Aggregator

Voor veel Iraniërs is het de belangrijkste feestdag van het jaar: Nowruz, de eerste dag van de lente. Het Perzisch nieuwjaar is normaal gesproken een feest met veel familiebezoeken, uitgebreid eten en het begin van de vakantie. Maar voor de Iraanse bevolking is er weinig feestvreugde nu het land in grote crisis verkeert en het ongewis is waar de oorlog toe gaat leiden.

Dit jaar is het stiller op straat in Teheran dan normaal rond deze tijd, wanneer mensen uitgebreid inkopen doen. Veel Iraniërs gaan alleen naar buiten voor de hoognodige boodschappen. Er is niet alleen angst voor Amerikaanse en Israëlische bombardementen, maar ook voor controles bij de vele checkpoints van de Islamitische Revolutionaire Garde. Tienduizenden inwoners zijn de hoofdstad ontvlucht.

Toch proberen Iraniërs nieuwjaar te vieren, zegt een 46-jarige man uit Teheran tegen de NOS. Het internet is al wekenlang afgesloten, maar het lukt hem wel om verbinding te krijgen met de buitenwereld. "Mensen bereiden zich voor, maken hun huizen schoon. Maar we vieren het kleiner, er zal minder familie over de vloer komen." Nowruz moet doorgaan: hij wil zich het feest niet laten ontnemen.

Vreugdevuren

Nog meer dan voorheen wordt het vieren van sommige tradities gezien als protest tegen het regime, met name Chaharshanbe Suri. Dat is een traditie waarbij Iraniërs op de laatste dinsdagavond van het jaar rond vreugdevuren dansen, over vuurtjes springen en vuurwerk afsteken om symbolisch de donkere dagen achter zich te laten.

Overheden waarschuwden dat mensen dit jaar niet de straat op moesten gaan. Op beelden is te zien dat in verschillende steden groepen jongeren toch bij elkaar kwamen. Geestelijken zien het eeuwenoude feest als heidens, dat niet thuishoort in de Islamitische Republiek. Dat machthebbers al jaren de vieringen ontmoedigen maakt dat sommige Iraniërs het juist aangrijpen als verzet.

Ook een vrouwelijke student uit Hamadan zegt tegen de NOS dat iedereen om haar heen nieuwjaar viert en dat het druk is op de markten in de stad in het westen van Iran, waar veel mensen uit Teheran naartoe zijn gevlucht. "We hebben er niet echt zin in dit jaar", zegt de twintiger, "maar we houden van onze nationale symbolen en willen die koesteren. De haft sin staat al in huis."

De haft sin is het middelpunt van elk Iraans huishouden bij Nowruz. Het is een gedekte tafel met daarop gekiemde tarwe, appels, knoflook, azijn en andere symbolen die staan voor voorspoed, gezondheid en geluk. Vaak staan er ook verse voorjaarsbloemen en een kom met een goudvis op tafel, tekenen van nieuw leven. Een traditie die door elke Iraniër wordt gevierd, ongeacht politieke voorkeur.

In de bazaars zijn net als altijd bloemen, eten en goudvissen te koop, maar niet iedereen kan zich dit veroorloven. De inflatie is tot recordhoogte gestegen. Door de economische crisis leven steeds meer Iraniërs onder de armoedegrens. Veel mensen hebben niet genoeg geld voor een uitgebreide maaltijd, zegt de man uit Teheran. "Je schrikt je kapot als je de prijskaartjes in de supermarkt ziet."

Einde van oorlog

Voor Iraanse Nederlanders voelt Nowruz dit jaar ook anders dan normaal. "Het voelt gek om iets te vieren terwijl er niets te vieren valt", vertelt Sarah Montazeri, een 36-jarige data-analist uit Amsterdam, die op haar tiende vanuit Iran naar Nederland kwam. "We zijn kapot van verdriet over wat er begin dit jaar gebeurd is in Iran."

Ze doelt op de vele duizenden, mogelijk zelfs tienduizenden mensen die in januari tijdens protesten werden doodgeschoten door ordetroepen. Bij een grote groep Iraniërs is de woede over het regime groot, het bloedbad in januari was voor velen de druppel. Zij hopen dat buitenlandse interventie een einde kan maken aan het huidige politieke systeem.

Maar er zijn ook mensen die hopen dat de oorlog zo snel mogelijk stopt en die er geen vertrouwen in hebben dat het regime op deze manier zal verdwijnen. Na bijna drie weken oorlog zijn meer dan 1300 burgerslachtoffers gevallen en wordt de verwoesting steeds groter. De belangrijkste leiders zijn gedood, maar er is politiek weinig veranderd.

Montazeri heeft haar moeder overgehaald om nieuwjaar dit jaar toch klein te vieren en de haft sin klaar te maken. "Meer als een traditie dan als een feest." Ze maakt zich zorgen over haar familieleden in Iran, die ze niet allemaal te pakken krijgt. "Ik hoop dat we Nowruz volgend jaar kunnen vieren met onze familie in een vrij land."

Goedemorgen! Vandaag begint de astronomische lente, vieren moslims wereldwijd Eid al-Fitr (Suikerfeest) en bezetten werknemers van Rijkswaterstaat drie bruggen over het Eemskanaal in Noordoost-Groningen uit onvrede over het uitblijven van een loonsverhoging.

Eerst het weer: vanmorgen komt eerst nog bewolking of mist voor, vanmiddag is het op de meeste plaatsen overwegend zonnig. Het blijft droog en bij een zwakke tot matige noordoostenwind wordt het 11 tot 14 graden.

Ga je vandaag op pad? Hier vind je het overzicht van de files en wegwerkzaamheden en hier de situatie op het spoor.

Wat kan je vandaag verwachten? Dit is er vannacht gebeurd:

Premier Jetten is blij dat op de EU-top niet is besloten te tornen aan het klimaatbeleid. Sommige landen willen dat bedrijven minder hoeven te betalen voor hun CO2-emissierechten, als compensatie voor de hoge olieprijs. Nederland is daartegen, omdat die emissierechten juist bedoeld zijn om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen.

