NOS Nieuws - Algemeen

Ook historische uitslag Mississippi, Democraat wint Senaatszetel in dieprode staat

5 days 20 hours ago

In de zeer conservatieve Amerikaanse staat Mississippi hebben de Democraten een historische overwinning behaald. Een week na de tussentijdse verkiezingen meldt persbureau AP dat de zwarte Democraat Scott Colom in de Senaat is gekozen.

Colom (43) versloeg de Republikeinse kandidaat Cindy Hyde-Smith (67) met enkele duizenden stemmen verschil. Hyde-Smith feliciteerde Colom in een video op sociale media. "Hoewel dit niet de uitkomst is waar we naartoe hebben gewerkt of op hebben gehoopt, respecteer ik de beslissing van de kiezers in Mississippi," zei ze.

Met de overwinning in Mississippi hebben de Democraten in de Senaat vanaf januari, als alle gekozenen hun zetel innemen, een meerderheid van zeker 55 van de 100 zetels. De Republikeinen staan op 44 zetels. In de staat Alaska is de uitslag nog niet bekend. Daar heeft de kandidaat van de Democraten op dit moment een kleine voorsprong bij het tellen van de stemmen.

Dieprode staat

Mississippi was tientallen jaren een bolwerk van de Republikeinen. Zo won Donald Trump tijdens de presidentsverkiezingen in 2024 met 22 procentpunten verschil in de zuidelijke staat.

Bijna 40 procent van de inwoners is zwart, het hoogste percentage van alle staten in de VS. Maar voor de Senaat werd stelselmatig gekozen voor witte politici: de laatste zwarte senator uit Mississippi verliet Washington D.C. in 1881.

Correspondent Sjoerd den Daas was deze week in Mississippi, waar discriminerende regels zwarte kiezers lange tijd uit het stemlokaal weerden:

Leider Chuck Schumer van de Democraten in de Senaat roemde de verkiezingscampagne van Colom. "Samen met zijn staf en vrijwilligers voerde hij de campagne van zijn leven en gaf hij een nieuwe definitie aan wat er voor de Democraten in het Zuiden mogelijk is".

Senaat en Huis

De Democraten hebben een reeks belangrijke overwinningen behaald bij de tussentijdse verkiezingen. De partij heeft de controle over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat veroverd. Dat betekent onder meer dat het voor de Republikeinse president Trump veel moeilijker wordt om zijn plannen uit te voeren in de laatste twee jaar van zijn termijn.

Iconisch schip dat beroemde Amerikanen vervoerde moet populaire duikattractie worden

5 days 21 hours ago

Een iconisch Amerikaans passagiersschip is tot zinken gebracht in de Golf van Mexico, voor de kust bij Florida. Jarenlang was er discussie over wat er moest gebeuren met het schip, dat al in 1969 uit de vaart werd genomen. Uiteindelijk werd besloten dat het schip het grootste kunstmatige rif ter wereld moest worden.

Rond 20.40 uur Nederlandse tijd werd begonnen aan het laten vollopen van de 'S.S. United States'. Het zinken duurde enkele uren. Voorstanders van het plan hopen dat het vaartuig het onderwaterleven een schuilplaats biedt. Het schip moet op de zeebodem een populaire attractie voor duikers worden.

Zo verdween het iconische schip langzaam onder de golven:

Tegenstanders vonden dat het schip bewaard moest blijven als historisch monument. Maar hun bezwaren werden juridisch afgewezen.

Het vaartuig werd in 2024 gekocht door een partij die het schip wilde ombouwen tot een drijvend museum, maar daar slaagde de groep niet in. Sinds maart 2025 ligt het schip afgemeerd in de Amerikaanse stad Mobile, in de staat Alabama. Voordat het schip tot zinken werd gebracht, zijn losse voorwerpen en schadelijke stoffen en materialen van het schip verwijderd. Als het schip eenmaal op zijn plek ligt, bevindt het bovendek zich op ongeveer achttien meter onder het wateroppervlak.

John F. Kennedy en de Mona Lisa

Het schip is meer dan 800 keer de Atlantische Oceaan overgestoken, in de decennia dat het onderdeel was van de Amerikaanse vloot. De rich and famous van toen voer mee van de Verenigde Staten naar Europa en terug; aan boord waren onder meer politici, koningen en artiesten.

Zo betrad oud-president van de VS John F. Kennedy ooit het dek, evenals beroemdheden Coco Chanel, Sean Connery, Marilyn Monroe, Salvador Dalí en Walt Disney, zo staat op de website van het schip, die fungeert als digitaal museum en archief.

Niet alleen wereldsterren voeren mee. In 1963 werd de Mona Lisa verscheept naar de Verenigde Staten voor tentoonstellingen in Washington D.C. en New York.

Snelheidsrecord

Het schip heeft ook een snelheidsrecord op naam staan. Tijdens de eerste trans-Atlantische reis in 1952 voer het in recordtijd de oceaan over. De tocht van New York naar het Engelse Southampton duurde drie dagen, tien uur en veertig minuten. Geen enkel ander passagierschip heeft sindsdien dat record verbroken. Het schip kreeg daarvoor de informele ereprijs de Blauwe Wimpel.

De S.S. United States had een topsnelheid van zo'n 70 kilometer per uur. Ter vergelijking: het passagiersschip de Titanic kon maximaal 44 kilometer per uur.

Brandwerende piano

Dat het schip die snelheid kon bereiken, kwam doordat er meer aluminium werd gebruikt dan voor andere scheepsprojecten. Aluminium is een licht metaal, dat kwam de snelheid ten goede. Het schip werd ontworpen door de Amerikaanse scheepsarchitect William Francis Gibbs. Het vaartuig werd 301,8 meter lang, ruim dertig meter langer dan de Titanic.

Van Gibbs moest het schip brandveilig zijn. Er mocht daarom absoluut geen hout worden gebruikt. Er was één uitzondering: de vleugels aan boord waren gemaakt van brandwerend mahoniehout. Een van de piano's werd vooraf met benzine overgoten, waarna in een test werd geprobeerd het instrument in brand te steken door er een lucifer bij te houden. Het instrument brandde niet.

Aan boord van het schip ontbrak het aan geen enkele luxe. Naast dat er dus piano kon worden gespeeld, was er voldoende voedsel aanwezig. Voor de eerste reis van de S.S. United States werd er 7935 liter roomijs en 227 kilogram kaviaar ingeslagen.

Wildlands probeert schadelijke kever uit tropische kas te krijgen: 'Nog best een jungle'

5 days 21 hours ago

Geen bezoekers maar onderzoekers turen door verrekijkers naar de beplanting in de grote tropische kas van Wildlands Adventure Zoo in Emmen. Het dierenpark is samen met de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) op zoek naar een ongenode gast: de schorskever.

De zogeheten Euwallacea fornicatus werd twee jaar geleden ontdekt in de kas. De keversoort, die oorspronkelijk uit Azië komt, vormt een bedreiging voor de bomen en planten in de kas. Ze boren gangen in de planten en kunnen ook ziekteverwekkende schimmels overbrengen, waardoor takken of zelfs hele bomen verloren gaan.

De schorskeversoort is bovendien door de Europese Unie op de bestrijdingslijst gezet en wordt gezien als een invasieve exoot. Wildlands probeert daarom verdere verspreiding van de kever tegen te gaan en de insecten uit te roeien.

Om dat goed te kunnen doen, heeft Wildlands samen met de NVWA een onderzoek opgezet om te achterhalen waar de schorskevers precies in de kas zitten en om hoeveel het precies gaat. Vervolgens kan er gekeken worden naar de beste manier van bestrijden en kan rekening gehouden worden met nieuwe beplanting.

De zoektocht naar de schorskever blijkt nog best een uitdaging:

Het onderzoek in de kas van Wildlands is bijzonder, want vaak komt het diertje niet voor in Nederland. "Deze kever heeft een redelijk verborgen leefwijze", vertelt insectendeskundige Bas van de Meulengraaf van de NVWA aan RTV Drenthe.

"Het vrouwtje vliegt rond en zoekt een geschikte plant om een gaatje te boren. Ze hebben een schimmel bij zich die ze in een verzwakte boom planten. Als die schimmel aanslaat kunnen ze verder, want dat is hun eten. Het zijn eigenlijk tuinders."

De zoektocht naar de kever blijkt nog best een uitdaging. Het beestje is zo'n 3 millimeter groot en verstopt zich ook nog eens in de bomen en de takken. Daarnaast is de kas 23 meter hoog en heeft het gebouw een oppervlakte van 16.000 vierkante meter.

