Aggregator

Koning herdenkt Amerikaans saluut, Sint-Eustatius eert eigen vrijheidsstrijders 

1 day 1 hour ago

Op Sint-Eustatius heeft koning Willem-Alexander het historische saluut aan de Verenigde Staten van 250 jaar geleden herdacht. Maar voor veel eilandbewoners is 16 november vooral Statia Day: een feest van hun eigen cultuur en geschiedenis. Op het eiland is steeds meer aandacht voor mensen die zich hebben verzet tegen de slavernij.

Vlak bij Fort Oranje, waar in 1776 de Amerikaanse vlag met kanonschoten werd begroet, is dit weekend een muurschildering onthuld van Thomas Dupersoy en andere leiders van de slavenopstand van 1848. Hun portretten hangen nu in Oranjestad, vlak bij de plek waar de koning het Amerikaanse saluut herdacht.

Eerste erkenning

Op 16 november 1776 voer het Amerikaanse oorlogsschip Andrew Doria de haven binnen. Het bracht een saluut, dat op bevel van de Nederlandse gouverneur Johannes de Graaff vanaf Fort Oranje werd beantwoord. Dat geldt als de eerste buitenlandse erkenning van de Amerikaanse vlag, enkele maanden na de onafhankelijkheidsverklaring.

Sint-Eustatius was destijds een belangrijke handelshaven. Via het eiland kwamen wapens, buskruit en voorraden bij de Amerikaanse opstandelingen terecht. Vandaag werd die geschiedenis herdacht met toespraken, vlaggen en het naspelen van de saluutschoten. Ook de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo was aanwezig. Premier Rob Jetten zegde zijn bezoek af vanwege de politieke crisis in Den Haag.

Vrijheid voor wie?

De viering ligt bij een groot aantal Statianen gevoelig. Terwijl de Amerikanen hun vrijheid bevochten, leefden op Sint-Eustatius duizenden mensen in slavernij. De gouverneur die het saluut liet beantwoorden, was zelf slavenhouder. Het eiland was bovendien een knooppunt in de handel in tot slaaf gemaakte Afrikanen.

De St. Eustatius Afrikan Burial Ground Alliance, onder leiding van Kenneth Cuvalay, noemt het jubileum vooral een Nederlands-Amerikaanse aangelegenheid. De organisatie vroeg om de internationale herdenking in Den Haag te houden. Ook vindt ze dat inwoners geen inspraak hebben gehad.

De Nederlandse regering bestrijdt dat. Volgens Den Haag bepaalt Sint-Eustatius zelf hoe Statia Day wordt gevierd en is de koning er te gast.

Willem-Alexander staat stil bij slavernij

Willem-Alexander sprak op Fort Oranje ook over het slavernijverleden. Hij herinnerde aan de duizenden Afrikanen die onder mensonterende omstandigheden op het eiland aankwamen. "Voor hen geen saluut bij aankomst", zei hij.

De koning verwees naar onderzoek dat hij zelf liet uitvoeren naar de rol van zijn voorouders. Daaruit blijkt dat Nederlandse stadhouders en koningen kolonialisme en slavernij eeuwenlang actief ondersteunden. Hij zei zich verbonden te voelen met Statianen die de gevolgen daarvan nog ervaren.

De opstand van 12 juni 1848 krijgt tegenwoordig veel aandacht op Sint-Eustatius. Thomas Dupersoy en vijf tot slaaf gemaakte mannen kwamen toen in verzet tegen het koloniale gezag. Ze eisten vrijheid, betere voedselrantsoenen en kortere werkdagen. De opstand werd met geweld neergeslagen.

Hun geschiedenis wordt ook verteld in het geïllustreerde kinderboek Courage on Golden Rock, dat afgelopen weekend werd gepresenteerd. De auteurs beschrijven de verzetsstrijders als mensen met eigen talenten en verlangens. Joseph leert lezen, Prince kent de werking van de suikermolen en Abraham geeft anderen moed met zang en verhalen. Mother Betsy brengt vrouwen samen om het verzet te steunen. Het boek combineert historische gebeurtenissen met verhalende scènes.

Afgelopen vrijdag werden bovendien de stoffelijke resten van 69 voorouders uit de slavernijperiode herbegraven. Hun graven waren in 2021 bij archeologisch onderzoek geopend. Dat leidde tot protesten. De betrokken Statianen wilden dat hun voorouders opnieuw een waardige rustplaats kregen en dat zij voortaan zelf betrokken worden bij besluiten over hun erfgoed.

Eigen feestdag

Voor de Statianen is 16 november allang niet meer alleen de dag van het Amerikaanse saluut. Statia Day is hun eigen feestdag geworden, waarop ze hun cultuur, muziek, geschiedenis en vooral hun mensen vieren. Het hele weekend zijn er festiviteiten geweest. Op grote muurschilderingen in Oranjestad worden ook oudere eilandbewoners geëerd die veel voor de gemeenschap hebben betekend. De koning fietste vandaag langs deze portretten.

