense parlementslid Arachamia zei vanochtend dat de repatriëring met vier vliegtuigen zou gebeuren.

Het is niet bekend hoeveel mensen zijn geëvacueerd. De Amerikaanse first lady Melania Trump, die mede betrokken was bij het staakt-het-vuren, schreef op X dat het om meer dan 750 mensen gaat.

Ondertussen gaan de aanvallen over en weer door. Gisteren kwamen bij een Oekraïense droneaanval op de Russische regio Brjansk twee mensen om het leven. Ook raakten vijf mensen gewond. Dat zeggen de lokale Russische autoriteiten.

In de Oekraïense hoofdstad Kyiv werd gisteravond een belangrijk waternetwerk getroffen door een Russische aanval, waardoor een deel van de inwoners vannacht zonder water zat. De water- en rioleringssystemen werken inmiddels weer.

Volgens president Zelensky zijn ook weer elektriciteitscentrales getroffen door Russische droneaanvallen. Daardoor zitten 280.000 mensen in Dnipro en Kyiv zonder stroom, schrijft hij op Telegram.

Kabinet spreekt verder met oppositie, deadline nadert snel

2 weeks 3 days ago

Het kabinet praat vandaag in het Catshuis verder met de oppositie over het belastingplan. Het is tot nu toe niet gelukt om daar voldoende steun voor te verwerven, terwijl de deadline met rasse schreden nadert.

Er is vanochtend een intern overleg geweest tussen premier Jetten, de vicepremiers Yesilgöz en Van den Brink en minister Heinen en staatssecretaris Eerenberg van Financiën.

Daarna komen de partijleiders Bikker (ChristenUnie) en Struijs (50Plus) langs. Samen met de Groep Markuszower, waar officieel nog niet mee is onderhandeld, kunnen zij het minderheidskabinet in de Tweede Kamer aan een meerderheid helpen.

Digitaal gesprek

Daarna is er een digitaal gesprek met de partijleiders Eerdmans (JA21), Vermeer (BBB) en Stoffer (SGP). Dit 'bondje' van rechtse partijen komt op eigen verzoek niet in Den Haag langs.

De drie vingen gisteren bot wat betreft hun aanbod het belastingplan te steunen, mits er aan een aantal voorwaarden wordt voldaan. Die hebben onder meer betrekking op asiel, stikstof en abortus en draagmoederschap. De coalitiepartijen D66 en CDA hebben daar grote moeite mee.

Vanmiddag komen Pro en Volt naar het Catshuis. Ook zij trekken samen op. Deze partijen kunnen samen voor een meerderheid zorgen in de Tweede en Eerste Kamer, maar met name de VVD ziet weinig in een samenwerking 'over links'.

Deadline nadert

De deadline voor het belastingplan komt steeds dichterbij. Normaal gesproken is het in augustus al rond, maar nu is op de laatste dag van oktober nog niks duidelijk.

Uiterlijk dinsdag wil het kabinet het stuk sturen naar de Tweede Kamer, die er een week later over stemt. Daarna gaat het nog naar de Eerste Kamer. De meeste maatregelen uit het belastingplan moeten op 1 januari ingaan.

Rubberboot met tientallen migranten van zee gehaald bij Breskens

2 weeks 3 days ago

Hulpdiensten hebben vanochtend een rubberboot met 38 mensen van zee gehaald bij Breskens. De boot is naar een jachthaven in Cadzand gesleept, meldt Omroep Zeeland.

In Cadzand bleek volgens de marechaussee dat er 36 Afghaanse migranten aan boord waren en twee vermoedelijke mensensmokkelaars uit Sudan. Die laatste twee zijn opgepakt. De andere opvarenden worden opgevangen.

"Rond 06.00 uur kregen wij melding van een verdachte situatie op de Noordzee, voor de Zeeuws-Vlaamse kust", zegt een woordvoerder van de marechaussee. "Toen we aankwamen zagen we de rubberboot met vluchtelingen drijven."

Bekijk hier de beelden van de boot op zee:

De marechaussee besloot om samen met de Kustwacht direct een reddingsoperatie te beginnen. "Het ging om een klein vaartuig met zeer veel personen", aldus de woordvoerder. "Dat zorgde voor gevaarlijke omstandigheden. Er waren geen reddingsvesten. Het was schrijnend om te zien hoe dicht ze op elkaar zaten op een klein vaartuig."