Om gestructureerd en grondig onderzoek te doen, zijn alle bomen en planten in de kas in kaart gebracht. De kas werd vervolgens in vakken verdeeld en teams werken met hoogwerkers, verrekijkers en zaklampen de bomen en planten één voor één af.

Bij het inventariseren van het groen ging het dierenpark uit van zo'n 200 tot 300 verschillende bomen- en plantensoorten, vertelt manager dier- en parkbeheer Jan-Minze Zomer. "Maar we hebben het dubbele: 700 bomen hebben we in de kas staan, nog los van alle palmen en bananenplanten. Dus het is nog een flinke jungle."

Waardevol onderzoek

Bomen of planten die zijn aangetast door de schorskever, worden gemarkeerd met een lintje. Het hoeft niet meteen te betekenen dat ze ten dode zijn opgeschreven, zegt Van de Meulengraaf. Soms blijft de schade beperkt. "Het kan zijn dat er alleen maar gesnoeid hoeft te worden. Dat alleen een tak of het bovenste gedeelte verwijderd wordt en de rest kan blijven staan", zegt hij.

Het onderzoek is niet alleen waardevol voor de NVWA en het park, maar mogelijk ook voor anderen. "Als we de kennis hebben, kunnen we die ook delen naar andere tuinen en parken ook binnen Europa", zegt Zomer. "Het is dus heel boeiend dat wij hier een bijdrage aan kunnen leveren."

Het 'veldonderzoek' loopt nog tot 13 november. Daarna moet de data nog geanalyseerd worden voordat er conclusies aan verbonden kunnen worden.

Man lost schot in Tilburgs hotel, geen gewonden

5 days 21 hours ago

De politie heeft een 53-jarige man uit Oisterwijk aangehouden na een schietincident in het restaurant van een hotel in Tilburg. Hierbij is niemand gewond geraakt. De politie vermoedt dat de man met knalpatronen heeft geschoten.

De politie kreeg om 18.35 uur een melding over een schietincident in het restaurant van een Ibis-hotel aan de Dr. Hub van Doorneweg, een straat die is vernoemd naar DAF-oprichter Hub van Doorne. Het hotel ligt aan de rand van Tilburg.

De verdachte sloeg na het schietincident op de vlucht. De politie zegt desgevraagd tegen de NOS dat het "onderwerp van onderzoek" is of de man bijvoorbeeld zelf in het restaurant aan het eten was of naar binnen is gelopen.

'Zat als gast aan tafel'

Omroep Brabant meldt dat de man als gast aan een tafel zat, zijn wapen trok en een schot loste. De regionale omroep schrijft dat de man daarna zijn wapen op hotelmedewerkers zou hebben gericht.

Op het moment van het schietincident zaten meerdere mensen in het restaurant. Een specifiek aantal kan een politiewoordvoerder niet noemen.

De politie kon de identiteit van de verdachte snel achterhalen en is daarna een klopjacht begonnen. Rond 21.00 uur werd hij aangehouden op de Ringbaan-Zuid in Tilburg.

Minister: doel van nul daklozen in 2030 niet haalbaar, 'het is ongelooflijk taai'

5 days 22 hours ago

De ambitie die ervoor moet zorgen dat Nederland in 2030 nul dak- en thuislozen meer telt, is niet haalbaar. Minister Sterk zegt "het eerlijke verhaal te willen vertellen". In 2022 heeft het vierde kabinet-Rutte in het Nationaal Actieplan Dakloosheid beloofd dat in 2030 de teller op nul moet staan. Dat gaat dus niet gebeuren, maakte de huidige minister van Langdurige Zorg duidelijk tijdens een debat in de Tweede Kamer.

Wel zal het kabinet zijn best blijven doen om het aantal dak- en thuislozen sterk te verminderen. "We blijven ons inzetten. Maar het is ongelooflijk taai." De minister had het loslaten van het nul-daklozendoel vorige week vrijdagavond al in een brief aan de Tweede Kamer gemeld, tot verbazing van sommige Kamerleden.

"Van dit kabinet had ik wel wat urgentie verwacht, maar wat ik zie is desinteresse", aldus SP-Kamerlid Beckerman. Kamerleden van bijvoorbeeld Pro en de ChristenUnie vrezen dat bij het loslaten van de ambitie ook onduidelijk wordt wat het kabinet nu precies voor resultaten wil halen. Ook coalitiepartij D66 en CDA hebben vragen over de stap van minister Sterk.

33.000 mensen

Minister Sterk verzekerde de Tweede Kamer dat het kabinet doorgaat met allerlei bestaande actieplannen om onder meer geschikte woonruimte te regelen en te voorkomen dat mensen op straat belanden.

In Nederland hebben op dit moment zo'n 33.000 mensen tussen de 18 en 65 jaar geen vaste woonplek. Dit aantal kan in werkelijkheid hoger liggen, omdat niet bekend is hoeveel mensen bij familie of vrienden verblijven. Het grootste deel van deze groep verblijft in de grote steden, waar relatief gemakkelijk geld te verdienen is.

Gebrek aan geld

Het debat vandaag was voor de burgemeesters van de vier grote steden aanleiding om namens 40 andere grote gemeenten een brandbrief te schrijven aan de Tweede Kamer.

De belangrijkste boodschap van hen is: geef 100 miljoen euro rijksgeld extra voor maatschappelijke opvang, zorg voor meer noodopvang van dakloze gezinnen en maak een medicinale behandeling beschikbaar voor crack- en cocaïneverslaving. Want door het grote woningtekort, de wachtlijsten in de GGZ en de toename van dakloze arbeidsmigranten is er "geen menswaardige opvang" meer mogelijk en dat zorgt voor tentenkampen en overlast.

Wethouder Arjen Dubbelaar van Den Haag, verantwoordelijk voor de maatschappelijke opvang, zegt 14 miljoen euro tekort te komen om daklozen goede opvang te bieden. "Dat tekort loopt alleen maar verder op. We willen niet dat mensen in parken slapen, maar tegelijkertijd zitten onze opvanglocaties bomvol", voegt de wethouder er nog aan toe.

Maar het extra financiële bedrag zal er voorlopig niet komen, zei minister Sterk. De Kamer wil eerst inzicht krijgen in de bestemming van de financiële middelen die momenteel aan de gemeenten worden verstrekt. Dat is op dit moment niet helder.

Toekomst minderheidskabinet aan zijden draadje, VVD twijfelt openlijk

5 days 22 hours ago

De sfeer in de coalitie van D66, VVD en CDA is tot het nulpunt gedaald. VVD-leider Yesilgöz wil dat haar coalitiepartners de deal die ze met de linkse oppositie sloten weer intrekken. Doen ze dat niet, dan twijfelt Yesilgöz of ze nog wel door wil.

Maar D66 en CDA zijn dat geenszins van plan. Ze houden ondanks de dreigende woorden van de VVD-leider vast aan het akkoord over aanpassing van het belastingplan. Dat lieten ze gisteravond weten. "Wij gaan niet heronderhandelen."

De aanpassingen die D66, CDA, Pro en Volt willen doen aan het belastingplan zijn "slecht voor Nederland, slecht voor de stabiliteit en bovendien gaan ze in tegen het regeerakkoord", zei Yesilgöz eerder op de avond, onderaan het bordes van haar statige ministerie van Defensie.

"We zijn hierdoor overvallen. Dit is niet de manier waarop we met elkaar moeten samenwerken", zei ze, zichtbaar boos. Dat haar coalitiepartners spraken met Pro en Volt was wel bekend. "We hebben steeds gevraagd hoe het ermee stond, maar we zijn pas een kwartier voor de persconferentie van Klaver geïnformeerd dat er een deal was."

VVD-leider Yesilgöz reageert op de stoep van het ministerie van Defensie op de deal die haar coalitiepartners met oppositiepartijen Pro en Volt hebben gesloten:

D66 en CDA herkennen zich niet in dat beeld. Ze zeggen hun coalitiepartner wel degelijk op de hoogte hebben gehouden van de vorderingen van de onderhandelingen. Ze leggen de bal juist bij de VVD, die volgens hen weigerde om mee te onderhandelen.

De stemmingen over het belastingplan en de voorgestelde aanpassingen staan voor morgenmiddag gepland. Als D66 en CDA daarbij vasthouden aan hun deal met Pro en Volt, dan wil Yesilgöz een "fundamentele reset" van de coalitie.

Wat ze daarmee precies bedoelt legde ze niet uit, maar dat het vertrouwen ver te zoeken is, is wel duidelijk. "Het kan natuurlijk dat D66 en CDA liever een coalitie met Pro hebben. Maar zeg dat dan!", aldus de VVD-leider.