Jetten zegt dat Europa zonder dat klimaatbeleid nog voor vele honderden miljarden extra aan olie zou moeten importeren. De EU-landen hebben de Europese Commissie wel gevraagd om komende zomer al te komen met een tussentijdse beoordeling van het emissierechtensysteem.

Ander nieuws uit de nacht: En dan nog even dit:

KLM Cityhopper opende de hangardeuren voor dertig meiden van middelbare scholen. Volgens het luchtvaartbedrijf kiezen steeds meer vrouwen voor een carrière in de luchtvaart, maar blijft het aandeel vrouwen in technische functies en het vliegerskorps nog erg laag.

Fijne dag!

Als de oorlog in het Midden-Oosten voortduurt, zullen huishoudens flink worden geraakt, en niet alleen aan de pomp. Ook kleding, gereedschap en eten worden op termijn duurder, hebben economen van de Rabobank berekend.

Die prijsstijgingen voelen we niet meteen, zegt Hugo Erken, hoofdeconoom bij RaboResearch. "Na drie maanden zie je de eerste effecten bij industriële producten als staal. De prijs loopt geleidelijk op, want eerst wordt transport duurder, dan spullen waar staal in zit als wasmachines en spelcomputers en uiteindelijk stijgen de lonen."

Volgens hem merken we pas een piek in de prijsstijging na 21 maanden, bijna twee jaar dus.

'Licht moet branden'

Het model van de onderzoekers van RaboResearch gaat niet verder dan die twee jaar vanwege de onzekerheid rondom de oorlog in Iran. De economen gaan uit van de olie- en gasprijzen van de afgelopen tijd, maar het is onduidelijk hoe ver die energieprijzen nog gaan stijgen.

Wat wel duidelijk is, is dat de prijs aan de pomp en de energierekening voor mensen het snelst te voelen zijn. Daarna zijn energie-intensieve producten aan de beurt. Dingen zoals vliegtickets en uitjes, zegt Erken.

"Neem een hotelovernachting. Het licht moet branden, de verwarming moet aan, er moet eten gekookt worden in het restaurant. Dat wordt allemaal duurder. En aan het eind van de rit moet het personeel ook nog meer worden betaald."

Lonen omhoog

Daar worden de effecten van de hoge energieprijzen volgens de econoom het laatst gevoeld. Diensten als de kapper, de schoonheidsspecialist en de automonteurs. "Vakbonden leggen de komende tijd waarschijnlijk een extra looneis op tafel bij CAO-overleggen."

Dat doen ze om de inkomens van werknemers te compenseren voor de hogere inflatie die we waarschijnlijk krijgen door de hoge energieprijzen. "Die hogere lonen moeten betaald worden door de werkgever en dat komt weer op het bordje van de consument terecht in de vorm van producten die duurder worden."

Lang aanhouden

De onderzoekers van RaboResearch verwachten dat de energieschok waar we nu het begin van voelen, langere tijd gaat aanhouden. Datzelfde zagen we volgens Erken ook in de energiecrisis van 2022, toen de oorlog in Oekraïne begon. Toen was de gasprijs overigens wel een stuk hoger dan nu.

Econoom Jan-Paul van de Kerke van het onderzoeksbureau van ABN AMRO verwacht ook dat producten duurder gaan worden. Hij houdt net als Erken de economische gevolgen van de oorlog in het Midden-Oosten in de gaten.

Volgens Van de Kerke kan Nederland sneller de gevolgen voelen van de hoge energieprijzen dan andere Europese landen. Onze inflatie ligt iets hoger dan in de rest van de eurolanden. Daarnaast is Nederland volgens hem de vorige energieschok van 2022 nog aan het verteren. "Het meest waarschijnlijke scenario is dat de inflatie in ons land richting de 3 procent gaat." Dat percentage ligt nu rond de 2,4 procent.

Erken verwacht wel dat de energieprijzen, net als na verloop van tijd in de Oekraïne-oorlog, langzaam weer normaliseren.

Uw verhaal

De NOS is bezig met een vervolgverhaal over de impact van de stijgende energieprijzen. Loopt uw energiecontract binnenkort af en/of bent u van plan vanwege de stijgende prijzen versneld te verduurzamen? Dan komen we graag met u in contact voor een reportage op radio en tv via economie@nos.nl.

Californië werkt aan een wetsvoorstel om de feestdag César Chávez-dag een andere naam te geven: Farmworkers Day, landarbeidersdag. Aanleiding hiervoor is onderzoek van The New York Times. Daarin beschuldigen twee vrouwen de in 1993 overleden Amerikaanse burgerrechtactivist César Chávez van jarenlang seksueel misbruik.

De Mexicaans-Amerikaanse Chávez streed in de jaren 60 en 70 voor betere werkomstandigheden voor landbouwarbeiders. Als boerenkind maakte hij al kennis met de zware omstandigheden waarin landbouwarbeiders werkten. Samen met activiste Dolores Huerta richtte hij in 1962 de National Farm Workers Association op, dat later United Farm Workers (UFW) werd.

Verkracht

In het onderzoek vertellen twee vrouwen in detail hoe Chávez hen jarenlang zou hebben misbruikt, onder wie de 95-jarige activiste Huerta. Op een avond in 1966 zou Chávez haar naar een afgelegen druivenveld hebben gereden en haar in de auto hebben verkracht.

Ze vertelde voor het eerst tegen de krant dat dit incident en verder misbruik leidde tot twee kinderen, die ze opgaf voor adoptie. Ze besloot geen aangifte te doen omdat ze bang was dat niemand binnen de vakbond haar zou geloven.

De andere vrouw, Debra Rojas, zegt dat Chávez haar voor het eerst ongepast aanraakte toen ze 12 jaar was. Zij zou op haar vijftiende door hem zijn verkracht. The New York Times heeft voor het onderzoek nog met zestig andere betrokken gesproken.

In Latijns-Amerika en de VS is geschrokken gereageerd de aantijgingen. Op 31 maart, op Chávez' geboortedag, staan een aantal Amerikaanse staten ieder jaar stil bij alles wat hij heeft bereikt, maar veel van die vieringen zijn uitgesteld of geschrapt. Vakbond United Farm Workers noemt de beschuldigingen verontrustend" en schokkend".