De woordvoerder wijst er ook op dat het bootje onbestuurbaar was geraakt. "De motor was er niet meer."

In de haven van Cadzand zijn de opvarenden opgevangen door ambulances en een noodteam van het Rode Kruis:

Over de gezondheidstoestand van de opvarenden kan de woordvoerder van de marechaussee nog niets zeggen. Ook is nog onduidelijk waar de boot vandaan kwam.

Het Zwin

Het is voor zover bekend de eerste keer dat een boot met migranten bij de Nederlandse kust wordt gezien. Wel werd in april een groep met 28 migranten aangetroffen in duingebied Het Zwin, net over de grens in België. Die groep had een grote zwarte rubberboot met buitenboordmotor bij zich en reddingsvesten. Het vermoeden was dat zij richting Groot-Brittannië wilden varen.

Voor de Belgische, maar vooral voor de Franse kust worden veel vaker rubberbootjes aangetroffen waarop migranten de oversteek naar Groot-Brittannië wagen. Vaak zijn daar mensensmokkelaars bij betrokken.

Stationwagens vol

Uit gegevens van de marechaussee blijkt dat de benodigde boten, zwemvesten en buitenboordmotoren daarvoor deels over de weg via Nederland worden aangevoerd. "In Nederland hebben we vooral te maken met de doorvoer van het materieel", liet de marechaussee eerder weten. "Eind 2021 zijn we in Nederland op de eerste transporten gestuit. We zagen SUV's, busjes en stationwagens volgestouwd met rubberboten, buitenboordmotoren en zwemvesten."

Nieuwsuur meldde vorige week dat de marechaussee en het OM de laatste tijd meer van dit soort rubberboten in Nederland zien opduiken. Het gaat om hetzelfde soort boot dat in Breskens is gebruikt.

Impasse over VN-vredesmissie Westelijke Sahara: Rusland en VS vetoën elkaars voorstel

2 weeks 3 days ago

Rusland en de Verenigde Staten hebben een veto uitgesproken over elkaars resolutie over de verlenging van de VN-vredesmissie in de Westelijke Sahara. Hiermee dreigt een einde te komen aan de aanwezigheid van VN-militairen en waarnemers in het gebied.

Het mandaat voor de missie loopt officieel vandaag af. Normaal gesproken werd de missie sinds 1991 vrij routinematig verlengd, maar dit keer verliep de stemming in de VN-Veiligheidsraad anders.

De VS had een resolutie ingediend waarin stond dat de missie een jaar zou worden verlengd en dat daarbij het Marokkaanse autonomieplan voor het gebied de enige basis was voor onderhandelingen. Ook stond erin dat er minder VN-militairen in het gebied zouden zijn. Dat voorstel werd weggestemd door Rusland.

Weggestemd

Vervolgens kwam Rusland eveneens met een resolutie voor verlenging van een jaar, maar dan zonder de voorgestelde wijzigingen van de Verenigde Staten. Dat voorstel werd vervolgens door de Verenigde Staten weggestemd.

Als de Veiligheidsraad er niet alsnog in slaagt overeenstemming te bereiken, loopt het mandaat van Minurso af. Dat betekent dat de toekomst van de 35 jaar oude vredesmissie hoogst onzeker is.

De Westelijke Sahara

Marokko trok in 1975 de Westelijke Sahara binnen. Dat was een kolonie van Spanje, dat zich in 1976 definitief terugtrok. Marokko controleert tegenwoordig het grootste deel van het gebied, dat aan de Noord-Afrikaanse kust tussen Marokko, Mauritanië en Algerije ligt. Voor de kust zou olie zitten en het gebied is rijk aan grondstoffen.

De annexatie leidde tot een conflict met de beweging Polisario, die in haar wens voor een eigen staat wordt gesteund door Algerije. Polisario Front, opgericht in 1973, streed aanvankelijk tegen de Spaanse bezetting en sinds 1975 tegen de aanwezigheid van Marokko.