Het was ongetwijfeld niet de reactie waar D66 en CDA op hadden gehoopt, nadat ze tot diep in de afgelopen nacht met Pro en Volt hadden onderhandeld. In het akkoord dat ze sloten wordt er ongeveer 1 miljard euro verschoven van de belasting op arbeid naar die op vermogen. Het is een afzwakking van het oorspronkelijke plan van de oppositiepartijen.

Werkenden en kleine spaarders gaan er dan volgens de vier partijen op vooruit, terwijl er meer gevraagd wordt van vermogenden. Paternotte (D66) en Bontenbal zeiden eerder vandaag dat ze goede hoop hadden dat de VVD ermee in zou stemmen, of tenminste er niet voor zou gaan liggen.

Groot voordeel van zo'n deal over links is dat er dan ook in de Eerste Kamer waarschijnlijk een meerderheid voor het belastingplan is. Maar Yesilgöz ziet de aanpassing als een breuk met het coalitieakkoord, waarin de partijen hebben afgesproken dat ze zullen zorgen voor een stabiel belasting- en vestigingsklimaat voor ondernemers.

Kamerdebat live bij de NOS

Het Kamerdebat over het belastingplan begint om 10.15 uur en is live te volgen via de NOS-app, NOS.nl, NPO 1 en NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 zijn geregeld updates te horen.

Achter de schermen is te horen dat D66 en CDA niet goed kunnen inschatten wat Yesilgöz precies gaat doen als ze voor de afspraken met de linkse oppositie stemmen. Ze zegt niet met zo veel woorden dat ze dan de stekker uit de coalitie zal trekken. En dus wagen D66 en CDA het er voorlopig op.

Premier Jetten heeft via de Rijksvoorlichtingsdienst laten weten dat hij vanavond niet meer op de uitlatingen van Yesilgöz zal reageren. Morgen wordt hij in de Tweede Kamer verwacht, waar er nogmaals gedebatteerd gaat worden over het belastingplan.

Het kan leiden tot de val van zijn minderheidskabinet, dat minder dan negen maanden geleden aantrad. Het volgde het kabinet-Schoof op, dat ook al sneuvelde ver voordat de regeerperiode van vier jaar erop zat.

Gisteren nam de Tweede Kamer een motie van de ChristenUnie aan, om bij een tussentijdse val van het kabinet eerst te kijken naar een lijmpoging of een nieuwe formatie, en niet meteen nieuwe verkiezingen uit te schrijven.

Man krijgt twaalf jaar cel en tbs voor doden ex-vrouw met mes

5 days 22 hours ago

Een 52-jarige man uit het Gelderse Lent is veroordeeld tot twaalf jaar cel en tbs met dwangverpleging voor doodslag op zijn ex-vrouw. Het 45-jarige slachtoffer werd vorig jaar oktober met tientallen messteken om het leven gebracht.

De vrouw werd in de avond van 2 oktober voor haar woning door verdachte Danny C. aangevallen. Hij stak het slachtoffer onder meer in haar borst, buik en rug. Het slachtoffer raakte zwaargewond en overleed later in het ziekenhuis. Verdachte C. werd kort daarna aangehouden.

Uit onderzoek is gebleken dat het slachtoffer een paar dagen voor de aanval de relatie met C. had beëindigd. Eerder had de man al een huis- en contactverbod opgelegd gekregen nadat hij zich schuldig had gemaakt aan het mishandelen van de vrouw en het bedreigen van hun oudste zoon, schrijft Omroep Gelderland.

Volgens de rechtbank waren de incidenten onderdeel van jarenlange spanningen binnen het gezin "die mede werden veroorzaakt door het drank- en middelengebruik van de man". De laatste incidenten waren voor de vrouw de aanleiding om definitief een punt achter de relatie te zetten.

Geen herinneringen

Tijdens de behandeling van de zaak verklaarde de man dat hij zich niets van het voorval kon herinneren. Hij wilde die avond met het slachtoffer praten, waarna het bij hem "op zwart ging". Ook was hij destijds naar eigen zeggen onder invloed van alcohol en drugs.

Volgens deskundigen is het onwaarschijnlijk dat de verdachte helemaal geen herinneringen heeft aan het steekincident. Er zijn geen medische dan wel neurologische aanwijzingen gevonden voor zo'n totaal geheugenverlies.

Volgens Omroep Gelderland twijfelden ook de rechters openlijk aan de verklaringen van de verdachte waarin hij herhaaldelijk aangaf zich niets te kunnen herinneren.

Geen voorbedachte raad

De rechtbank spreekt van een "opzettelijke" en "gruwelijke" handeling en oordeelt dat C. zich schuldig heeft gemaakt aan doodslag. Volgens de rechters komt dat onder meer door getuigenverklaringen waaruit zou blijken dat de man die avond met het slachtoffer wilde praten.

Het Openbaar Ministerie wilde dat C. veroordeeld zou worden voor moord. Maar de rechtbank gaat daar niet in mee en vindt dat er te weinig bewijs is voor voorbedachte raad. Zo zijn er geen concrete aanwijzingen dat hij vooraf een plan beraamde of dat hij voor het steekincident had besloten om de vrouw om het leven te brengen.

Het feit dat de man die avond een mes bij zich droeg is tevens onvoldoende bewijs van handelen met voorbedachten rade, stelt de rechtbank.

Stoornis

Uit onderzoek blijkt dat de man een licht verstandelijke beperking en een persoonlijkheidsstoornis heeft. Ook kampt C. met ernstige verslavingen. Volgens de deskundigen hadden deze problemen tijdens het steekincident invloed op het gedrag van de verdachte.

De rechtbank heeft dit meegenomen in de strafbepaling, waardoor de opgelegde straf iets lager uitvalt dan de vijftien jaar cel die het OM had geëist. Naast de celstraf en tbs moet C. de nabestaanden van het slachtoffer meer dan 100.000 euro schadevergoeding betalen.

Lid van Italiaanse terreurgroep (74) ontsnapt met touw van balkon van vijf hoog

5 days 22 hours ago

De 74-jarige Leonardo Bertulazzi, voormalig lid van de Italiaanse terreurgroep Rode Brigades, is ontsnapt terwijl hij onder huisarrest stond. De man wist jarenlang uit handen van de autoriteiten te blijven, terwijl hem in Italië een celstraf van 27 jaar wachtte. Toen hij in Argentinië toch werd opgepakt en uitlevering naar Italië dreigde, besloot hij een ontsnapping op touw te zetten

Bertulazzi deed zijn enkelband af, knoeide hier vervolgens mee zodat de autoriteiten geen argwaan zouden krijgen en ging naar het balkon op de vijfde verdieping van het appartement in het centrum van Buenos Aires.

Daarna liet hij zich aan een touw met een klimgordel naar beneden zakken en klom hij over een metalen hek, schrijft de Argentijnse krant La Nación. Beelden van een bewakingscamera laten zien hoe hij op de stoep valt en even blijft liggen.

'Interpol stond al klaar'

Sindsdien ontbreekt elk spoor van de man die in augustus 2024 in Argentinië werd aangehouden. Een paar uur voor de ontsnapping werd zijn laatste beroep om zijn uitlevering tegen te houden afgewezen, schrijft de Italiaanse krant Corriere della Sera.

"Interpol stond al klaar om hem te arresteren en naar Italië te brengen", aldus de krant. Argentijnse media spreken van een filmwaardige ontsnapping.

De bij verstek veroordeelde Italiaan droeg een enkelband, maar wist die af te krijgen zonder dat het argwaan wekte. Hij wist het apparaat voor de gek te houden waardoor de enkelband alsnog een lichaamstemperatuur kon meten.

Pas toen het opviel dat de enkelband geen enkele vorm van beweging registreerde, werd poolshoogte genomen. Agenten troffen in het appartement wel een enkelband aan, maar de zeventiger was nergens te bekennen.

Rode Brigades

De 74-jarige Bertulazzi was lid van de Rode Brigades, een Italiaanse marxistische terreurgroep die in de jaren zeventig en tachtig actief was en achter meerdere ontvoeringen en moordaanslagen op prominenten zat.

Het bekendste voorbeeld is de ontvoering en moord op de voormalige Italiaanse premier Aldo Moro in 1978. Moro werd ontvoerd toen hij met de auto onderweg was naar het parlement. Meerdere lijfwachten van hem werden door de Rode Brigades gedood.