In een interview met Latino USA zei Huerta over de aantijgingen dat het tijd werd dat dit aan het licht kwam.

"Moeilijk te verzoenen"

In de staat Californië zijn meer dan 65 straten, plekken of gebouwen vernoemd naar Chávez. Het California Museum heeft al gezegd dat het Chávez uit de eregalerij van het museum wordt verwijderd.

Het is niet duidelijk wat er zal gebeuren met het César E. Chávez National Monument in Keene, Californië. Daar liggen Chávez en zijn vrouw Helen begraven. Ook bevindt zich daar zijn kantoor, waar een deel van het vermeende misbruik zou hebben plaatsgevonden.

In steden als Phoenix, Los Angeles, Portland en Albuquerque wordt al gekeken of gebouwen, straten en scholen die naar Chávez zijn vernoemd, een nieuwe naam moeten krijgen. In Colorado is bij het Denver Arts and Venues de buste van Chávez al van de sokkel verwijderd.

Teresa Romero, het huidige hoofd van United Farm Workers, zegt dat het aan de organisatoren of eigenaren van het gebouw is om de namen van Chávez te veranderen. "Ik respecteer de slachtoffers, ik respecteer de duizenden mensen die door de jaren heen als vrijwilligers voor de vakbond hebben gewerkt; dat zal niet veranderen."

Sommige Amerikanen hebben opgeroepen om plekken die naar Chávez vernoemd zijn, voortaan de naam van Huerta te geven. Iemand in Denver had daar meteen gehoor aan gegeven. Het bord bij het César Chávez Park was gisteren bedekt met een zeildoek. Iemand had er een handgemaakt bord overheen geplaatst met de tekst "Dolores Huerta Park".

The Raspberry Pi line of single-board computers can be hooked up with a wide range of compatible cameras. There are a number of first party options, but you don’t have …read more

In Mexico zijn bij de arrestatie van een drugsbaas minstens elf mensen om het leven gekomen, meldt de Mexicaanse regering. De slachtoffers zouden leden zijn van het beruchte Sinaloakartel.

Het leger voerde huiszoekingen uit in woningen die gelieerd zouden zijn aan de factie van de beruchte Mexicaanse drugsbaas Ismael 'El Mayo' Zambada, die sinds 2024 in de VS vastzit.

Zijn zonen zijn verwikkeld in een machtsstrijd met de zonen van Joaquín 'El Chapo' Guzmán, die sinds 2017 een gevangenisstraf in de VS uitzit. Met de twee oude leiders in de gevangenis vechten de nieuwe generaties om de volledige controle over het oppermachtige Sinaloakartel.

El Patas

De militairen van de Mexicaanse regering werden beschoten toen ze een woning binnenvielen in Culiacán, de hoofdstad van deelstaat Sinaloa. In de daaropvolgende schietpartij werden elf vermeende kartelleden gedood. Volgens de Mexicaanse autoriteiten zijn zij nog niet geïdentificeerd.

Omar Oswaldo Torres, alias 'El Patas', een leider die zich achter El Mayo schaart, werd tijdens de operatie aangehouden. Zijn dochter zou ook in het huis aanwezig zijn geweest, maar zij is niet gearresteerd. Wel werden er wapens in beslag genomen.

Wraakacties

Eind februari kwam Nemesio Oseguera Cervantes, bijgenaamd El Mencho, om het leven nadat hij zwaargewond was geraakt bij een legeroperatie tegen zijn Jalisco-kartel. Hij werd internationaal gezocht als leider van een van de grootste en machtigste drugskartels wereldwijd.

Zijn dood leidde tot een golf van geweld door wraakacties van kartelleden. Daarbij werden wegen geblokkeerd en voertuigen in brand gestoken. Ook vielen er doden.

Dertig jaar lang stond El Mayo aan de top van de Mexicaanse drugshandel. Wie is deze mysterieuze drugskoning en hoe liep hij tegen de lamp?

There has been quite a bit of news recently about the  Battle Born LiFePO4 (LFP) batteries and how they are dying in droves if not outright melting their plastic enclosures. …read more

In de Brabantse plaats Klundert heeft de politie acht verdachten aangehouden. Zij worden verdacht van betrokkenheid bij het transport van honderden kilo's cocaïne. De drugs werden eerder gevonden in een busje in Papendrecht, zo'n dertig kilometer ten noorden van Klundert. In het busje werd ook een mogelijk vuurwapen aangetroffen.

Vannacht was er veel politie aanwezig bij een loods in Klundert. Het is nog niet duidelijk waarom. Volgens de politie leidde onderzoek van de zeehavenpolitie van Zeeland-West-Brabant naar de loods.

De cocaïne is inmiddels vernietigd, schrijft de politie.

Oud-NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch is op non-actief gezet omdat hij kunstmatige intelligentie (AI) gebruikte voor het schrijven van blogposts en zijn nieuwsbrief. Dat bevestigt Vandermeersch na berichtgeving hierover van NRC.

De 65-jarige Vandermeersch was sinds afgelopen oktober actief als 'Fellow Journalism & Society' bij mediaconcern Mediahuis, dat ook NRC en De Telegraaf in handen heeft. Hij schreef over journalistieke onderwerpen als artificial intelligence (AI), digitalisering en persvrijheid.

Uit onderzoek van NRC blijkt dat Vandermeersch in zijn blogposts citaten opvoerde die door AI zijn verzonnen. In 15 van de 53 blogposts die hij schreef, staan citaten die niet naar een bron te herleiden zijn, aldus NRC. Sommige van deze nepcitaten verschenen ook in tijdschriften en kranten.

De artikelen van Vandermeersch konden ook als nieuwsbrief worden gelezen via het platform Substack. In totaal had hij zo'n 600 abonnees.

"Ik moet het boetekleed aantrekken", schrijft Vandermeersch op Linkedin. "In eerdere blogs over journalistiek gebruikte ik AI-taalmodellen en trapte in de val van de hallucinaties. Daardoor legde ik mensen citaten in de mond die niet klopten. Dat was niet enkel onzorgvuldig. Het was fout."