In 1991 werd een staakt-het-vuren bereikt. De VN wilde aanvankelijk een referendum waarin de inwoners van de Westelijke Sahara zich uitspreken over zelfbeschikking, maar dat heeft nog altijd niet plaatsgevonden. De laatste jaren heeft de VN in het algemeen opgeroepen tot "een wederzijds acceptabele oplossing".

Polisario nam de wapens opnieuw op in 2020, waarmee er een einde kwam aan het bestand. In 2023 werd het 50-jarig bestaan gevierd, onder meer met een militaire parade.

Het koninklijk paleis van Marokko heeft verheugd gereageerd op het uitblijven van de verlenging. Het stelt dat alle troepen en materieel de komende dagen weg moeten uit het gebied. De vertegenwoordiger van Polisario Front, Sidi Omar, zegt dankbaar te zijn dat Rusland het voorstel van de VS blokkeerde omdat dat voorstel volgens hem "de fundamenten van het VN-vredesproces zou torpederen".

Eén letter was probleem

Vorig jaar verlegde de Veiligheidsraad de koers door het Marokkaanse autonomieplan als basis voor onderhandelingen te ondersteunen. Dat was een diplomatieke opsteker voor Marokko. Maar dat betekende niet dat de VN het plan formeel had goedgekeurd of het recht op zelfbeschikking had laten vallen.

Maar het voorstel van de VS ging verder: de missie zou worden omgedoopt van Minurso naar Minuso, dus zonder de R, die verwijst naar een referendum uit de naam van de missie. De Amerikaanse ambassadeur Mike Waltz wees er na de stemming op dat er nooit een referendum heeft plaatsgevonden, vanwege aanhoudende meningsverschillen over wie er kiesgerechtigd is.

"Helaas hebben sommige leden van deze Veiligheidsraad hun vetorecht gebruikt om de letter 'R' voor referendum in de naam van de missie te behouden, terwijl de Verenigde Naties zich al decennialang niet meer voorbereiden op het houden van zo'n stemming", voegde hij eraan toe.

'Te ver'

Volgens Rusland ging het voorstel van de VS te ver in de steun voor Marokko in het betwiste gebied. "De Veiligheidsraad mag een dergelijke eenzijdige benadering niet goedkeuren", stelde de Russische VN-ambassadeur Nebenzia. "Daarom zagen wij ons genoodzaakt de aanname van het voorstel te blokkeren."

Hoewel Marokko zegt een staakt-het-vuren in het gebied te respecteren, vreest organisatie Oxfam voor verslechtering in het gebied. "Het wegvallen van de toezichts- en de-escalatietaken van Minurso dreigt de veiligheid en stabiliteit te ondermijnen, met ernstige gevolgen voor burgers en de vooruitzichten op een vreedzame oplossing", zegt de organisatie.

Frankrijk zet zich schrap voor 'Halloween'-protesten

2 weeks 3 days ago

In Frankrijk zetten de aanhoudende protesten de toch al diepe kloof tussen radicaal-links en radicaal-rechts verder op scherp. Terwijl het land zich vandaag opmaakt voor het derde grote protestweekend op rij, verandert de dynamiek van de demonstraties. Naast de onvrede over het onderwijs en de stijgende levenskosten is er voor een deel van de demonstranten een nieuwe aanleiding om de straat op te gaan: verzet tegen racisme en extreemrechts.

Dat heeft alles te maken met de racistische terreurdaad in de Parijse voorstad Trappes, vorige week vrijdag. Daarbij werd de 26-jarige Pengo Bossio Wangi gedood en raakten zeven anderen gewond, onder wie een 11-jarig meisje. Verdachte Kevin T. erkende deze week een racistisch en islamofoob motief te hebben gehad. Een speciaal antiterrorismeparket is een gerechtelijk onderzoek gestart.

Afgelopen week waren er in en rondom Parijs al verschillende herdenkingsbijeenkomsten en demonstraties. Volgens critici was de aanslag het gevolg van een voedingsbodem voor racisme die wordt aangewakkerd door radicaal-rechtse partijen en nieuwszenders. Verwacht wordt dat dit thema vandaag tijdens de protesten vaak zal terugkomen.

"Er zijn politieke bewegingen die ervoor zorgen dat extreemrechtse ideeën steeds meer voet aan de grond krijgen", zei ook president Macron deze week in een interview met het onder jongeren populaire nieuwsmedium HugoDécrypte. Macron noemde als voorbeeld het Rassemblement National, de radicaal-rechtse partij waarvan de leider Marine Le Pen bovenaan staat in de peilingen om hem op te volgen.