De premier werd ruim vijftig dagen vastgehouden in een appartement en daarna om het leven gebracht. Zijn lichaam werd gevonden in de kofferbak van een Renault die in het centrum van Rome geparkeerd stond.

Een jaar eerder, in 1977, ontvoerde de Genuese afdeling van de Rode Brigades scheepswerktuigkundige Pietro Costa, afkomstig uit een welgestelde familie. Costa kwam na maanden vrij toen er ruim 1,6 miljoen lire aan losgeld was betaald. Het geld werd gebruikt voor het appartement waar premier Moro een jaar later werd vastgehouden.

Status ingetrokken

Bertulazzi werd in 1977 bij verstek veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar voor betrokkenheid bij de ontvoering van Costra en deelname aan een criminele organisatie.

De Italiaan kwam begin deze eeuw aan in Argentinië. In 2004 kreeg hij de vluchtelingenstatus waardoor hij niet kon worden uitgeleverd aan Italië.

In 2024 kwam daar verandering in, niet lang nadat Javier Milei, die bekendstaat om zijn harde migratiebeleid, als president was aangetreden. De vluchtelingenstatus van Bertulazzi werd ingetrokken en hij werd aangehouden.

De Argentijnse regering looft ongeveer een geldbedrag van 12.000 euro uit voor de tip die leidt tot de arrestatie van de voortvluchtige zeventiger.

Jongeren vieren tóch Elfde van de Elfde in Tilburg: 'We kennen onze grenzen'

5 days 23 hours ago

In de sprinter van Den Bosch naar Tilburg zit een groep meiden, verkleed als bijtjes en lieveheersbeestjes. Ze zijn onderweg naar de Elfde van de Elfde in Tilburg, de traditionele opening van het carnavalsseizoen. De meiden proppen zich met z'n allen in de wc in de trein. Als ze weer buitenkomen, is het tijd voor nieuwe alcoholhoudende drankjes.

Eén lieveheersbeestje hangt laveloos tegen een ander lieveheersbeestje aan. De meiden overleggen wat ze met dit lieveheersbeestje gaan doen, want het feest moet nog beginnen. Hoe ga je om met jongeren op het feestterrein?

Die vraag hing afgelopen maanden boven de Elfde van de Elfde in Tilburg. De gemeente wilde vrije toegang voor minderjarigen, omdat carnaval een feest voor iedereen is. Maar de horeca wilde minderjarigen op bepaalde momenten kunnen weigeren. Daarbij speelt mee dat ze vaak veel indrinken, zei Alex Boonmann eerder namens de Tilburgse horeca tegen de NOS.

'Gelijk sterk'

Na meerdere gesprekken spraken de gemeente, horeca en carnavalsstichting af dat iedereen die overlast veroorzaakt of merkbaar onder invloed is van alcohol of drugs geweigerd kan worden. Ook is het aantal NIX18-teams verhoogd, zij spreken minderjarigen aan die alcohol drinken. En op het feestterrein lopen zogenoemde buddy's rond die de beveiliging ondersteunen.

Beveiliger Joshua heeft al vaker gewerkt tijdens carnaval en de Elfde van de Elfde. Vandaag staat hij aan het begin van de Stadhuisstraat, waar het feest traditioneel om 11 over 11 begon.

Het alcoholgebruik onder 12 tot 16-jarigen is in de afgelopen twintig jaar gedaald. Maar de laatste jaren zijn zij wel steeds meer gaan 'bingedrinken', constateert het Trimbos Instituut. In de achttien jaar dat hij beveiliger is, is het alcoholgebruik onder jongeren veranderd, zegt ook Joshua. "En ze drinken vaak gelijk sterk."

Bij minderjarigen controleren Joshua en zijn collega's altijd de ID-kaart. Als ze niet te veel hebben gedronken, mogen ze naar binnen. Als dat wel het geval is, dan roept hij de politie erbij.

Het gebeurt ook weleens dat Joshua in discussie raakt met een ouder. "Met carnaval tolereren sommige ouders dat hun kinderen drinken." Maar zo'n discussie is snel klaar, zegt hij. "We wijzen ze dan op de huisregels."

Samen vieren

In de Stadhuisstraat staat Leandra (40) met haar zoons Tijs (12) en Pim (7). Ze is blij dat ze het feestterrein op mochten. "We moesten even kijken of het ging lukken, maar het is leuk dat we het nu samen kunnen vieren."

Op de Heuvel, het centrale plein in Tilburg, zijn Koen (17) en Nienke (17) met nog een paar vrienden op stap. Ze hebben thuis ingedronken, met toestemming van hun ouders. "Zolang het geen gekkigheid wordt", zegt Koen. "We gedragen ons wel", vult Nienke aan. "We kennen onze grenzen."

Ze hebben de discussie over minderjarigen op het feest meegekregen. "Ik snap het wel vanuit cafés, want als ze alcohol schenken aan minderjarigen krijgen ze een boete", zegt Koen. "Maar ja, ik vind het wel gewoon leuk."

Ook Job (15) en Matthijs (14) gaan vandaag Elf-Elf vieren. Ze zijn blij dat ze het feestterrein op mogen als ze zich gedragen. "Wij horen er ook gewoon bij", zegt Job. "En anders gaan mensen overal in de stad kloten."

Bij de EHBO-tent voor het stadhuis is het aan het begin van de middag nog erg rustig. Rond 16 uur wordt de eerste dronken jongere binnengebracht. "Hij had onderkoelingsverschijnselen", zegt EHBO'er Ad van Laarhoven. "We proberen zijn temperatuur omhoog te krijgen. Hij wordt even nagekeken en als het goed is, gaat hij met opa en oma naar huis."

Aan het einde van de middag wordt het drukker bij de EHBO-post. Drie aangeschoten tieners worden door iemand van de gemeente het stadhuis binnengebracht. Daar krijgen ze een glas water en het advies om naar huis te gaan.

Verder zijn de EHBO'ers vooral druk met andere incidenten. "We hebben een man en een vrouw behandeld die in elkaar waren geslagen", vertelt Van Laarhoven. "Verder mensen die met de fiets waren gevallen, iemand die was gestruikeld en iemand die was gevallen en toen met de hand in glas terecht was gekomen."

Toch is het nog wel te overzien, zegt Van Laarhoven. Ook beveiliger Joshua heeft alles onder controle. Hij heeft twee mensen moeten weigeren "omdat ze te dronken waren". "Maar dat waren meerderjarigen."

Ook horecaondernemer Boonmann zegt dat er nog geen "noemenswaardige incidenten" zijn geweest. "Maar Brabantse nachten zijn lang, dus we zullen met z'n allen waakzaam moeten blijven."

El Salvador bestookt vermoedelijk bendehoofdkwartier in Haïti, premier bedankt Bukele

6 days 1 hour ago

"We hebben onze belofte gehouden". Met die woorden kondigde de Salvadoraanse president Bukele aan het vermoedelijke hoofdkwartier van een van de grootste criminele bendes in Haïti te hebben verwoest.

Het zou gaan om het huis van Wilson Joseph, ook bekend als Lanmò San Jou, de leider van de 400 Mawozo-bende. "De meesten renden weg zonder ook maar terug te vechten," schrijft Bukele op X. "Wat een lafaards!".

Op beelden is te zien hoe helikopters het vuur openen op het complex. Terwijl zwarte rookpluimen boven de gebouwen opstijgen, is te zien hoe tientallen mensen wegrennen van de gebouwen.

Bukele, die niet vies is van enig mediaspektakel, deelde de video op sociale media. Het is een middel dat de autoritaire leider veelal aangrijpt om zijn eigen successen uit te vergroten.

Premier looft president

Twee dagen voor de aanval die zondag plaatsvond, maakte de Bukele zijn doel al duidelijk. "Geef ons het exacte adres, dan vernietigen we het", schreef hij op X. Joseph is niet gedood bij de aanval, die werd uitgevoerd in samenwerking met de Haïtiaanse politie. Over slachtoffers is niets bekendgemaakt.

De Haïtiaanse premier Alix Didier Fils-Aimé heeft vol lof gereageerd op de aanval in zijn land. "Petje af voor president Nayib Bukele", schrijft hij. "Voor uw steun en inzet in de nationale strijd tegen de bendes", aldus de premier.

Offensief opgevoerd

Met de aanval heeft Bukele zijn offensief in Haïti flink opgevoerd. Vorige maand stuurde El Salvador zeker 2000 militairen naar het land vanwege de vermissing van vier Salvadoraanse leden van een internationale veiligheidsmissie. De vier militairen liepen in een hinderlaag, maar wat er daarna met hen is gebeurd is nog altijd onduidelijk.