Tientallen citaten

De zaak kwam aan het rollen toen een medewerker van NRC de citaten uit een nieuwsbrief van Vandermeersch niet kon herleiden. Zeven bronnen bevestigen aan NRC dat ze de uitspraken niet herkennen of zich er niets van herinneren. Het gaat om tientallen citaten die zijn verzonnen.

In december plaatste NRC nog een opiniestuk van Vandermeersch. Daarin refereert hij aan een toespraak van de CEO van het Duitse mediabedrijf Axel Springer. Het opgevoerde citaat is nergens terug te vinden.

"Onze opinieredactie is hierop bij ingezonden stukken zeer alert, maar in dit geval blijkt een auteur toch in de fout te zijn gegaan", zegt Patricia Veldhuis, de huidige hoofdredacteur van NRC tegen de krant. "Wij zullen een correctie aan het stuk toevoegen."

Vandermeersch schrijft dat hij AI gebruikte voor het samenvatten van rapporten. "In het vertrouwen dat de samenvattingen correct waren. Al doende heb ik ten onrechte woorden in de mond gelegd van mensen, terwijl ik die als parafraseringen had moeten formuleren. In een aantal gevallen ging het om mijn interpretatie van hun woorden."

Hij zegt dat hij vanaf het begin van zijn nieuwsbrief AI-tools zoals ChatGPT, Perplexity en Google Notebook gebruikte. "Ik was enthousiast over de mogelijkheden die de AI-modellen boden en wilde daar volop mee experimenteren. Daar ben ook ik, zelfs met al die jaren van ervaring en kennis die ik op de teller heb, in de val getrapt van hallucinaties."

De Standaard

Vandermeersch vindt het "meer dan zuur" dat juist hij erin is getrapt, terwijl hij naar eigen zeggen collega's lange tijd heeft gewaarschuwd voor de gevaren van AI. "Natuurlijk had ik die zaken moeten controleren. De broodnodige 'human oversight', waarvoor ikzelf voortdurend pleit, schoot tekort."

Hij vindt ook dat hij transparanter had moeten zijn met zijn gebruik van kunstmatige intelligentie. "Toen ik wist dat een aantal citaten niet correct was, had ik die gelijk moeten rechtzetten. Nu deed NRC dat in mijn plaats."

De Belgische Vandermeersch was jaren hoofdredacteur van de Vlaamse krant De Standaard. In 2010 nam hij het roer over bij NRC. In 2019 stapte hij over naar het Ierse mediabedrijf Independent News & Media.

Rob Jetten mocht zich gisteren voor het eerst in Brussel melden voor een Europese top met alle EU-leiders. Die top zou helemaal in het teken staan van de concurrentiekracht van de EU, maar door de oorlog in het Midden-Oosten kon de oorspronkelijke agenda de prullenbak in.

In plaats daarvan ging de top over de oorlog en de hoge energieprijzen als gevolg daarvan. Daarnaast spraken de staatshoofden en regeringsleiders over de oorlog in Oekraïne en toch nog over concurrentiekracht.

Energieprijzen

De hoogste prioriteit lag bij het vinden van oplossingen voor de oplopende energieprijzen. Volgens de Europese Commissie kostte de oorlog in Iran Europa al zes miljard euro extra aan gas- en olie-import. Die prijsstijgingen komen bovenop de energieprijzen die binnen de EU sowieso al relatief hoog liggen voor bedrijven en consumenten.

Over de belangrijkste remedie tegen de hoge prijzen bestaat weinig twijfel: de-escalatie in het Midden-Oosten. De EU wil zelf niet betrokken raken bij de oorlog en zet daarom in op een diplomatieke oplossing, maar vooralsnog is daar weinig zicht op.

Straat van Hormuz

Opvallend was een statement dat donderdagmiddag verscheen. Dat kwam niet vanuit de EU, maar vanuit een zestal landen: Nederland, Japan, het VK, Frankrijk, Duitsland en Italië.

In de verklaring schrijven de landen dat ze 'bereid zijn bij te dragen aan de benodigde inspanningen om een veilige doorgang door de Straat te garanderen'. Die woorden lijken een tegemoetkoming aan Trump die eerder deze week zei dat NAVO-landen moeten helpen om de Straat van Hormuz weer open te krijgen.

Maar de verklaring moet absoluut niet worden geïnterpreteerd als een aanbod om snel militaire hulp richting de Straat van Hormuz te sturen, laten Nederland en Duitsland weten. Eventuele hulp komt er pas als het weer veilig is rondom de Straat.

"Het is belangrijk om te benadrukken wat iedereen hier ook aangaf: het is niet onze oorlog, we gaan ook niet offensief deelnemen aan die oorlog", zegt premier Rob Jetten na afloop van de top.

Groener te werk

In Brussel realiseren ze zich dat er meer nodig is dan rust in het Midden-Oosten om de energieprijzen omlaag te krijgen. Allereerst omdat op die de-escalatie nog weinig zicht is. Maar ook omdat de hoge prijzen waarschijnlijk ook in rustiger tijden nog zullen aanhouden door de schade die nu al is aangericht aan de energievoorzieningen in onder meer Qatar.

En dus spraken de leiders ook over andere opties, maar tot concrete oplossingen kwamen ze niet. Wel vragen ze de Europese Commissie om op korte termijn tijdelijke maatregelen voor te stellen, waardoor landen de prijs van energie zouden kunnen dempen.

Zo'n tien landen, waaronder Italië, Oostenrijk en Polen pleiten daarnaast voor afzwakking van het zogeheten ETS-systeem. ETS staat voor Europese Emissiehandelssysteem en verplicht bedrijven in de EU te betalen voor de hoeveelheid CO₂ die ze uitstoten. De landen schreven in aanloop naar de top een brief aan de Europese Commissie met de boodschap dat ETS de industrie onnodig hard raakt nu energieprijzen al zo hoog zijn.