De belangstelling voor de eigen verzetshelden is niet uniek voor Sint-Eustatius. Ook op de andere Caribische eilanden en in Suriname wordt de slavernijgeschiedenis opnieuw onderzocht en verteld. Daarbij krijgen de mensen die zich tegen hun onderdrukking verzetten meer aandacht.

Veel van wat we over deze mensen weten, komt uit archieven van koloniale bestuurders, plantagehouders en rechtbanken. Daarin werden opstandelingen vaak beschreven als misdadigers en onruststokers. Historici lezen die documenten nu ook vanuit het perspectief van de mensen die werden onderdrukt. Daarbij gebruiken ze mondeling overgeleverde verhalen, kerk- en plantageregisters en archeologische vondsten. Mensen die destijds door het koloniale gezag werden vervolgd, worden nu geplaatst in het perspectief van het verzet en geëerd als vrijheidsstrijders.

Op Sint-Eustatius gebeurt dat met muurschilderingen, boeken en herdenkingen. De zes mannen van de opstand van 1848 krijgen daarmee een plaats naast de historische figuren die al eeuwen worden herdacht.

Ook de koning besteedde aandacht aan het slavernijverleden en de betrokkenheid van zijn eigen voorouders. Maar de kritiek van de Alliance gaat niet alleen over de inhoud van de herdenking. Cuvalay wil dat Statianen zelf kunnen beslissen welke verhalen worden verteld en wie op hun nationale feestdag wordt geëerd.

Nepagenten laten diepe sporen achter: 'Niet gelukt om te waken over spullen van overleden vrouw'

1 day 1 hour ago

Het aantal incidenten met nepagenten is dit jaar naar een recordhoogte gestegen, bleek maandag. Oplichters die zich voordoen als politie- en bankmedewerkers hebben het specifiek gemunt op ouderen, die ze geld en sieraden afhandig maken. Slachtoffers begrijpen achteraf niet hoe ze erin konden trappen. Als waarschuwing doen drie van hen hun verhaal.

Jo Bosma (93): 'Mensen, wees alsjeblieft voorzichtig'

"Om een uur of acht 's avonds werd ik gebeld door een medewerker van de bank. Die zei: 'Er is van alles en nog wat aan de hand, en ze hebben ook bedragen afgeschreven van uw rekening.'"

Gelukkig waren de criminelen betrapt, zei de zogenaamde bankemployee. Een zou zelfs het adres van meneer Bosma op zak hebben gehad. Om de waarde te bepalen van de spullen die de dieven hadden willen stelen, stuurde de nepbankmedewerker een 'rechercheur'.

Deze nepagent droeg geen politie-uniform. Wel had hij een capuchon op. Volgens hemzelf was dat omdat hij niet als rechercheur herkend mocht worden.

Schuldgevoel

Bosma gaf hem zijn bankpas en de sieraden van zijn overleden vrouw mee, met wie hij zeventig jaar samen was geweest. Pas toen de neprechercheur vertrokken was, besefte Bosma dat hij was bestolen. "Ik ben gehersenspoeld. Je wordt zó gemanipuleerd, dat heb je niet in de gaten."

De volgende ochtend werd hij opnieuw gebeld door de 'bankmedewerker', vermoedelijk om zijn pincode los te peuteren. "Ik zei: 'U bent een oplichter!' Toen verbrak hij de verbinding."

De diefstal, begin deze maand, heeft hem slapeloze nachten bezorgd. Het schuldgevoel is groot. "Ik zou waken over de spullen van mijn vrouw en dat is me niet gelukt. Dat heeft een enorme deuk gegeven in mijn eigenwaarde. Het is eigenlijk het ergste dat me is overkomen. Ik wil het van de daken roepen: mensen, wees alsjeblieft voorzichtig."

Greet Kuitert (81): 'Neem een glaasje water, wij helpen u'

Ze waarschuwde nota bene vriendinnen voor de gevaren van fraudeurs. En toch trapte ze er dit jaar ook zelf in, vertelt Greet Kuitert aan RTV Noord.

"Ik weet nog dat mijn vriendin in Whatsapp-oplichting was getrapt. Ze had een appje gehad, zogenaamd van haar zoon, om zijn laptop te betalen. Die kostte 2200 euro. Hoe ze zo stom kon zijn, zei ik nog. Maar even later werd ik zelf gebeld en ook ik stonk er zo in."

Net als veel anderen werd Kuitert benaderd door een zogenaamde medewerker van haar bank. Er zou 1500 euro van haar rekening worden gehaald. Ze raakte behoorlijk in paniek.

"Mevrouw, rustig aan, niks aan de hand, kreeg ik te horen. 'Neem een glaasje water, wij helpen u', zei de man."

Eigenwijs

Urenlang zat ze met de oplichter aan de telefoon om het voorgespiegelde probleem op te lossen. Uiteindelijk kwam iemand langs om haar betaalpas op te halen. Mevrouw Kuitert vertrouwde deze nepagent ook haar pincode toe.

"Ik snap niet hoe ik zo gek kon zijn. En ondertussen had ik nog steeds die man aan de telefoon. Ik bleef ook maar zeggen: 'Dit doet een bank niet, dit doet een bank niet.' Maar die man bleef maar volhouden: 'Mevrouw Kuitert, wees nou niet eigenwijs.'"