De Franse president uitte zich ook kritisch over de partij aan de andere kant van het politieke spectrum: het radicaal-linkse La France Insoumise (LFI). De partij steunde de scholierenprotesten van de afgelopen weken en kreeg daarvoor veel kritiek. Macron zei te hekelen dat sommige partijleden van LFI het gebruik van geweld goedpraten.

Leden van LFI hadden zich aangesloten bij een demonstratie tegen een conferentie van actiegroep Objectif Remigration. In extreemrechtse kringen is remigratie een eufemisme voor de massale uitzetting van buitenlanders. De omstreden conferentie zou vandaag plaatsvinden in een Parijse voorstad, maar is uit vrees voor ongeregeldheden toch verboden. Ook de tegendemonstratie bij het congrescentrum mag niet doorgaan. Een andere demonstratie van Objectif Remigration zelf, die gepland stond voor morgen, is eveneens verboden.

Ondertussen spinnen zowel LFI als het Rassemblement National garen bij de uit de hand gelopen protesten. Terwijl deze twee partijen op de flanken in de peilingen terrein winnen, staan de traditionele middenpartijen steeds verder onder druk.

Dat de onrust in Frankrijk nog steeds niet is verdwenen, blijkt wel uit berichten op sociale media. Geïnspireerd door de verkiezingen in Brazilië werd deze week de actie On bloque l'extrême droite (We blokkeren extreemrechts) gelanceerd, waarbij accounts en berichten van extreemrechtse accounts op sociale media worden geblokkeerd.

Op deze manier hopen de initiatiefnemers het algoritme zodanig te beïnvloeden dat de zichtbaarheid en verspreiding van berichten met extreemrechtse ideeën op sociale media afneemt. Zo hopen zij invloed te kunnen uitoefenen op het politieke debat in aanloop naar de presidentsverkiezingen.

In hoeverre de online campagnes en de recente aanslag in Trappes hun weerslag kunnen hebben op de protesten op straat, is nog onduidelijk. Net als vorig weekend zijn demonstraties in het centrum van Parijs verboden. Zowel de mars van verschillende vakbonden als die van de gelehesjesbeweging is verplaatst naar een traject tussen Porte de Bagnolet en Porte de Charenton, aan de rand van de stad.

Binnenlandminister Laurent Nuñez waarschuwt ondertussen voor oproepen die circuleren op sociale media, om vanavond, onder het mom van Halloween, bijeen te komen voor een 'revolutie'. Het risico op stedelijk geweld noemde de minister "zeer verhoogd". Net als een week geleden worden daarom vandaag 70.000 agenten ingezet.

Hebron al ruim een week grotendeels afgesloten, duizenden Palestijnen verdreven

2 weeks 3 days ago

De stad Hebron op de bezette Westelijke Jordaanoever is al ruim een week grotendeels afgesloten door het Israëlische leger. Duizenden Palestijnen zijn verdreven en het leger sloopt er woningen. Het is een reactie op de schietpartij bij een checkpoint in de buurt van de stad waarbij vorige week twee Israëlische militairen werden gedood.

"Sommige inwoners verblijven bij vrienden of familie, anderen zijn dakloos geworden", vertelt de Palestijnse mensenrechtenactivist Issa Amro aan de telefoon. Hij woont in Hebron. "Sommige mensen hebben geprobeerd om de afgelopen dagen terug naar huis te gaan, bijvoorbeeld om warme kleren te halen vanwege de regen. Maar het leger heeft dat geweigerd." Voor een deel gaat het om kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en zieken, benadrukt hij.

Het Israëlische leger houdt de toegangswegen van en naar Hebron sinds vorige week vrijdag dicht en belegert sindsdien twee wijken in de stad. Volgens de gemeente Hebron zitten zo'n 5000 Palestijnen vast in hun woningen of hebben ze inmiddels gedwongen hun huis moeten verlaten.

Schietpartij bij checkpoint

Vorige week openden twee Palestijnse mannen het vuur bij een militair checkpoint ten westen van de stad Hebron. Daarbij werden twee Israëlische militairen gedood en raakten drie anderen gewond. De twee schutters werden tijdens het vuurgevecht doodgeschoten door het Israëlische leger.