Afbouw van fossiele afhankelijkheid

De lidstaten vragen de Commissie vandaag om in juli dit jaar met een tussentijdse beoordeling te komen over het functioneren van ETS en het systeem indien nodig te herzien. Nederland wil niet dat er aanpassingen aan ETS worden gedaan, omdat vergroening op lange termijn juist nodig is om de afhankelijkheid van de import van fossiele brandstoffen uit andere delen van de wereld af te bouwen.

Premier Jetten is blij dat er vooralsnog niet is besloten te tornen aan klimaatbeleid om de energieprijzen te drukken. "Gelukkig zijn we vandaag ook overeengekomen dat juist de afbouw van de fossiele afhankelijkheid heel erg belangrijk is voor Europa. Want zonder dat klimaatbeleid zouden we nu nog voor vele honderden miljarden extra aan fossiele energie moeten importeren van buiten Europa."

Lening aan Oekraïne

De leiders spraken ook over een lening van 90 miljard euro aan Oekraïne. Oekraïne heeft dat geld hard nodig om de oorlog tegen Rusland vol te houden. In december bereikten de EU-landen een akkoord over die lening, maar Orbán blokkeert die nu alsnog. Hij verwijt Oekraïne een pijplijn, waardoor normaal gesproken Russische olie naar Hongarije stroomt, bewust niet te repareren,. Die pijplijn is beschadigd door Russische aanvallen.

Verschillende EU-leiders lieten vandaag hun frustratie blijken over het veto van de Hongaarse premier. Tijdens de vergadering noemde de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa Orbáns houding onaanvaardbaar.

In Brussel zien ze Orbáns verzet vooral als onderdeel van zijn verkiezingscampagne. Volgende maand mogen de Hongaren naar de stembus en Orbán staat achter in de peilingen. Volgens betrouwbare peilingen gaat de nieuwe partij van de oppositieleider Peter Magyar aan kop.

Sometimes the right tool for the right job appears almost out of nowhere. That was certainly the case for [Jonathan] who came across an unusual but well-designed robot at a …read more

De man van Iraanse afkomst die vanochtend werd neergeschoten op straat in Schoonhoven (Zuid-Holland) is een politiemedewerker. Dat meldt de politie vanavond. Het slachtoffer, een man van 36, raakte ernstig gewond en is naar het ziekenhuis gebracht.

De politie zegt dat een grootschalig onderzoek is opgestart om de dader of daders te vinden. De man werkte bij het Politiedienstencentrum (PDC), een ondersteunende dienst.

De politie meldt dat de toedracht nog onduidelijk is. Korpschef Janny Knol en PDC-directeur Paul van Musscher spreken van een grote klap. "In de eerste plaats voor zijn familie en naasten. Maar ook voor zijn directe collega's van de ICT-organisatie van het Politiedienstencentrum en uiteindelijk voor alle politiemedewerkers."

Extra veiligheidsmaatregelen

Agenten troffen de 36-jarige man iets na 07.00 uur zwaargewond aan op het Pascalplein in zijn woonplaats Schoonhoven. De schutter is nog voortvluchtig.

Een lokale krant meldde dat gisteravond een vuurwapen is gevonden in het water bij de N210 in Schoonhoven. De politie bevestigt niet dat er een vuurwapen is gevonden.

NCTV

Minister Van Weel van Justitie en Veiligheid is eerder vandaag op de hoogte gebracht van het schietincident. "Het Openbaar Ministerie houdt op dit moment rekening met alle mogelijke scenario's", schreef hij.

"Gezien de Iraanse achtergrond van het slachtoffer zijn de NCTV, OM, politie en de lokale gezagen alert en nemen zij de veiligheidsmaatregelen die nodig zijn", meldt de minister. De maatregelen worden niet toegelicht. De NCTV (Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid), de gemeente en het OM willen verder niets over hun rol zeggen.

Ulysse Ellian, Tweede Kamerlid voor de VVD van Iraanse afkomst, zei vandaag dat er een "ijzingwekkende siddering door de Iraanse gemeenschap" gaat. Hij schreef in een bericht op X te weten waartoe het regime van Iran in staat is, doelend op mogelijke betrokkenheid van het land bij de schietpartij.

De politie roept getuigen op zich te melden.

De Israëlische premier Netanyahu heeft in een toespraak gezegd dat Iran niet langer in staat is om uranium te verrijken. Ook zegt hij dat Iran geen ballistische raketten meer kan produceren. De premier leverde geen bewijs bij zijn uitspraken.

"De Iraanse luchtverdediging is onbruikbaar gemaakt, hun marine ligt op de bodem van de zee, hun luchtmacht is bijna vernietigd", somde hij op. "Ik weet niet wie het in Iran nu voor het zeggen heeft. Mojtaba Khamenei heeft zijn gezicht nog niet laten zien."

Israël en de Verenigde Staten willen voorkomen dat Iran kernwapens en ballistische raketten ontwikkelt. Beide landen noemen dat een van de redenen voor de aanvallen op Iran.

Hoewel Netanyahu tijdens de persconferentie beweerde dat Iran niet langer in staat is uranium te verrijken, zei hij niets over de Iraanse voorraad hoogverrijkt uranium, die vorig jaar door Amerikaanse aanvallen werd bedolven in Isfahan. In juni 2025 viel het Amerikaanse leger drie nucleaire complexen aan. Iran bevestigde de aanvallen, maar stelde dat het werk in de complexen doorging.

Gasinfrastructuur gebombardeerd

Gisteren bombardeerde Israël voor het eerst in de oorlog de gasinfrastructuur van Iran. Het South Pars-gasveld aan de Perzische Golf, het grootste gasveld ter wereld, was het doelwit. Netanyahu zei vandaag dat dat een daad van Israël alleen was.

Trump was niet te spreken over de actie. De Amerikaanse president werd daar vanmiddag naar gevraagd. "Ik heb hem gezegd dat hij dat niet moest doen", antwoordde Trump. Hij suggereerde dat Netanyahu in de toekomst de South Pars-gasinstallatie niet meer onder vuur zou nemen.