Psychologen

Als de bankmedewerker adviseert om ook haar sieraden mee te geven, weigert ze. Na het vertrek van de nepagent laat ze zo snel mogelijk haar pinpas blokkeren. Er blijkt dan al 700 euro van haar rekening gepind.

Ze moet het zichzelf niet kwalijk nemen, zei de politie tegen haar. "Die agent zei: 'Het zijn net psychologen. Ze zijn zestig uur per week bezig met alleen maar dit'."

Margo de Bruine: 'Ze is boos op de hele wereld'

Haar moeder is nooit meer de oude geworden, nadat ze werd bestolen door een nepagent, vertelt Margo de Bruine aan Omroep Zeeland. "Ze heeft er een posttraumatische stressstoornis aan overgehouden. Ze is boos op de hele wereld."

Twee jaar geleden werd haar 87-jarige moeder slachtoffer van oplichters. Ook hier was het verhaal dat er mensen met verkeerde bedoelingen rondliepen in de wijk en dat de politie iemand zou sturen om kostbaarheden veilig te stellen.

Trouwring

Al snel stond ook bij de moeder van De Bruine een nepagent voor de deur, voor wie ze haar sieraden moest uitzoeken. Toen ze alles had uitgestald, eiste hij dat ze haar trouwring afdeed. De nepagent liet haar ook nog haar horloge, een ketting, een gouden armband en haar bankpassen afgeven. Met die passen heeft hij nog 800 euro gepind.

De man is opgespoord en veroordeeld. Hij toonde weinig berouw, zegt De Bruine. "Want hij vond zichzelf erg zielig. Hij moest voor zijn vader zorgen. Hij moest voor zijn broertje zorgen. Hij moest voor zijn zusje zorgen. Er werd van alles bijgehaald. Dat zit me zeker dwars."

Belasting op vermogen splijt kabinet: dit veranderde er nog meer aan het belastingplan

1 day 2 hours ago

Het ging afgelopen week in de politiek veel over een belastingverhoging voor vermogenden. Die maatregel kwam op initiatief van Pro en Volt in het belastingplan terecht, waarin de overheid haar inkomsten voor volgend jaar regelt.

Maar de belastingverhoging op vermogen is niet het enige dat door verschillende partijen in de Tweede Kamer is veranderd. Dit staat er verder in het plan, mede op basis van inventarisaties van belastingadviesbureaus EY en KPMG Meijburg.

Box 3

Eerst nog even over de belastingverhoging op vermogen. Vanaf 2029 komen er twee tarieven voor de Box 3-belasting. In plaats van één tarief van 36 procent voor alle vermogenswinst die je maakt boven een grens van 1800 euro per jaar, betaal je straks 35,5 procent over de eerste 60.000 euro. En 38,5 procent over alles daarboven.

Heb je bijvoorbeeld alleen maar spaargeld, dan betaal je dus juist minder belasting als je minder dan 61.800 euro aan spaarrente ontvangt in een jaar.

Als je aandelen of bijvoorbeeld vastgoed met flinke winst verkoopt, kun je al wel sneller te maken krijgen met dat toptarief. Want als zulke bezittingen in de jaren vanaf 2029 meer dan 61.800 euro in waarde stijgen, ga je dus over het bedrag daarboven 38,5 procent belasting betalen. Dit geldt overigens niet voor de verkoop van je eigen huis.

Inkomstenbelasting

Het belastingtarief van de eerste schijf van de inkomstenbelasting wordt 35,84 procent in plaats van de geplande 36,23 procent in 2027. Over de eerste grofweg 39.000 euro aan brutoloon ga je dus wat minder belasting betalen dan eerder gepland.

Vliegbelasting privéjets

In 2030 wordt er een hoge vliegbelasting voor privéjets ingevoerd. Dat was al het plan, maar die belasting wordt nog hoger dan eerder gepland. Voor iedere afstandscategorie wordt die 100 euro hoger. Daarmee wordt het 520 euro per passagier voor korte vluchten, 1115 euro voor middellange afstanden en 2200 euro voor verre vluchten.

De belasting geldt voor vluchten met minder dan twintig plekken voor passagiers.

Erf- en schenkbelasting niet geïndexeerd

De schijfgrenzen van de erf- en schenkbelasting worden vijf jaar lang, van 2027 tot en met 2031, niet geïndexeerd. Normaliter gaan die bedragen ieder jaar wat omhoog om de inflatie bij te houden. Maar nu blijven ze dus vijf jaar hetzelfde. Je gaat dus eerder erf- en schenkbelasting betalen dan het plan was.

Voor de schenkbelasting voor kinderen bijvoorbeeld gelden nu de grenzen van 6908 euro en 158.669 euro. Krijg je als kind minder dan 6908 euro in een jaar geschonken, dan betaal je geen schenkbelasting. Over het bedrag boven die vrijstelling en tot 158.669 euro betaal je 10 procent en daarboven 20 procent.