Eerst werd bericht dat hun lichamen waren gevonden, maar Bukele verklaarde al snel dat de resten niet van de militairen waren. Sindsdien publiceert Bukele aan de lopende band berichten over de militaire operatie in het Caribische land, voornamelijk in het Haïtiaans-Creools.

Zo deelde hij vorige week beelden van soldaten die al marcherend door de straten worden toegejuicht door burgers. "Het lijkt erop dat de bendes niet met ons willen vechten", schreef de president. Met de berichten lijkt Bukele zich te willen positioneren als de redder van het door geweld verscheurde land. Maar verdere informatie over hoelang de militairen in het land blijven of wie de troepen aanstuurt, blijft onduidelijk.

Brief aan VN-baas

De Salvadoraanse aanwezigheid in het land leidt daarom naast vraagtekens tot steeds meer kritiek. Zo ook door bendeleider Joseph, die vorige week in een interview met persbureau AP verklaarde grote zorgen te hebben over de troepen. Hij heeft een brief aan VN-baas António Guterres geschreven met het verzoek een delegatie te sturen voor dialoog en bemiddeling. Hij zou bereid zijn de wapens neer te leggen.

Ook zei hij een boodschap te hebben voor Bukele: "Gezien de wraakzuchtige opmerkingen, verwachtingen en bedreigingen van de heer Nayib Bukele, vrees ik dat deze situatie zal leiden tot een escalatie van geweld en een logica van represailles, waarvan het Haïtiaanse volk de eerste slachtoffers zullen zijn", aldus Joseph.

Daarnaast stelde hij dat de vier Salvadoraanse militairen dood zijn en dat ze zich in het territorium van een andere bende bevonden. Bewijs daarvoor bleef uit. Het antwoord van Bukele echter niet, die de woorden lijkt te beantwoorden met de aanval op het wooncomplex.

Aardverschuivingen en overstromingen in Portugal door Charles, vluchten geschrapt

6 days 1 hour ago

In het zuiden van Portugal en in de regio van Lissabon heeft storm Charles tot problemen geleid. Er is sprake van zware regenval en krachtige windstoten. De Portugese publieke omroep RTP meldt dat er honderden incidenten zijn gemeld, waaronder aardverschuivingen, overstromingen en omgewaaide bomen. Er zijn vooralsnog geen berichten van slachtoffers of vermisten.

Door de weersomstandigheden is ook het vliegverkeer ontregeld. De Portugese luchtvaartbeheerder ANA meldt dat er halverwege de dag landelijk al 360 vluchten waren geannuleerd. Het vliegveld van Lissabon werd het zwaarst getroffen: meer dan de helft van de aankomende en vertrekkende vluchten daar ging niet door.

Ook vluchten vanuit Nederland werden geschrapt. Op de website van Schiphol is te zien dat één vlucht naar Lissabon is geannuleerd en dat drie vluchten vanuit de Portugese hoofdstad naar Schiphol vervallen.

Voorafgaand aan de storm riep de Portugese regering op om waakzaam te zijn. Verschillende scholen, supermarkten en andere openbare voorzieningen werden uit voorzorg gesloten. Burgers werden opgeroepen om thuis te blijven als dat kon. Vanwege de storm werden er vanmiddag zes nationale wegen in de districten Setúbal, Portalegre en Guarda gedeeltelijk afgesloten.

Niet alleen op het Portugese vasteland, ook op het Portugese eiland Madeira worden incidenten gemeld gerelateerd aan de storm. Afgelopen nacht bereikte de storm daar al een hoogtepunt. Er werden windstoten tot 130 kilometer per uur gemeten.

De autoriteiten van Madeira meldden dat er vannacht 78 aardverschuivingen waren. Ook waren er 72 overstromingen en tientallen omgewaaide bomen. Een man werd gered nadat hij was meegesleurd door water, nadat een beek buiten zijn oevers was getreden.

Code oranje

Storm Charles valt ondanks de veroorzaakte problemen minder zwaar uit dan werd ingeschat. Voor vier districten waar code rood werd afgegeven, is de weerswaarschuwing teruggedraaid naar code oranje, meldt het Portugese persbureau Lusa.

Code oranje geldt nu voor de districten Leiria, Castelo Branco, Beja en Portalegre. De weerswaarschuwingen zijn tot middernacht van kracht.

Spanje

Storm Charles treft ook het zuidwesten van Spanje. In Piedralaves (in de westelijke provincie Ávila) werden zo'n 2200 inwoners uit voorzorg geëvacueerd. Op de Canarische Eilanden werden extreme windstoten gemeten, die hadden snelheden tot 148 kilometer per uur.

Wereldleiders eenstemmig bezorgd, maar conflicten drukken stempel op klimaattop

6 days 2 hours ago

Op de klimaattop in Turkije was het een komen en gaan van wereldleiders. Oproepen tot het nakomen van klimaatafspraken, de ramp in Nepal, weersextremen, El Niño en ook geopolitieke spanningen drukten een stempel op hun toespraken. In het geval van premier Jetten was het de nationale politiek die zijn inbreng op de top kleurde: hij bleef geheel weg uit Antalya vanwege de problemen die hij thuis heeft met het belastingplan.

Aan het begin van de grote internationale klimaattop togen traditiegetrouw staatshoofden, premiers en hoge afgevaardigden vanuit alle uithoeken van de wereld naar de conferentie om namens hun land te spreken. Grote afwezigen, naast Jetten, waren de Amerikaanse president Trump, de Indiase premier Modi en de Chinese president Xi, al stuurde die laatste wel een vertegenwoordiger.

Van de wereldleiders die wel gingen, trok de Braziliaanse president Lula veel bekijks. Zijn aanwezigheid is voor veel aanwezigen op de klimaattop een onuitgesproken opluchting. Twee weken geleden won hij de Braziliaanse presidentsverkiezingen van zijn tegenstander, de radicaal-rechtse Flavio Bolsonaro, die niets opheeft met klimaatbeleid. Lula, onder wie de klimaattop vorig jaar werd georganiseerd, des te meer.

Geopolitieke machtsstrijd

Al voordat veel andere wereldleiders het woord kregen, sprak hij zijn ergernis uit dat een aantal van de grootste uitstoters van broeikasgassen niet naar de top zijn gekomen. "Klimaatverandering is verdwenen uit de toespraken en de beleidsstukken van de wereldleiders", zei Lula. "We hebben het meer over wapens en handelstarieven, dan over de overlevingskansen van toekomstige generaties."

"Oorlog en inflatie staan vandaag bij ons op de stoep en daardoor wordt het steeds moeilijker om ons bezig te houden met de toekomstige klimaatcatastrofe", sprak Lula. "Maar de planeet kan niet worden overgelaten aan de grillen van geopolitieke machtsstrijd."

Gaza

Toch bleek het lastig om weg te blijven van dat soort geopolitieke spanningen, bleek al bij de toespraak van de president van het nieuwe gastland, Turkije. Erdogan besteedde een deel van zijn toespraak in het bijzonder aan de oorlog in Gaza, dat volgens de Turkse president het slachtoffer is van zowel genocide als ecocide. "Eeuwenoude olijfbomen zijn vernietigd, bodem en water zijn verontreinigd en steden zijn met de grond gelijk gemaakt."

Dit deel van de toespraak kon op applaus rekenen van een deel van de aanwezige leiders, al waren er ook bij die het zijspoor minder konden waarderen. Onder meer de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula Von der Leyen, klapte niet mee.

Iran

Maar ook Von der Leyen hield de geopolitiek niet buiten de deur. Ze sprak van een "zomer van de waarheid", verwijzend naar de vele hittegolven en ernstige droogte die Europa heeft meegemaakt, om gelijk daarna over te gaan op de Iranoorlog. De sluiting van de straat van Hormuz, zo bracht ze in herinnering, heeft de energieprijzen enorm opgestuwd.

President Pezeshkian van Iran sprak überhaupt over niets anders dan het conflict in zijn land, en haalde uit naar Israël en de Verenigde Staten. "Het milieu is het stille slachtoffer van oorlogen. De verwoestende impact zal blijven, lang nadat het conflict ten einde is gekomen." Vrede, zo zei hij, is een vereiste voor milieubescherming.

Zoals president Stubb van Finland het uitlegt: terwijl het 1,5-graaddoel aan een zijden draadje hangt, dreigt klimaatverandering onder te sneeuwen op de internationale agenda. "We kunnen de klimaatcrisis niet oplossen zonder multilateralisme", zei hij, doelend op de noodzaak om een groot probleem als klimaatverandering gezamenlijk aan te pakken.