Volgens het leger waren de schutters van plan een grotere aanslag te plegen op Israëlische burgers op een nabijgelegen snelweg. Toen dat niet lukte, zouden ze het vuur hebben geopend bij het checkpoint. De lezing van het Israëlische leger is niet onafhankelijk bevestigd.

Woningen gesloopt

Premier Netanyahu kondigde diezelfde dag nog een grootschalige aanval aan van het Israëlische leger. "We zullen actie ondernemen om deze plek te vernietigen, om het compleet te veranderen", zei hij verwijzend naar de wijken waar de schutters woonden.

Hij refereert daarbij ook aan de vluchtelingenkampen in het noorden van de bezette Westelijke Jordaanoever. Daar voerde het Israëlische leger begin 2025 grootschalige aanvallen uit met grondtroepen en luchtaanvallen. Woningen en wegen werden toen vernield en tienduizenden Palestijnen raakten ontheemd.

"Het leger heeft de afgelopen week meerdere woningen en winkels gesloopt in de wijken die het momenteel belegert", vertelt activist Amro. "Andere gebouwen worden gemarkeerd, ter voorbereiding op de sloop." Persbureau Reuters deelde vorige week beelden waarop te zien is hoe het leger met bulldozers gebouwen in Hebron sloopt.

Daarnaast verspreidde het Israëlische leger gisteren zelf beelden van de vernieling van twee woningen met explosieven. Volgens het leger zijn het de huizen van de aanvallers.

Olijfoogstseizoen

Ondertussen gaat ook de terreur door kolonisten door. Het olijfoogstseizoen is in volle gang, een periode waarin de aanvallen van kolonisten ieder jaar extra toenemen. Volgens mensenrechtenorganisaties doet het leger vaak niet genoeg om de aanvallen te stoppen.

Amro is tijdens het telefonische interview net terug uit de wijk Tel Rumeida, waar een groep kolonisten een Palestijnse familie heeft aangevallen. "Ze waren samen olijven aan het plukken toen ze door kolonisten in elkaar geslagen werden." Hij vertelt dat drie van de vijf slachtoffers dusdanig gewond raakten dat ze zijn afgevoerd naar het ziekenhuis.

Ook op andere plekken op de bezette Westelijke Jordaanoever waren de afgelopen dagen aanvallen door kolonisten, onder meer in de buurt van Ramallah, Nablus en Bethlehem.

Verkiezingen Israël

In Israël zijn dinsdag parlementsverkiezingen geweest. Terwijl de situatie op de Westelijke Jordaanoever en het lot van de Palestijnen geen belangrijk verkiezingsthema was, belooft Gadi Eisenkot - Netanyahu's belangrijkste uitdager - dat hij het kolonistengeweld wil aanpakken. Eisenkot sprak twee weken geleden nog van "Joodse terreur" nadat Europese diplomaten door kolonisten waren aangevallen.

De verkiezingen hebben geen duidelijke winnaar opgeleverd en het is dus nog maar de vraag of Eisenkot premier kan worden. Toch denkt Amro dat het weinig uitmaakt wie er straks aan de macht komt. "Het verandert misschien de tactiek of de timing, maar het lijden van de Palestijnen zal blijven."

Het Israëlische beleid is er volgens hem op gericht de situatie op de Westelijke Jordaanoever zo ondraaglijk te maken dat Palestijnen vertrekken. Volgens Amro kunnen alleen serieuze sancties en ingrijpen van andere landen de Israëlische regering daadwerkelijk tot een koerswijziging bewegen.

Ongeneeslijk zieke hoogleraar Jan Rotmans laat 'AI-tweeling' van zichzelf maken

2 weeks 3 days ago

Lezingen geven en vragen beantwoorden, ook als hij er zelf niet meer is. Dat moet een digitale versie van hoogleraar Jan Rotmans (65) straks kunnen. De ongeneeslijk zieke wetenschapper laat met kunstmatige intelligentie zijn "digitale tweeling" bouwen. Op die manier moet zijn kennis over maatschappelijke veranderingen worden doorgegeven aan toekomstige generaties. Kritiek is er echter ook.