Schenken op papier ingeperkt

Schenken op papier wordt minder aantrekkelijk gemaakt. Mensen met veel vermogen kunnen geld nu schenken op papier, vaak aan kinderen of kleinkinderen. Dan schenken ze het dus niet echt, maar alleen administratief bij de notaris. Daardoor hoeven de nabestaanden bij overlijden minder erfbelasting te betalen.

Want er blijft dan minder erfenis over, waardoor je dus minder snel in het hoogste tarief van 20 procent erfbelasting voor kinderen of 36 procent voor kleinkinderen terechtkomt. Maar dat kun je ook bereiken door jaarlijks echt te schenken en niet alleen op papier.

Het grote voordeel van de schenking op papier zit 'm er namelijk in dat de schenker jaarlijks maar liefst 6 procent rente moet betalen over het geschonken bedrag aan de ontvanger. Dat bedrag moet die echt betalen. En dat is dus een overdracht van vermogen zonder dat daar schenkbelasting over betaald moet worden. Die hoge rente wordt per 2028 gehalveerd naar 3 procent. Daardoor wordt schenken op papier een stuk minder aanlokkelijk.

Eerste Kamer?

Nog goed om te weten: de partijen die in de Tweede Kamer voor het belastingplan stemden, hebben in de Eerste Kamer net geen meerderheid. Ze zijn goed voor 35 stemmen en voor een meerderheid zijn er 38 nodig.

Er zijn wel een aantal eenpersoonsfracties in de Eerste Kamer die mogelijk voorstemmen. En de vraag is ook of de VVD-fractie nog steeds zal tegenstemmen nu het plan wel door de Tweede Kamer is aangenomen. De verwachting is dat de Eerste Kamer halverwege december over het belastingplan stemt.

Boot met migranten ging bij dorpje Hoofdplaat te water, twee verdachten langer vast

1 day 2 hours ago

De rubberboot met 38 mensen aan boord die eind vorige maand in Zeeland door de kustwacht werd onderschept, is bij het dorpje Hoofdplaat in de gemeente Sluis te water gegaan. Dat meldt het Openbaar Ministerie (OM) in een verklaring.

Uit onderzoek is gebleken dat de opvarenden vanuit Frankrijk naar het Zeeuwse dorpje Breskens waren gegaan. In de nacht van vrijdag 30 op zaterdag 31 oktober 2026 gingen zij vervolgens bij Hoofdplaat de Westerschelde op.

De rubberboot werd echter al snel opgemerkt op radarbeelden van de Kustwacht. Ter hoogte van Cadzand grepen de reddingsdiensten in. Doordat de motor van het vaartuig ontbrak, was de boot stuurloos geraakt. De migranten werden naar de jachthaven van Cadzand gebracht. Naar de motor wordt nog altijd gezocht.

Voorarrest is verlengd

Aan boord waren in totaal 38 opvarenden: 36 migranten en twee smokkelaars. Zes van de opvarenden waren minderjarig. Het voorarrest van de twee Sudanese mannen, die worden verdacht van het medeplegen van mensensmokkel, is met dertig dagen verlengd.

Een van de twee verdachten is 21 jaar oud, de ander zegt minderjarig te zijn, aldus het OM. Ze zitten niet meer in beperking.

Op weg naar het Verenigd Koninkrijk

Volgens het OM is na onderzoek vast komen te staan dat alle opvarenden op weg waren naar het Verenigd Koninkrijk. Een groot deel van de opvarenden is als getuige gehoord, schrijft het OM. Een aantal telefoons is uitgelezen.

Zes maanden cel voor 26-jarige man die met kruisboog op katten schoot

1 day 2 hours ago

De 26-jarige Yihui L. is veroordeeld tot 181 dagen celstraf voor het doden en verwonden van katten met een kruisboog in Eindhoven. Een kat overleefde dit niet.

Tussen november 2025 en mei dit jaar raakte de 26-jarige L. vijf katten met een pijl in een woonwijk. In mei werd een kat dodelijk verwond. De eigenaar trof het huisdier met de pijl in zijn oog aan voor zijn huis.

De verwonde katten werden onder meer in hun poot of net naast hun oog geraakt. Zij werden ook door hun eigenaren met een pijl in hun lijfje gevonden. De rechter rekent het L. zwaar aan dat hij geen rekening heeft gehouden met de impact op de eigenaren van de diertjes.

De zaak zorgde voor veel onrust in de wijk. Bewoners wisten niet of hun kat nog veilig naar buiten kon. Daar komt bij dat de man de katten met een kruisboog heeft beschoten in een woonwijk, aldus de rechter.

L. verklaarde zich ervan bewust te zijn dat dit gevaarlijk was en er daarom voor koos om in de avond te schieten.

'Gericht op jacht'

De man heeft bekend dat hij op de katten heeft geschoten. L. "ging echt gericht op jacht naar katten in de buurt", zei de officier van justitie bij de strafeis.

Hij verklaarde dat hij onder meer boos was omdat hij door een kat was gekrabd toen hij deze wilde vangen met kattenvoer. Zijn woede werd versterkt nadat hij in kattenpoep was gaan staan in het bos.