Droogte en overstromingen

Die oproep vond vooral weerklank bij de armste landen, die hun zorgen uitspraken over droogte en overstromingen door klimaatverandering en El Niño. Vrijwel geen van hen stond lang stil bij geopolitiek. Zij eisten eerlijk klimaatbeleid en het nakomen van al gemaakte afspraken. "Voor het geval je het nog niet doorhad, het klimaat onderhandelt niet met de geopolitiek", vatte premier Mottley van Barbados hun standpunt samen.

Vrouw (58) overleden na instorten tuinmuur in Vlaardingen

6 days 2 hours ago

Een 58-jarige vrouw die vanochtend onder een ingestorte muur terechtkwam in Vlaardingen, is overleden. Dat heeft de politie aan de regionale omroep Rijnmond bevestigd.

De tuinmuur stortte vanochtend rond 09.00 uur in in een steeg in het centrum van Vlaardingen. Omstanders probeerden het slachtoffer vervolgens onder het puin vandaan te halen.

De brandweer wist haar uiteindelijk te bevrijden. Het slachtoffer werd gereanimeerd en naar het ziekenhuis gebracht, waar zij overleed aan haar verwondingen. Waardoor de muur is ingestort, is niet bekend. De politie heeft het voorval onderzocht en gaat uit van een noodlottig ongeval.

De muur stond op privéterrein langs een achtertuin en diende als een soort schutting. Omwonenden zeiden eerder tegen Rijnmond dat de muur al een beetje scheef stond. De vrouw had net haar fiets gepakt om te gaan sporten met een vriendin, toen het misging.

Hoogspanning in coalitie over belastingplan: 'Dit geeft krassen'

6 days 3 hours ago

De verhoudingen in de coalitie van D66, VVD en CDA staan onder hoogspanning na de deal van twee van de drie partijen met de linkse oppositiepartijen Pro en Volt.

Er is tot drie uur 's nachts onderhandeld tussen D66, CDA en Pro over een wijziging van het belastingplan, zonder dat de media hiervan op de hoogte waren.

Vanmorgen vroeg gingen de gesprekken verder en bleek een deal mogelijk over 1 miljard euro belastingverhoging voor vermogenden en 1 miljard euro verlaging voor gewone inkomens.

Pas toen de drie partijen eruit waren zijn VVD-leider Yesilgöz en VVD-fractievoorzitter Brekelmans geïnformeerd. "Nee, die waren niet blij toen ze dat hoorden", vertelt een van de betrokkenen.

VVD bij elkaar

Inmiddels zit de top van de VVD al uren bij elkaar om te beraden hoe nu verder. Vanavond staat er een breder overleg gepland. Kamerleden van D66 en CDA hebben geen idee hoe coalitiegenoot VVD gaat reageren. Ze hopen dat de VVD inziet dat dit voorstel best te dragen is, zeggen ze.

Tijdens de urenlange onderhandeling is er wel wat uit het oorspronkelijk plan van wat Pro een "miljonairsbelasting" noemt weggestreept. Maar het is de vraag of hiermee voor de VVD de scherpe kantjes er af zijn.

Liveblog

Volg de laatste ontwikkelingen uit Den Haag in ons liveblog.

Ze hebben er een knoop van in hun maag, klinkt het bij CDA en D66. Het moest gebeuren om te voorkomen dat het belastingplan sneuvelt. Maar goed voor de verhouding is dit natuurlijk niet, realiseren zij zich.

"Dit geeft krassen", zegt een betrokkene. "Hoe het ook afloopt."

Vol spanning wachten D66 en CDA in hun fractiegangen af hoe hun eigen coalitiegenoot op de situatie gaat reageren. "Ze wisten bij de VVD dat er gesprekken liepen, maar ze hadden nooit gedacht dat het zou lukken om een deal te maken met Pro."

Ook spannend voor kabinet

Naast de fracties is de situatie ook spannend voor het kabinet. Daarin moet VVD-minister Heinen misschien samen met D66-staatsecretaris Eerenberg oordelen over de deal. Heinen als minister van Financiën en Eerenberg als staatssecretaris van belastingzaken.

Ook voor premier Jetten wordt het debat van morgen spannend, want hij kan veel vragen verwachten over de toekomst van zijn kabinet.

Het Kamerdebat over het belastingplan is morgen live te volgen bij de NOS op nos.nl, NPO 1 en op NPO Politiek en Nieuws. Op NPO Radio 1 zijn geregeld updates te horen.

Kogelwerende koffertjes en beveiligers op ski's: zo bescherm je de koning

6 days 3 hours ago

Hoe beveilig je een koning die graag toegankelijk wil zijn en zich tussen de mensen wil begeven? Op grote evenementen, maar ook tijdens werkbezoeken, zien we koning Willem-Alexander dicht bij het publiek. Onlangs zorgde het nog voor een schrikmoment toen een verward persoon op hem afstapte tijdens een werkbezoek in het Noord-Hollandse dorp Ursem.

"Je gaat een geaccepteerd risico aan", zegt expert persoonsbeveiliging Mark de West, die in het verleden ook leden van het Koninklijk Huis beschermde.

Hij vertelt in de NOS-podcast De Monarchie dat het grootste deel van de beveiliging onzichtbaar is. "Het meeste wat we zien, bijvoorbeeld bij evenementen op tv, is de laatste 10-20 procent van de beveiliging. Dat zijn de mannen en vrouwen in pak die om hen heen lopen. Mensen denken dat dat de persoonsbeveiliging is, maar het is veel breder."

In Ursem liep het met een sisser af. De koning ging zelf even in gesprek met de man, die daarna werd afgevoerd door de politie. "Daar kan je allerlei what if-scenario's tegenover zetten", zegt De West. "Niemand zal blij zijn dat hij zo dichtbij is gekomen, maar ik durf in zijn algemeenheid wel te zeggen: je staat niet zomaar binnen een meter van de koning zonder dat je al bent gezien. De beveiligers maken van tevoren een inschatting."

"Je kunt je voorstellen dat overal waar een te beveiligen persoon komt, veel mensen zijn die afwijkend gedrag kunnen vertonen. En als we elke keer meteen daarop ingrijpen, dan wordt een Koningsdag bijvoorbeeld ook een heel ander ritueel."

Meer weten?

Luister aflevering 5 van NOS-podcast De Monarchie via NPO Luister en alle andere podcastapps.

Hierin praat presentator Fleur Wallenburg uitgebreid met Mark de West over de beveiliging van het Koninklijk Huis en praat Koningshuisverslaggever Beau Heimensen je bij over de keuze van het aankomende staatsbezoek aan Qatar.

Er worden allerlei stappen gezet om het risico op een onveilige situatie te verkleinen. Honderd procent veiligheid op een groot evenement zoals Koningsdag kun je niet garanderen, vertelt De West, maar het risico aanzienlijk verkleinen is waar het om draait.

"Als beveiliging zijn we er om dit mogelijk te maken. Op Koningsdag zou het bijvoorbeeld opmerkelijk zijn om als een soort Paus in een wagentje te rijden. Dat zijn we in Nederland ook niet gewend." Om het toch mogelijk te maken is er beveiliging langs de route en worden er al weken van tevoren verkenningen gedaan.

'Spontaniteit kun je vergeten'

Los van de grote evenementen en werkbezoeken worden de tien leden van het Koninklijk Huis 24 uur per dag, zeven dagen per week beveiligd. "En 24/7 is ook echt 24/7", vertelt De West. De impact op iemands leven is heel erg groot. "Spontaniteit kun je grotendeels wel vergeten, dat is de praktijk. Dat beseffen veel mensen niet."

Er komt veel voorbereiding aan te pas. Zo worden alle locaties waar de Oranjes heengaan vooraf bekeken. "Welke aanrijdroutes zijn er, maar ook wat is het dichtstbijzijnde ziekenhuis?", vertelt De West. Hoe de beveiliging op de locatie zichtbaar is, hangt van het bezoek af. "Denk aan ADE, waar de koningin en de prinses gingen dansen. Zet je daar acht man in pak omheen dan is de sfeer snel weg, dan werkt dat niet."

Om op te gaan in de omgeving moet je als beveiliger soms nieuwe skills leren. Denk aan skiën. "Dan zeggen we niet: op de piste gaat u over uw eigen veiligheid. Dat inblenden is in de basis wat je probeert te doen."