In zijn toespraak beaamde Netanyahu dat Israël Trumps wens zal respecteren.

'Einde oorlog kan sneller komen'

Tijdens de persconferentie ging de premier ook in op de duur van de oorlog. Volgens hem kan het zo zijn dat de oorlog "een stuk sneller eindigt dan veel mensen denken". Netanyahu noemde daarbij geen details. Zo is het ook niet duidelijk of hij onderscheid maakt tussen de aanvallen op Iran en de aanvallen op Libanon, waar Israël maandag een grondoffensief aankondigde om Hezbollah te verdrijven.

Het Libanese ministerie van Volksgezondheid meldde vandaag dat er in Libanon meer dan 1000 mensen zijn gedood bij Israëlische aanvallen.

Netanyahu zei in zijn toespraak dat er "nog steeds werk te doen is". Volgens hem gaan de aanvallen op Iran door "zolang als nodig is".

Verder zei hij te hopen dat het Iraanse volk in opstand komt tegen het regime, maar gaf toe dat het "nog te vroeg is" om te zeggen of dat gaat gebeuren. Volgens Netanyahu zijn er "vele manieren" om een revolutie te faciliteren, maar ook daar weidde hij niet over uit.

'Doelen lopen uiteen'

Wel wordt steeds duidelijker dat de oorlogsdoelen van Israël en de Verenigde Staten niet altijd overeenkomen. De VS richt zich voornamelijk op het vernietigen van het Iraanse ballistische raketprogramma en de Iraanse marine, zei de directeur van de Amerikaanse Nationale Inlichtingendiensten, Tulsi Gabbard, vandaag.

De Israëlische regering richt zich vooral op het uitschakelen van de Iraanse leiding en de bondgenoten van het regime.

Partijleider Richard de Mos van Hart voor Den Haag gaat in Oldebroek onderzoeken welke partijen een nieuwe coalitie kunnen vormen. Hij is in de Veluwse gemeente voorgedragen als informateur.

De Mos was bij de gemeenteraadsverkiezingen van gisteren de grote winnaar in Den Haag. Zijn partij Hart voor Den Haag boekte een flinke winst en ging van negen naar zestien zetels. De Mos zal daar ook in gesprek moeten over een nieuwe coalitie.

Ongehoord Nieuws

Volgens hem zijn de werkzaamheden in beide gemeenten goed te combineren. "Verkenning is een kwestie van uren en dagen, ik ga geen formatie doen", zegt De Mos tegen de NOS. "Ik heb behoorlijk wat ervaring met lokale politiek, dat heeft Tom de Nooijer ook gezien."

De Nooijer is fractievoorzitter van de lokale partij Christelijk Verbond Oldebroek (CVO), die zich vier jaar geleden afsplitste van de plaatselijke SGP-fractie. De partij werd bij de verkiezingen met zeven zetels de grootste partij en mag daarom het voortouw nemen bij de keuze voor een informateur.

Ook is De Nooijer presentator van het televisieprogramma Ongehoord Nieuws. De Mos zegt dat hij daar een paar keer te gast is geweest. Volgens hem is het niet zo gek dat hij is gevraagd als informateur in Oldebroek. "Het is heel gebruikelijk om mensen in je netwerk in te zetten om je verder te helpen in dit proces."

Afsplitsing

De Nooijer laat weten dat De Mos "kan verbinden, en dat is precies wat Oldebroek nodig heeft in de periode na deze verkiezingscampagne". De Mos zegt in dezelfde verklaring dat hij hart heeft voor de lokale democratie en dat hij daar graag aan bijdraagt "in jullie mooie plattelandsgemeente".

Wie in Den Haag de informateur wordt, wil De Mos na het weekend bekendmaken. Met wie hij wil samenwerken is nog niet duidelijk.

Minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid gaat de tijd nemen om de meest bekritiseerde maatregelen in het regeerakkoord aan te passen. Het gaat om de snellere verhoging van de AOW-leeftijd en de verlaging van verlofuitkeringen, die de "bevalboete" is gaan heten.

Beide maatregelen hebben een storm aan kritiek veroorzaakt. Het kabinet had al toegezegd om "een pas op de plaats" te maken en nog eens naar beide bezuinigingsmaatregelen te kijken, in overleg met de vakbonden. Die weigeren hierover met het kabinet te gaan onderhandelen en hebben acties aangekondigd.

"Ik heb geen haast", zegt Vijlbrief nu. "Voor bijna alle maatregelen die hier staan, geldt dat er dit jaar geen wetgeving nodig is. Dat geeft lucht. Anderzijds is het mijn diepgevoelde wens dat ik snel met bonden en werkgevers aan tafel ga, dan zou het sneller kunnen gaan."

Twee omstreden maatregelen

Oppositiepartijen en vakbonden zijn kwaad over verschillende maatregelen in het regeerakkoord van D66, VVD en CDA.

Zo wil het kabinet de AOW-leeftijd na 2033 sneller verhogen om de AOW betaalbaar te houden Als de levensverwachting met een jaar omhooggaat, moet de AOW-leeftijd ook met een jaar meestijgen. Twintigers van nu zouden dan naar verwachting tot hun 72ste moeten blijven werken.

Ook wil het kabinet het maximale dagloon voor uitkeringen en verlofregelingen met 20 procent verlagen. Dat betekent onder meer dat vrouwen met een hoog inkomen een lagere zwangerschapsuitkering zouden krijgen. Volgens vakbond CNV kan dat een vrouw tot 1300 euro per verlofperiode kosten.

Vijlbrief geeft toe dat het kabinet niet goed gezien heeft wat het effect van de verlaging van het dagloon zou zijn op het zwangerschapsverlof en het ouderschapsverlof. Hij dacht dat werkgevers de zwangerschapsuitkering vrijwel altijd tot 100 procent aanvullen, en vrouwen dus geen last hadden van de verlaging.

"Dat blijkt in een aantal cao's wel zo te zijn, maar niet in alle cao's." De minister haalt het voorstel niet van tafel, maar belooft wel met een alternatief te komen waarin de arbeidsmarktpositie van vrouwen niet verslechtert.