Tijdens de verhoren heeft hij spijt betuigd over zijn acties.

Verminderd toerekeningsvatbaar

De straf valt lager uit dan de eis van negen maanden cel van het Openbaar Ministerie. De rechtbank heeft bij de strafbepaling rekening gehouden met het feit dat L. berouw heeft getoond en proactief een schaderegeling heeft getroffen met het merendeel van de eigenaren van de katten.

Ook telt mee dat de man verminderd toerekeningsvatbaar is. Bij verdachte is een stoornis binnen het autismespectrum vastgesteld. De kans op herhaling is volgens de psycholoog laag, aldus de rechtbank.

Podcast De Dag: Van onze Correspondent... Rolien Créton (Scandinavië en Finland)

1 day 2 hours ago

Rolien Créton is al twintig jaar correspondent voor de NOS in Noord-Europa. Vanuit haar standplaats Kopenhagen volgt ze alle ontwikkelingen in Scandinavië en in Finland. Het is een regio waar de laatste jaren veel om te doen is op het gebied van geopolitiek en defensie.

Luisteren?

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

In de podcast vertelt ze over haar leven als journalist in Denemarken, maar ook over winterzwemmen, kerstlichtjes, slecht eten en samen zingen op kantoor.

En ze heeft natuurlijk cultuurtips en ze beantwoordt luisteraarsvragen.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Mattijs van de Wiel

Redactie: Judith van de Hulsbeek

Eindredactie: Rosanne Sies

Arrestaties na meerdere vondsten illegaal vuurwerk in regio Rotterdam

1 day 3 hours ago

De politie heeft vorige week op meerdere plekken in Rotterdam en omgeving grote hoeveelheden illegaal vuurwerk gevonden. Het gaat onder meer om cobra's, nitraten en lawinepijlen. Meerdere personen zijn opgepakt, van wie de jongste verdachte 16 jaar is, maakt de politie vandaag bekend.

De grootste vondst was vorige week woensdag in een woning in Maassluis. Daar vond de politie tien dozen met 1500 stuks illegaal vuurwerk. Om welke soort het precies gaat, is niet bekend, maar volgens de politie is het vuurwerk "gelijk aan cobra's". Een 25-jarige man uit Maassluis is opgepakt.

Ook in Rotterdam was het die dag raak. In een huis in de wijk IJsselmonde lagen 200 stuks illegaal vuurwerk. De politie hield daar een 21-jarige Rotterdammer voor aan. Hij zit, net als de man uit Maassluis, nog vast.

Mortierbommen

In Zwijndrecht vonden agenten 116 zogeheten shells (mortierbommen). Shells zijn, net als cobra's, illegaal. Het vuurwerk is in beslag genomen en een 20-jarige man uit Zwijndrecht is aangehouden, meldt de regionale omroep Rijnmond.

Ook in Puttershoek zijn shells gevonden. Dat gebeurde zaterdag 8 november in een garagebox. Het spul zat onder andere verstopt in een canvastas. "Allemaal uitermate gevaarlijk om zo in een garagebox op te slaan", zegt de politie daarover. Voor deze vondst is nog niemand aangehouden, maar het onderzoek loopt nog.

Tieners opgepakt

In een woning in Nieuw-Beijerland vond de politie datzelfde weekend meerdere nitraten en knalvuurwerk. Een 16-jarige jongen is opgepakt. De politie doorzocht zijn woning, nadat hij betrapt werd op het afsteken van zwaar vuurwerk bij een skatebaan. De tiener zit niet vast, maar moet zich later voor de rechter verantwoorden, aldus de politie.

Ook een 17-jarige jongen uit Oud-Beijerland is aangehouden. Dat gebeurde eerder deze maand al, op maandag 2 november, na een vuurwerkvondst in een zeecontainer op een industrieterrein. Daarin vond de politie 63 cobra's, shells en lawinepijlen.

Klimaattop zoekt opnieuw steun voor versneld 'uitfaseren' van fossiele brandstoffen

1 day 3 hours ago

Op de klimaattop in Antalya wordt opnieuw een poging gedaan om steun te krijgen voor het sneller afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen. In een conceptversie van de slotverklaring staat een oproep tot "snellere actie om fossiele brandstoffen uit te faseren". Woorden van die strekking liepen drie jaar geleden nog uit op een felle strijd, maar voorzitter Australië probeert het nu toch weer.

Tot tweemaal toe wordt er expliciet naar fossiele brandstoffen gewezen in de slottekst van de klimaattop, waar het tot nu toe vrijwel ieder jaar extreem ingewikkeld blijkt om teksten aangenomen te krijgen over dit thema. Landen hebben vanaf nu de kans om te reageren op de tekst, waarmee eind deze week de klimaattop wordt afgesloten. De passages zouden dus nog aangepast of geschrapt kunnen worden.

Dat gebeurde drie jaar geleden nog op de klimaattop in Dubai, toen eveneens werd geprobeerd om de handen op elkaar te krijgen voor het "uitfaseren" van fossiele brandstoffen. Dat ging een deel van de aanwezigen, bijvoorbeeld gas- en olielanden Saudi-Arabië en Rusland, veel te ver. Uiteindelijk werd die tekst afgezwakt tot, veel milder geformuleerd, "een transitie weg van fossiele brandstoffen in energiesystemen".