Oekraïne en Rusland eens over gevangenenruil, maar doorbraak blijft uit

6 days 3 hours ago

Na de tweede dag van onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland over het beëindigen van de oorlog lijkt er geen doorbraak te zijn bereikt. Alleen over het uitwisselen van gevangenen lijkt overeenstemming te zijn.

De gesprekken begonnen gisteren in Abu Dhabi en werden geleid door de Verenigde Staten.

Vooraf waren de verwachtingen over het bereiken van concrete resultaten al niet erg hoog. Het is voor het eerst in negen maanden dat Rusland en Oekraïne op dit niveau met elkaar spraken.

Verder spreken

Veelzeggend is dat de onderhandelaars na afloop eerst hun eigen kanalen kozen om mededelingen te doen over de resultaten.

Voor de Russische televisie zei hoofdonderhandelaar Vladimir Medinski dat er meer wederzijds begrip is gekomen op sommige punten, zonder specifiek te worden. Daarmee zou vrede dichterbij zijn gekomen. Maar, zo voegde hij eraan toe: "Op dit moment hangt er veel af van alle betrokkenen bij het proces. Veel hangt af van Oekraïne, van de opstelling van de Verenigde Staten en van de vraag of Europa tot bezinning komt."

Over Europa zei de Oekraïense onderhandelaar Davyd Arachamia na afloop juist dat de gesprekken multilateraal moeten worden. Daarmee bedoelt hij dat Oekraïne vindt dat ook Europa aan tafel zou moeten aanschuiven. Arachamia voegde daaraan toe dat hij denkt dat er in Abu Dhabi een basis is gelegd om nog voor het einde van dit jaar tot een oplossing te komen. Daarbij zei hij niet hoe.

Vanuit Europa klinkt voorzichtig optimisme over de voorlopige resultaten. De Duitse regering gaat ervan uit dat Europa bij een volgende overlegronde direct vertegenwoordigd zal zijn. VS-onderhandelaar Kushner zei erover: "We moeten de Europeanen aan tafel hebben."

Volgens Duitsland is er met de VS voor een deel overeenstemming over een toekomstige "veiligheidsstructuur". Werkgroepen zouden nu deelaspecten moeten gaan uitwerken.

1000 tot 1500 krijgsgevangenen

Helemaal zonder concrete resultaten bleef deze onderhandelingsronde niet. Oekraïne en Rusland hebben afgesproken om weer krijgsgevangenen uit te wisselen. "Een van de positieve resultaten is dat we overeenstemming hebben bereikt over de grootste uitwisseling van gevangenen tot nu toe. Morgen ronden we de aantallen af", zei de Amerikaan Jared Kushner, die de gesprekken leidde.

De uitwisseling zou gaan om 1000 tot 1500 gevangenen aan beide kanten. De laatste grote uitwisseling van krijgsgevangenen was dit voorjaar. In mei wisselden beide landen elk 1000 gevangenen uit.

De Amerikaanse onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner zullen morgen in Moskou spreken met president Poetin. Daarna reizen ze door naar Dublin, waar ze de Oekraïense president Zelensky ontmoeten.

Terwijl beide landen met elkaar spraken, ging de oorlog onverminderd door. Beide landen vielen elkaar aan vanuit de lucht. Daarbij moesten Oekraïense energiecentrales het ontgelden. Oekraïne raakte een Russische raffinaderij.

EU wil verplichte knop om verslavende functies sociale media uit te zetten

6 days 4 hours ago

Eindeloos scrollen door je tijdlijn op sociale media. Of die online aanbieding waarbij de verkoper doet alsof er nog maar een paar tickets, kamers of producten over zijn. Steeds meer consumenten krijgen online te maken met oneerlijke of verslavende praktijken. De Europese Commissie wil dat aanpakken.

De Europese Commissie wil het voor gebruikers van sociale media makkelijker maken om los te komen van verslavende reeksen video's op de tijdlijn. Wie op TikTok, Instagram of Facebook eindeloos kijkt naar filmpjes die automatisch afspelen, kan de telefoon maar moeilijk loslaten. Het leidt tot verslaving en soms tot psychische problemen.

De Commissie wil nu dat er verplicht een knop komt waarmee je deze meest verslavende functies uitzet.

Consumenten zelf laten kiezen

De Commissie kiest niet voor een verbod op het verslavende ontwerp van sociale media, zoals de EU dat wel voor kinderen tot 15 jaar wil. Voor volwassenen is dat anders, apps houden de mogelijkheid om hun gebruikers eindeloos verslaafd te maken aan hun product.

Consumenten moeten zelf de keuze hebben, redeneert Eurocommissaris Virkkunnen: "Het is deels ook het businessmodel van die bedrijven, om hun diensten verslavend te maken. Veel gebruikers houden er ook van. Daarom maken we het transparant, en is het aan de gebruiker om te kiezen deze functies te houden of uit te zetten."

Europarlementariër Kim van Sparrentak van Pro noemt dit een verkeerde afweging: "Met dit voorstel maakt de Commissie een historische fout, voor zowel onze gezondheid als onze democratie. De Commissie kon ervoor kiezen om mensen te beschermen, maar ze hebben gekozen voor de techbro's. Ze zijn door de knieën gegaan en legitimeren hiermee de verslavende verdienmodellen van Big Tech."

CDA-Europarlementariër Jeroen Lenaers sluit zich bij deze kritiek aan: "Niet alleen kinderen, maar ook volwassenen worden online beïnvloed door misleidende en manipulatieve ontwerpkeuzes. Net als bij de EU KIDS Act vinden we dat de verantwoordelijkheid voor een eerlijke en veilige digitale omgeving bij de platforms zelf moet liggen, en niet bij de gebruiker."

Oneerlijke praktijken

Behalve een verplichte knop om verslavende functies uit te zetten, wil de Europese Commissie ook een einde maken aan oneerlijke marketingtrucs die online verkopers gebruiken om klanten geld uit de zak te kloppen. Zo moeten influencers, die betaald worden door bedrijven om hun producten aan te prijzen, dit ook duidelijk aangeven. Ook moet er een einde komen aan automatische verlenging van online abonnementen. Na een gratis proefperiode moeten bedrijven expliciet toestemming vragen voor verlenging van een abonnement.

De nieuwe regels zijn volgens de Commissie hard nodig om te zorgen dat de online-consument net zo goed beschermd wordt als de klant in de fysieke winkel. In de EU wordt zo'n 60 procent van de aankopen online gedaan. En dus moet de wetgeving zich daaraan aanpassen, zegt EU-Commissaris McGrath, verantwoordelijk voor consumentenbescherming. "Onze economie is veranderd. Onze regels moeten zorgen voor meer keuzevrijheid, meer controle, simpele regels en een streng toezicht daarop."

Volgens Europarlementariër Lenaers van het CDA is het hoog nodig dat er betere regels komen voor de online markt. "Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat ze online een eerlijke keuze kunnen maken. Zonder manipulatie of misleiding. Een sterke digitale economie vereist niet alleen innovatie, maar ook vertrouwen, transparantie en eerlijkheid."

Zowel links als rechts in het Europees parlement vinden partijen dat de voorstellen van de commissie nog wel wat strenger kunnen. Ook de 27 EU-landen zullen nog moeten instemmen met de plannen. Daardoor zal het nog meer dan een jaar duren, voordat de nieuwe regels ook ingaan.

Onderzoekers slaan alarm om kritieke lekken in koelsystemen: 'Dit is ernstig'

6 days 4 hours ago

Koelsystemen in supermarkten, slagerijen en zelfs bloedbanken in heel Europa moeten zo snel mogelijk van internet worden losgekoppeld als ze worden aangestuurd met systemen van het Deense bedrijf Danfoss. Nederlandse beveiligingsonderzoekers roepen bedrijven daartoe op.

Danfoss kwam begin deze maand in opspraak toen door heel Europa koelsystemen werden gehackt en gesaboteerd. Het ging om bedrijven die nog oudere koelsystemen of oudere versies van de software gebruikten. De aanvallers verhoogden de temperatuur waardoor de voorraad van bijvoorbeeld supermarkten bedierf.

De onderzoekers van beveiligingsbedrijf Midnight Blue, dat gespecialiseerd is in onderzoek naar apparaten met een ingebouwde computer, vonden echter ook problemen in nieuwere versies van de software. Ook apparaten die de allernieuwste software van Danfoss draaien, zijn dus getroffen.