Rotmans zegt de eerste Nederlandse hoogleraar te zijn die een dergelijke "digitale tweeling" laat bouwen. Hij laat zijn avatar bouwen door studio The Synths, die eerder een digitaal evenbeeld van Ruud Gullit ontwikkelde.

De hoogleraar geldt als pionier op het gebied van klimaatmodellen en systeemveranderingen. Zijn tientallen boeken, honderden wetenschappelijke publicaties en colleges zullen de basis van zijn avatar vormen. "Vorige week is alles van mij vastgelegd: geluid, beeld, stem en mimiek. In de komende maanden wordt een serieus lijkende versie gemaakt", zegt Rotmans tegen de NOS.

Voor het einde van het jaar moet de eerste versie online beschikbaar zijn. Later moet er ook een hologram komen, dat over een podium kan lopen. "Op die manier kan ik toch op plekken zijn waar ik niet meer ben."

Uitgezaaide prostaatkanker

Wat meespeelt: Rotmans heeft al bijna twee jaar uitgezaaide prostaatkanker. De artsen gaven hem in 2024 nog vijf jaar. Naar omstandigheden gaat het goed met hem. "Ik ben volop actief. De vooruitzichten zijn beter dan een aantal jaar geleden en de laatste onderzoeken waren bemoedigend."

Rotmans hoopt de komende tijd van zijn "AI-kloon" te kunnen leren. Zo wil hij met zijn digitale evenbeeld praten over problemen waar hij al langer voor waarschuwt. Wat als het internet bijvoorbeeld twee weken uitvalt? "Ik sluit niet uit dat mijn avatar oplossingen aandraagt die ik zelf niet heb."

AI-hoogleraar over plan: 'Heel onwenselijk'

Iris van Rooij, AI-hoogleraar aan de Radboud Universiteit, spreekt van "een heel onwenselijke ontwikkeling". Ze noemt de toepassing "een direct voortvloeisel van de AI-hype, een vorm van een ontmenselijking".

Een statisch model van tekst en afbeeldingen is geen mens, benadrukt ze. "Het model zelf is inherent betekenisloos: het is alles wat de lezer of luisteraar eraan toedicht. Mensen schrijven van alles toe aan bots, zoals intelligentie, denken en emoties, of sociale relaties. Maar een digitale gesprekspartner is niets meer dan een scam."

Van Rooij begrijpt naar eigen zeggen de wens om kennis en inzichten na te laten, en om toekomstige generaties te willen inspireren. "Maar we hebben daar al media voor, met boeken, artikelen, video's, et cetera. En precies die media worden gebruikt om statistische modellen te maken. Waarom moet daar een machine van AI-slop (massaal geproduceerde digitale rommel, red.) door een commercieel bedrijf tussen worden gezet?

Ik zou zelf graag willen dat wanneer ik er niet meer ben, mensen mijn artikelen en boeken lezen. Dat mensen dat doen op basis van mijn eigen woorden, die ik zorgvuldig heb gekozen - in de tijdgeest en context dat ik ze schreef - en op basis daarvan mijn inzichten en ideeën proberen te begrijpen."

Zover is het nog niet, benadrukt Rotmans. "De AI die ik nu gebruik is allemaal logisch en vooral gebaseerd op dingen die ik eerder heb gedaan en gezegd. Ik hoop vooral dat er binnenkort dingen uitkomen die mij ook verrassen."

Het zou kunnen dat zijn avatar antwoorden geeft die niet kloppen, beweringen doet waar Rotmans niet achter staat of desinformatie verspreidt. "Daarom testen we het uitgebreid om fouten eruit te halen", zegt hij.

Nieuwe inzichten die zijn digitale tweeling opdoet, wil Rotmans eerst zelf beoordelen. En wanneer dat niet meer kan, vertrouwt hij erop dat andere mensen dat zullen doen. "Zoals Wikipedia werkt bijvoorbeeld, waar mensen elkaar corrigeren."

Bang voor misbruik is hij niet. "Klimaatontkenners hebben ook al misbruik gemaakt van mijn inzichten en artikelen en mijn kennis op een gezagsondermijnende manier gebruikt. Ik kan beter koploper zijn, want dan heb ik het zelf nog in de hand. En als dit misgaat, kan ik mensen waarschuwen. Ik accepteer het risico dat eraan verbonden is."