'Mix van sterke en slappe reacties'

De tekst waarmee de Australiërs landen achter het versneld uitfaseren van fossiele brandstoffen proberen te krijgen is "sterk en positief", vindt klimaatexpert Maarten de Zeeuw van Greenpeace. "Maar ook wel weinig concreet."

"Deze eerste tekst is een mix van sterke en slappe reacties op de klimaatcrisis", vindt De Zeeuw. "Hij roept op om weer op koers te komen voor het 1,5 graad-doel om de grootste impact en schade te voorkomen, maar alleen stevige woorden lossen de klimaatcrisis niet op. We hebben harde afspraken nodig, met duidelijke verplichtingen en deadlines voor landen om die transitie weg van fossiele brandstoffen te versnellen."

Geld voor arme landen

Ook andere heikele punten komen terug in de tekst, zoals een verduidelijking van het bedrag dat beschikbaar moet komen voor aanpassingen aan de gevolgen van klimaatverandering. Dat is vooral belangrijk voor armere landen.

Vorig jaar werd afgesproken om de steun die arme landen daarvoor krijgen per 2035 te verdrievoudigen, maar het bleef volstrekt onduidelijk welk bedrag nou verdrievoudigd moest worden. Het Australische voorzitterschap concretiseert dat vage bedrag nu stellig: in 2035 moet het zijn toegenomen tot 120 miljard dollar.

Geopolitieke onrust

Verder wordt benadrukt dat er grote zorgen zijn over het feit dat een opwarming van de aarde van meer dan 1,5 graad Celsius onvermijdelijk is geworden. Ook de oproep om het aandeel van stroom in het energieverbruik te verhogen naar 35 procent in 2035 komt terug in de slotverklaring.

De top in Turkije vindt plaats tegen het decor van brede geopolitieke onrust, met grote conflicten in onder meer Oekraïne, Gaza en Iran. In de slottekst wordt daar ook bij stilgestaan. Het voorzitterschap van de top beschrijft dat de geopolitieke onrust de internationale samenwerking onder druk zet en bijdraagt aan de onzekerheid op de energiemarkt. Verschillende wereldleiders stonden daar al bij stil op de klimaattop.

Of de stevige bewoordingen van het Australische voorzitterschap ditmaal wel weten te overleven in nog moeilijkere geopolitieke omstandigheden dan op de top drie jaar geleden, zal de komende dagen blijken. Vrijdag moeten landen het eens zijn over de slottekst en is het de bedoeling dat de klimaattop wordt afgerond.

Kleine en middelgrote bedrijven hebben de basis van cybersecurity niet op orde

1 day 3 hours ago

Kleine en middelgrote bedrijven (mkb'ers) lopen een wezenlijk risico slachtoffer te worden van een cyberaanval. Daarvoor waarschuwt de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). Volgens de veiligheidsdienst ontbreken vaak eenvoudige basismaatregelen van cybersecurity. Het gaat om maatregelen die bedrijven soms eenvoudig kunnen nemen.

Zo gebruikt 5 procent van het mkb geen antivirussoftware, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Bedrijven werken soms ook met zwakke wachtwoorden: 17 procent van het mkb heeft geen afspraken om dat te voorkomen.

Ook ontbreekt vaak een extra beveilingslaag bij het inloggen. Bijvoorbeeld dat een medewerker naast een wachtwoord een extra toegangscode moet invullen. In de cybersecuritywereld heet dit MFA: multifactorauthenticatie. Deze beveiliging maakt een hack veel moeilijker. Toch past 18 procent van de mkb'ers de maatregel niet toe.

"De meeste hacks zijn niet de spannende cyberaanvallen die je in films ziet", zegt Martine Groen. Zij doet aan de Hogeschool Utrecht onderzoek naar cybersecurity bij het mkb. "Meestal komt het door stommiteiten, zoals een makkelijk te raden wachtwoord."

Onvoldoende aandacht voor beveiliging: 'Gevaarlijke cocktail'

Hoe het mis kan gaan, weten ze bij Royal Dirkzwager. Dit bedrijf monitort scheepvaart voor onder meer havens. In maart 2023 werd het bedrijf digitaal gegijzeld: alles op de computerservers werd op slot gezet. Een criminele groep eiste losgeld om de bestanden weer toegankelijk te maken.

"Dat was een gevaarlijke situatie", zegt Nicolas Maes, hoofd IT bij het bedrijf. "We houden bijvoorbeeld ook het scheepverkeer rond boorplatformen in de gaten, zodat daar geen schepen varen die daar niet mogen zijn. Door de aanval verloren we het zicht op veertig boorplatformen. We moesten er helikopters naartoe sturen om ze te bewaken."