"Op een schaal van 1 tot 10 ga ik richting 10 ", zegt Carlo Meijer van Midnight Blue. "Dit is heel ernstig. Binnen een uur vond ik meerdere ernstige problemen, dat maak ik niet vaak mee." Het is onder meer mogelijk om volledige toegang tot het apparaat te krijgen en dus ook bijvoorbeeld de temperatuur te verhogen. Ook zouden de apparaten kunnen worden gesaboteerd, waardoor ze permanent onbruikbaar worden.

De onderzoekers hebben Danfoss vertrouwelijk ingelicht over de problemen om het bedrijf de tijd te geven die problemen op te lossen. Daarom geven ze nog geen details over de gevonden problemen. "Maar we willen het wel alvast naar buiten brengen, omdat mensen maatregelen moeten nemen", aldus Meijer.

In een reactie laat Danfoss weten dat er later vandaag een software-update uitkomt om twee problemen te verhelpen, al is niet duidelijk of dat om de problemen gaat die de Nederlandse onderzoekers hebben gevonden. Het bedrijf ging niet inhoudelijk in op vragen van de NOS over de nieuwe problemen.

Inherent gebrekkig

Updaten naar de nieuwste versie is echter niet genoeg, zeggen de Nederlandse onderzoekers: daarvoor is de kwaliteit van de software simpelweg te slecht. De programmeercode is zo "inherent gebrekkig" dat updates installeren maar weinig veiligheidswinst oplevert. Basale voorzorgsmaatregelen ontbreken, schrijven ze.

Gebruikers moeten er zo snel mogelijk voor zorgen dat de apparaten niet rechtstreeks aan internet hangen, omdat de kans anders "zeer aanzienlijk" is dat kwaadwillenden er weer toegang toe krijgen. "In dit geval is het niet genoeg om af te wachten tot er updates komen van de leverancier."

Kleinere bedrijven

In Nederland zijn vooral kleinere bedrijven getroffen door de eerdere Danfoss-hacks, geeft ook de leverancier zelf aan. In andere landen waren de problemen groter: vooral in Frankrijk, waar duizenden systemen werden getroffen.

De koelsystemen zijn op internet aangesloten zodat de installateur kan meekijken als er problemen zijn. "Installateurs dwingen dit soms ook af", zegt Meijer.

Dat kan overigens op een veilige manier, maar in de praktijk gebeurt dat dus lang niet altijd. "Omdat het makkelijker is om ze rechtstreeks op internet aan te sluiten", denkt Meijer. De keerzijde is dus dat ook kwaadwillenden er bij problemen makkelijk bij kunnen.

Podcast De Dag: Tarwekamp-slachtoffers en nabestaanden aan het woord

6 days 5 hours ago

Slachtoffers en nabestaanden van de explosie aan de Tarwekamp in Den Haag kwamen de afgelopen dagen aan het woord in de rechtszaal. Ze maken gebruik van hun spreekrecht om de verdachten te laten weten hoe diep de littekens zijn en de pijn is die ze elke dag voelen. Bij de Tarwekamp-explosie kwamen zes mensen om het leven. In het midden van het appartementencomplex is nog steeds een gapend gat te zien.

Luister hier:

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Rechtbankverslaggever Mattijs van de Wiel was in de rechtszaal gisteren en vertelt in podcast De Dag hoe diep de gevoelens van onveiligheid zijn bij de sprekers. 30 mensen vertelden over hoe de explosie hen dagelijks bezighoudt, onder wie de eigenaresse van de bruidsmodezaak waar de explosie op gericht was. Zij deed voor het eerst haar verhaal. Wat betekent dat spreekrecht voor hen? En hebben deze verhalen invloed op de straf?

Reageren? Mail naar dedag@nos.nl

Presentatie & montage: Marco Geijtenbeek

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Eigenares bruidsmodezaak en doelwit Tarwekamp tegen verdachten: 'Schaam jullie'

6 days 5 hours ago

In hun moedertaal richtte de eigenares van de bruidsmodezaak zich tot de mannen die worden verdacht van de explosie op de Tarwekamp. "Schaam jullie, schaam jullie diep", zei de vrouw in haar vooraf opgenomen verklaring op de vierde zittingsdag van de strafzaak.

Haar ex-vriend is hoofdverdachte in de zaak waarin vier mannen worden verdacht van het veroorzaken van de explosie in december 2024, waarbij zes mensen om het leven kwamen. Kort voor de aanslag had ze de relatie met Moshtag B. verbroken. Hij voelde zich in zijn eer aangetast en "wilde haar dat betaald zetten".

Een voor een sprak de eigenares van de bruidsmodewinkel de verdachten aan op hun daden. "Als jij vertelt dat je niet meer wilde meedoen met de explosie, omdat je het bedrag dat je betaald zou krijgen te laag vond, dat doet mij pijn", zei ze tegen Adil A., die van minder zware feiten wordt verdacht omdat hij zich tijdens het plannen van de aanslag had teruggetrokken. "Je trok je terug omdat je het te weinig geld vond, niet omdat je gewetenswroeging kreeg."

Vervolgens richtte ze zich tot de neven Mourad B. en Ilias B., die de explosie in de winkel hebben veroorzaakt. "Ik kan me niet voorstellen dat geld de motivatie was om hieraan mee te doen", zei ze. "Ik wil dat je beseft hoeveel verdriet je hebt veroorzaakt."

Tot slot sprak ze Moshtag B. aan, haar ex-vriend, die de anderen zou hebben ingehuurd. "Vanaf het begin heb je over alles gelogen. Was dit het waard, ben je tevreden met de uitkomst?" Ze noemt het beschamend dat hij een aanslag heeft gepleegd omdat een meisje het met hem heeft uitgemaakt en herinnert hem eraan dat hij haar troostte na de aanslag. "Jij ving me op en deed alsof je rouwde. Het is te ziek voor woorden."

Ze heeft veel last van de explosie en de nasleep ervan. Zo woont ze op een geheim adres en is zwaar depressief. Anderen, en ook zijzelf, verweten haar dat ze de oorzaak van de aanslag was. Ze is dankbaar dat zij nu ook als slachtoffer wordt gezien. Maar ze benadrukte dat degenen die omkwamen en gewond raakten of naasten hebben verloren de grootste slachtoffers zijn.

De Chinese jongen wiens ouders en zus bij de explosie zijn omgekomen, zegt dat hij zijn familie heel erg mist. In een videoboodschap die vooraf was opgenomen, vertelt hij dat hij veel verdriet heeft van het verlies. "Vaak huil ik in een hoekje van mijn kamer."

Het jongetje was 8 jaar toen de aanslag op 7 december 2024 plaatsvond. Sinds de dood van zijn 41-jarige moeder, vader (45) en zus van 17 woont hij bij zijn tante. "Hoe goed zij ook voor me zorgt, het kan mijn eigen thuis en gezin nooit vervangen." De vier verdachten van de aanslag kan hij niet vergeven. "Ik kan nooit accepteren dat slechte mensen het onschuldige leven van mijn papa, mama en zus hebben weggenomen."

Ook andere familieleden van het Chinese gezin maakten gebruik van hun spreekrecht, via een tolk of anderen die Nederlands spreken. Zo vertelde de moeder van de omgekomen vader van het uit China afkomstige gezin dat zij sinds de aanslag dag en nacht gekweld wordt door verdriet. Vooral de gevolgen voor haar nu 10-jarige kleinzoon zijn groot. "Hij zag de totale verwoesting van zijn gezin en heeft voor de rest van zijn leven een onherstelbaar psychisch trauma."

Gedupeerden eisen bijna 10 miljoen euro

De rechtbank heeft van onder meer personen, bedrijven en de gemeente Den Haag in totaal 68 vorderingen tot schadevergoedingen ontvangen. In totaal wordt er een bedrag van bijna 10 miljoen euro geëist.

Het gaat om 7,5 miljoen euro aan materiële kosten zoals medische kosten of misgelopen inkomsten van ondernemers. 2,3 miljoen euro wordt geëist voor immateriële schade, zoals bijvoorbeeld de emotionele schok die is ontstaan door het overlijden van een naaste.

In totaal kwamen vandaag vijftien mensen aan het woord. Een vrouw die een atelier had in het pand zei dat ze zich afvraagt hoe de Afghaanse hoofdverdachte Moshtag B. kan handelen "op een manier die sterk doet denken aan de Taliban", de islamitische fundamentalisten die in Afghanistan aan de macht zijn.

Zowel de familie van de omgekomen Chinese slachtoffers als andere bewoners van het pand vroegen de rechtbank om passende straffen op te leggen. "We willen dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen."

Checked
37 minutes 16 seconds ago
NOS Nieuws - Algemeen
NOS Nieuws
Subscribe to NOS Nieuws - Algemeen feed