Geen vervanger

Een persoonlijke vervanger moet zijn AI-tweeling nadrukkelijk niet worden, zegt Rotmans. "Mijn vrouw zegt ook: naast zo'n AI-avatar ga ik niet slapen. De digital twin wordt zo getraind dat hij geen antwoord geeft op rare vragen, of iets zegt over dingen waar ik niets zinnigs over te zeggen heb."

Hij verwacht dat andere wetenschappers zijn voorbeeld snel volgen en over 25 jaar vrijwel iedereen zo'n digitale tweeling heeft. "Vrijwel niemand is enthousiast. Voor mij is dat een goed teken. Als ik iets nieuws probeer en iedereen is enthousiast, dan ga ik twijfelen, omdat het waarschijnlijk niet vernieuwend genoeg is. Als veel mensen sceptisch zijn, weet ik dat ik goed zit."

Nieuwsuur maakte onlangs dit item over de AI-bubbel:

Wekdienst 31/10: Anti-regeringsdemonstraties in meerdere landen • Vijf Eredivisieduels, waaronder Ajax-AZ

2 weeks 3 days ago

Goedemorgen! In meerdere landen wordt vandaag weer gedemonstreerd tegen het beleid van de landelijke regering. Ook in Nederland is daartoe opgeroepen op sociale media. Verder wordt vandaag gevoetbald: in de Eredivisie staan vijf wedstrijden op het programma. Koploper Feyenoord speelt tegen Fortuna Sittard en de nummer 2 Ajax ontvangt nummer 5 AZ.

Eerst het weer: bewolkt en wat mist. In het zuiden vanmiddag af en toe zon. Het wordt ongeveer 12 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier zie je de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Wat heb je gemist:

Een evacuatiekonvooi uit de Oekraïense stad Olejsky heeft veilig de door Rusland bezette Krim bereikt. Met bussen en ambulances werden inwoners van de belegerde frontstad in veiligheid gebracht. De meeste inwoners daar waren al eerder gevlucht, maar er waren er naar schatting nog zo'n 2000 achtergebleven.

De inwoners leefden onder erbarmelijke omstandigheden, met nauwelijks bevoorrading en constante dreiging van drones, mijnen en sluipschutters. Rusland en Oekraïne hadden na bemiddeling van paus Leo en de Amerikaanse first lady Melania Trump een bestand afgesproken om de evacuatie mogelijk te maken. Volgens Oekraïne hebben enkele honderden mensen er gebruik van gemaakt.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

In de Zeeuwse hoofdstad Middelburg hangen maar liefst 42.000 lampjes aan een woning voor Halloween. Het lichtjespektakel van Bob Rijnaard is een groot succes. Ooit begon het voor de leuk, maar inmiddels is het uitgegroeid tot een ware happening met lampjes, lasers en geluidseffecten. De hele buurt helpt, vooral kinderen zijn razend enthousiast.

Fijne dag!

Podcast De Dag: tonnen subsidie voor film die niet op het witte doek kwam

2 weeks 3 days ago

Een sterrencast met Oscarwinnaars Dustin Hoffman en Helen Hunt, prachtige beelden in palazzo's in het Italiaanse stadje Lucca en dat allemaal onder leiding van de gewaardeerde en bekende regisseur Peter Greenaway; de film Lucca Mortis heeft het allemaal. Het Nederlands Filmfonds steekt er ruim vijf ton subsidie in, om Nederlandse makers die bij de film betrokken zijn te helpen.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Maar een paar jaar na het draaien is de film uitgelopen op een tragedie. Nieuwsuur-verslaggever Fleur Damen dook erin en maakte samen met NRC een reconstructie. Draaidagen gingen niet door omdat de acteurs en crew niet betaald werden, de nabewerking ligt stil omdat facturen niet zijn overgemaakt en regisseur Greenaway is inmiddels niet meer bij de film betrokken. Het Filmfonds zegt er niks van te weten en houdt vertrouwen dat Lucca Mortis op het witte doek zal verschijnen. Wat zegt dat over het maken van dit soort films met subsidies?

Reageren: mail naar dedag@nos.nl
Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek
Redactie: Marco Geijtenbeek & Judith van de Hulsbeek