De aanval had waarschijnlijk voorkomen kunnen worden als Royal Dirkzwager een aantal basisbeveiligingsmaatregelen had genomen, denkt Maes. "Vlak daarvoor verhuisden we al onze bestanden, computerprogramma's en IT-omgeving naar externe computerservers", vertelt hij. Zo kunnen medewerkers altijd via het internet toegang krijgen tot bedrijfsinformatie.

Die omgeving was niet goed beveiligd. "Er was geen limiet op het aantal inlogpogingen dat iemand kon doen", zegt Maes. Daardoor kon een hacker net zo lang wachtwoorden proberen tot het met het juiste wachtwoord lukte.

Ook had het bedrijf geen MFA-beveiliging, zegt Maes. "Ik schaam me een beetje als ik dat zeg, want dat was een gevaarlijke cocktail. We hebben bij die verhuizing onvoldoende aandacht gegeven aan de IT-beveiliging. Het zijn een paar kleine maatregelen waarvan we nu zeggen: hadden we die toen maar genomen."

'Groot en structureel probleem'

Het ontbreken van die basismaatregelen is een structureel probleem, waarschuwt de NCTV. De veiligheidsdienst ziet bijvoorbeeld ook dat bedrijven hun bedrijfsnetwerk niet actief monitoren, zodat ze indringers kunnen betrappen. "Je wil dat er een alarm afgaat als er een aanvaller binnenkomt", zegt Vaisha Bernard van beveiligingsbedrijf Eye Security. "Daarom moet je een soort camerasysteem op je netwerk installeren."

Toch doet 37 procent van de mkb'ers dat niet. Een ongeveer net zo grote groep houdt geen bestanden bij over hoe computernetwerken of -systemen gebruikt worden. Daardoor kan na een cyberaanval geen onderzoek plaatsvinden naar waar een hacker allemaal toegang toe had.

"In de media gaat veel aandacht uit naar grote aanvallen van bekende bedrijven", zegt Harm Teunis van beveiligingsbedrijf ESET. "Wat je niet hoort, zijn al die mkb'ers die jaarlijks slachtoffer zijn van een cyberaanval en gegevens van medewerkers of klanten worden gestolen."

"Kleine bedrijven geven vaak minder geld uit aan cybersecurity. Ondernemers zijn bang dat het een grote hap uit hun omzet kost. Ook gelden voor grote bedrijven strenge eisen. Voor veel mkb'ers is dat niet zo."

'Mkb stelt cybersecurity vaak uit'

Grote bedrijven hebben vaak specialisten of hele afdelingen die zich bezighouden met cybersecurity, zegt onderzoeker Groen van de Hogeschool Utrecht. "Dat kan in het mkb niet. Die kennis ontbreekt vaak. Ondernemers vinden cybersecurity echt wel belangrijk. Maar ze hebben het altijd druk, dus het wordt vaak uitgesteld."

Daarom vindt ze dat mkb'ers meer ondersteuning moeten krijgen, bijvoorbeeld van brancheverenigingen. Als die veel dingen uitzoekt voor bedrijven in hun sector, hoeven ondernemers dat niet zelf te doen. Zo kunnen mkb'ers heel concrete adviezen krijgen om hun cybersecurity te verbeteren."

De cyberaanval op Royal Dirkzwager was voor het bedrijf een leerzame ervaring, zegt Maes. "Die basismaatregelen hebben we daarna wel genomen", zegt hij. "Mijn advies aan andere bedrijven: regel dit nu. En niet als het te laat is."

Opnieuw massale staking bij kledingfabrieken in Bangladesh

1 day 3 hours ago

In Bangladesh zijn vandaag opnieuw tientallen kledingfabrieken uit protest dicht. Werknemers in de kledingindustrie staken voor hogere lonen.

De acties zijn onderdeel van een grotere protestgolf die al langer aanhoudt. Afgelopen weekend sloten al 150 kledingfabrieken in het land hun deuren en werd een snelweg tussen de hoofdstad Dhaka en de noordelijke stad Tangail bij Gazipur geblokkeerd. Ook eind oktober legden fabrieksarbeiders het werk neer.

De arbeiders eisen een hoger minimumloon van 30.000 taka per maand, omgerekend 220 euro. Het minimummaandloon in Bangladesh is nu minder dan de helft, 90 euro per maand. Werknemers zeggen dat dit niet genoeg is om de stijgende kosten van levensonderhoud het hoofd te bieden.

Jaren geen inflatiecorrectie

De inflatie in Bangladesh is hoog: in oktober lagen de prijzen 8 procent hoger dan een jaar eerder. De afgelopen jaren is de kloof tussen de prijzen en de lonen in Bangladesh steeds groter geworden. Fabrieksarbeiders hebben al drie jaar geen inflatiecorrectie gehad.

Het land wordt bovendien hard geraakt door de onrust in het Midden-Oosten en rond de Straat van Hormuz. Bangladesh is sterk afhankelijk van de import van brandstoffen, zoals olie en lng, waarvan een groot deel via die zeeroute wordt vervoerd.

De kledingindustrie is van cruciaal belang voor Bangladesh. Het land is na China de grootste kledingexporteur ter wereld. De sector is goed voor ongeveer 80 procent van de exportinkomsten van het land, levert jaarlijks zo'n 38 miljard dollar op en biedt werk aan meer dan 4 miljoen mensen.