Levensverwachting

Hetzelfde geldt voor het kabinetsplan om de AOW-leeftijd sneller mee te laten stijgen met het oplopen van de levensverwachting. Ook daarbij had het kabinet een verkeerde inschatting gemaakt. Het kabinet zou hiermee het pensioenakkoord met de vakbonden en werkgevers eenzijdig openbreken.

"De woede die ontstond over het doorbreken van het pensioenakkoord hebben we niet goed ingeschat", zegt Vijlbrief. Maar hij blijft erbij dat het kabinet moet ingrijpen om de kosten van de vergrijzing en de defensie-uitgaven op te vangen.

Verschillende Tweede Kamerleden vroegen de minister wat zijn plan is met beide bezuinigingsmaatregelen. Volt-fractievoorzitter Dassen: "Als het gaat om de bevalboete of de luierlast, komt de minister met een alternatief voorstel om te zorgen dat de begroting sluitend wordt? Of krijgen we een keuzemenu en moeten we als Kamer zelf kiezen waar dan vervolgens in gesneden kan worden?"

"Ik heb de Kamer heel goed gehoord," zegt de minister. "Geef mij nou even de tijd om het gesprek aan te gaan met de sociale partners. Ik haal helemaal niets van tafel. Eerst wil ik een gesprek hebben met de sociale partners over wat zij gewenst vinden."

De Limburgse commissaris van de Koning Emile Roemer (63) doet de komende weken een stap terug om te herstellen van de gevolgen van een auto-ongeluk op zondag 8 maart. "De komende tijd zal ik iets minder zichtbaar zijn", meldt Roemer.

"Op doktersadvies moet ik het even rustig aan doen. Ik heb blijkbaar toch meer tijd voor herstel nodig dan ik had gehoopt en gewild", laat Roemer weten op sociale media.

In de praktijk betekent dit dat de Limburgse commissaris van de Koning voorlopig thuisblijft. "Korte telefoontjes en videogesprekken zijn mogelijk, maar hij moet het echt rustig aan doen", zegt zijn woordvoerder tegen L1 Nieuws. "Grotere verplichtingen, zoals het voorzitten van de Statenvergadering, zijn deze week niet haalbaar."

Flinke vaart

Op 8 maart botste door nog onbekende oorzaak een auto met flinke vaart achterop de stilstaande dienstauto van Roemer. Dat gebeurde in het Limburgse Heijen bij de op- en afrit naar de snelweg A77. Door de klap werd de dienstauto van Roemer tegen een paal van een verkeerslicht geduwd.

Roemer sprak toen van een ongelooflijk harde klap. "Ik heb wat gekneusde ribben en een gekneusde elleboog. Ook ben ik wat duizelig", zei hij. De bestuurder van de andere auto raakte ook gewond en werd naar het ziekenhuis vervoerd.

Eind volgende week wordt gekeken of de gouverneur langzaam weer wat grotere taken op kan pakken. "Hopelijk heel snel weer aan de slag voor Limburg", zegt Roemer.

In diepvriesgroenten van supermarktketen Jumbo is een derde dode muis gevonden. Afgelopen dinsdag vond een echtpaar in Capelle aan den IJssel het eerste dode dier in een zak sperziebonen van het huismerk.

Diezelfde dag meldde een man uit Swalmen (Limburg) zich bij NU.nl met hetzelfde probleem. Jumbo nam na de meldingen alle diepvriessperziebonen uit de schappen.

De derde klant heeft zich direct bij de supermarktketen gemeld, bevestigt Jumbo na een bericht van NU.nl. "We nemen deze melding zeer serieus en hebben direct contact opgenomen met de klant om onze excuses aan te bieden", zegt een woordvoerder. Het is niet bekend wanneer en waar deze diepvriessperziebonen zijn gekocht.

Onderzoek

Jumbo gaat naar de klant toe om de groenten op te halen en het incident verder te onderzoeken. Het is nog niet duidelijk hoe het ongedierte tussen de producten is terechtgekomen. De supermarktketen doet nu samen met de leverancier onderzoek.

Klanten die een zak sperziebonen van Jumbo in huis hebben, wordt gevraagd het product na te kijken. Mochten ze iets vinden wat niet klopt, wil Jumbo graag dat ze dit aangeven bij de klantenservice.

Als klanten hun gekochte sperziebonen niet vertrouwen, kunnen ze die terugbrengen naar de winkel en het aankoopbedrag terugkrijgen.

Het was vandaag op en top lenteweer. Een groot deel van de dag was er bijna geen wolkje aan de lucht. Met een kalme wind en temperaturen van 15 tot 17 graden was het heerlijk buiten. In deze tijd van het jaar merk je wel dat het verschil met de vroege ochtend en avond nog groot is. Afgelopen nacht heeft het in het binnenland zelfs gevroren.

De komende dagen gaan we de zon ook nog geregeld zien. Maar zo warm als vandaag wordt het niet meer overdag. Vrijdag is het 11 tot 15 graden en ook tijdens het weekend is het meestal tussen de 10 en 14 graden. Af en toe is er iets meer bewolking aan de lucht te zien. Ook is er een kans dat het mistig wordt, omdat het nauwelijks waait.

Overgang naar ander weer

En dan komt er een grote verandering aan. Na het weekend gaat het harder waaien en trekken buien over ons land. Hierbij zou het kunnen hagelen of onweren. De zon gaat vaker schuil achter de buienwolken en ook de temperatuur levert flink in.

Voorlopig dus nog even genieten van het zonnige lenteweer, want dat lijkt op de langere termijn niet zo snel terug te komen.

Rijkswaterstaat (RWS) heeft een opknapbeurt van de Krúsrakbrug in Sneek voortijdig stilgelegd. De nog geen twintig jaar oude brug verkeert in zo'n slechte staat dat hij niet meer te redden is.

"Het is een iconisch object. Dus het is wel verdrietig dat we dit project moeten stilleggen omdat het zo'n cultuurhistorische waarde heeft", zegt Laura Ouderkerken van RWS bij Omrop Fryslân. "Maar de veiligheid staat voorop en die kon niet meer gegarandeerd worden. Hoeveel geld we er ook in zouden pompen."

De Krúsrakbrug over de N7 werd in 2008 in gebruik genomen en was van begin af aan een bijzondere verschijning met z'n dikke houten spanten. De ontwerper, de Leeuwarder architect Hans Achterbosch, noemt zijn brug nog altijd "vernieuwend en eigenlijk grensverleggend".

Slechtere staat

Vorig jaar begon RWS met de opknapbeurt. De Krúsrakbrug werd weggetakeld en in een speciaal gebouwde loods naast de vierbaansweg geplaatst. Over de N7 ligt nu een noodbrug.

Voor de renovatie waren een paar maanden uitgetrokken, maar er ontstond vertraging. In januari werd bekend dat de brug in slechtere staat verkeerde dan gedacht. Nu trekt RWS de stekker uit het hele project.

Delaminatie

Het probleem is vooral delaminatie, zegt RWS-projectmanager Maarten Janknegt. De brug is grotendeels opgebouwd uit losse planken ofwel lamellen. Die zijn aan elkaar vastgelijmd, legt hij uit. Als de lijm loslaat, heet dat delaminatie.

"Tijdens de renovatie kwamen we erachter dat er allemaal planken echt los lagen", aldus Janknegt. "Die konden er zo uit gepakt worden."

Uit kloptesten bleek bovendien dat er door delaminatie tot midden in de brug holle ruimtes waren ontstaan. Janknegt denkt dat het probleem door vocht komt.

"Er is ook scheurvorming", vervolgt hij. "Die gaat dwars door alle latten heen. Het is echt een optelsom: de holle plekken, scheurvorming, delaminatie en het vele vocht. Dat bracht ons tot de conclusie dat de brug niet meer constructief veilig is."

Onderzoek

Het motto bij Rijkswaterstaat is nu: beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. De opknapbeurt is gestopt. De brug wordt niet teruggeplaatst. Er komt een onderzoek naar wat er met het hout moet gebeuren.

Architect Achterbosch reageert teleurgesteld. "Ik verwijt mezelf niet veel als architect", zegt hij bij Omrop Fryslân. "Mij is ook gevraagd wat ik achteraf anders zou doen. Maar het is eigenlijk natuurlijke selectie geworden."

Hout in de kachel

De architect zegt contact te hebben met RWS, de provincie en de gemeente om te voorkomen dat het hout in de kachel verdwijnt. "Zeker in deze circulaire economie is dat niet verantwoord. We hebben met alle stakeholders gesproken en we gaan nu een andere functie bedenken voor de brug, zoals hij nu in een doosje langs de N7 staat."

Al jarenlang proberen overheden in Europa, waaronder Nederland, energie-intensieve bedrijven te helpen. Die overheidssteun helpt ze om mee te kunnen blijven doen op de wereldmarkt, maar zorgen er tegelijk ook voor dat de uitstoot van broeikasgassen omhoog gaat. Dat publiceren vandaag het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in een onderzoek naar de effectiviteit van verschillende steunmaatregelen.

Het gaat om bedrijven in zogenoemde energie-intensieve sectoren. Bij zulke bedrijven kost het productieproces veel energie, zoals het maken van staal en chemische producten.

In Europa wordt er veel geïnvesteerd om de concurrentiepositie van deze branche overeind te houden, terwijl de sector bezig is met verduurzaming. Groen staal uit Europa kost bijvoorbeeld veel meer dan ander staal van buiten de Europese Unie. Ook hebben andere landen vaak minder strenge regels.

Lagere energiekosten

De planbureaus keken naar vier vormen van ondersteuning. Een productiesubsidie, lagere energiebelastingen, lagere elektriciteitskosten en subsidies voor CO2-verminderingstechnologie.

De eerste drie subsidies zorgen ervoor dat de concurrentiepositie van bedrijven verbetert, waardoor ze meer gaan produceren. Alleen de CO2-subsidie voor schone technologie zorgt nauwelijks voor een betere positie op de wereldmarkt.

Het grootste effect is te merken bij een verlaging van energiekosten. Dat kan bijvoorbeeld door de energiebelasting op elektriciteit te verlagen of bedrijven die veel elektriciteit verbruiken korting te geven.

De onderzoekers plaatsen daarbij wel de kanttekening dat meer vraag naar energie ook betekent dat er meer ruimte moet komen op het elektriciteitsnet. En dat is in Nederland op veel plekken te vol, voor zowel bedrijven als huishoudens.

Klimaatdoelen

Het verlagen van de energiekosten helpt de bedrijfsvoering, maar volgens de planbureaus zorgt deze steun wel voor meer uitstoot.

En dat helpt de klimaatdoelen die ons land zich heeft gesteld niet. Als Nederland de klimaatdoelstellingen wil halen is het volgens het CPB en PBL belangrijk om, naast het verlagen van de elektriciteitskosten, ook te investeren in subsidies voor verduurzaming.

Daarnaast is het volgens de onderzoekers belangrijk dat de Europese landen meer samenwerken bij het versterken van de concurrentiepositie van de industrie en het verlagen van de uitstoot, om te voorkomen dat "lidstaten in een onderlinge subsidieoorlog terechtkomen".

Discussie in Europa

Het is de sowieso de vraag of die verbeterde Europese samenwerking er de komende jaren komt. Landen als Polen, Italië en Oostenrijk willen juist een afzwakking van een bestaand systeem om de uitstoot terug te brengen.

In dat systeem zijn er rechten te koop voor bedrijven die broeikasgassen uitstoten. Die rechten worden de komende jaren afgebouwd, waardoor er steeds minder te krijgen zijn. Bedrijven moeten zo wel op zoek naar groenere alternatieven voor de productie, is het idee. Zo moet de uitstoot in Europa naar nul gaan.

Bedrijven zijn ook al bezig met vergroening, maar daardoor zijn hun producten een stuk duurder dan in landen waar goedkoop en vuil wordt geproduceerd. Grote Europese industrielanden zien hun concurrentiepositie daardoor verslechteren en pleiten nu voor versoepeling.