Gesprekken op losse schroeven

Van H&M, Zara, C&A tot Primark: veel grote internationale, maar ook Nederlandse merken laten hun kleding maken in Bangladesh. Fabriekseigenaren en politici vrezen dat kledingketens zullen uitwijken naar andere productielanden als de onrust aanhoudt.

Twee weken geleden leek er nog een akkoord in de maak tussen de looncommissie en de vakbonden, maar dat staat inmiddels op losse schroeven. Geplande onderhandelingen zijn vandaag om onduidelijke redenen geschrapt.

Het is daardoor onzeker of de arbeiders daadwerkelijk meer loon krijgen. Veel werknemers vragen zich af of hun eisen wel serieus worden genomen. Tegelijkertijd is staken niet zonder risico. Werknemers die het werk neerleggen, lopen loon mis.

Bovendien hebben sommige protesten een politieke lading. Onder de demonstranten bevinden zich aanhangers van de verdreven regering van oud-premier Sheikh Hasina. Voor hen gaan de acties niet alleen over lonen en arbeidsomstandigheden, maar ook over onvrede met de huidige regering.

Zomercollectie

Wat de huidige onrust betekent voor de export van kleding naar Europa, is nog onduidelijk. Eerder zeiden ketens nog dat de productie voor de aankomende zomercollecties ondanks het stilvallen van fabrieken niet in gevaar komt.

Maar traditioneel wordt aan het einde van het jaar veel kleding vanuit Bangladesh geëxporteerd. Werkgevers hebben er dus baat bij om snel om de tafel te gaan met de stakende fabrieksarbeiders.

Daarnaast is in de eerste negen maanden van dit jaar de export van kleding uit Bangladesh naar de Europese Unie met 12 procent afgenomen. Dat heeft meerdere oorzaken, waaronder toenemende concurrentie van andere productielanden, zoals China en Vietnam.

Robert Pattinson wordt nieuwe James Bond, neemt rol over van Daniel Craig

1 day 4 hours ago

De Britse acteur Robert Pattinson wordt de nieuwe James Bond. Dat heeft productiebedrijf Amazon MGM Studios bekendgemaakt. Pattinson neemt de rol over van acteur Daniel Craig, die in 2021 voor het laatst 007 speelde in No Time to Die.

In een verklaring zegt Pattinson het een eer te vinden om de Britse geheime agent te mogen spelen. "Het is een understatement om te zeggen dat deze rol een droom is die uitkomt."

Volgens regisseur Denis Villeneuve was het een moeilijke keuze, maar wel de juiste. Villeneuve zegt dat Pattinson "de tijdloze geest van 007" bezit en een nieuwe energie met zich meebrengt.

Lucratief

De 40-jarige Pattinson is bekend van films als Twilight, Tenet en The Odyssey. Hij speelde zichzelf op 19-jarige leeftijd in de kijker met zijn rol als Carlo Kannewasser in het vierde deel van de Harry Potter-reeks: Harry Potter en de Vuurbeker (2005).

Kijk hier recente beelden van acteur Robert Pattinson:

Hij wordt de zevende acteur die in de huid van de legendarische Britse spion kruipt.

De filmreeks behoort tot de langstlopende en meest lucratieve filmreeksen uit de geschiedenis van Hollywood. De films hebben wereldwijd sinds het debuut in 1962 meer dan 7 miljard dollar opgebracht. De eerste James Bond werd gespeeld door de Schotse acteur Sean Connery in Dr. No.

De nieuwe Bond moet in ieder geval het bekende iconische zinnetje overtuigend kunnen uitspreken. Alle eerdere varianten daarvan op een rijtje:

In de zoektocht naar de nieuwe James Bond zijn verschillende namen de revue gepasseerd. Onder meer Jack Lowden, Josh O'Connor en Callum Turner werden gezien als kanshebbers. Ook werd opgeroepen om deze keer voor een vrouw of een acteur van kleur te kiezen om de iconische spion te spelen.

De naam van Pattinson dook onlangs op nadat bekend was geworden dat ook hij auditie had gedaan voor de rol. Hij werd gezien als favoriet door Amazon na een geheime auditie. Ook meldde een Amerikaanse nieuwssite dat Pattinson een contract heeft getekend voor drie films, dat wil het productiebedrijf niet bevestigen.

Nieuwe baas

Lang werd gedacht dat de producenten zouden gaan voor een jongere, minder bekende acteur maar de keuze is uiteindelijk gevallen op een van de beroemdste filmacteurs. Ook begint Pattinson op latere leeftijd aan de rol, terwijl zijn voorgangers jonger waren.

De 26e Bond-film wordt onder een nieuwe baas geproduceerd. De familie Broccoli, die de rechten van het Bond-imperium sinds de jaren 60 in handen had, heeft vorig jaar de creatieve rechten aan Amazon Studios verkocht.

De opnames staan gepland voor 2027. In 2028 zal de nieuwe James Bond-film op het witte doek te zien.

Nederland wil uitgeprocedeerde asielzoekers uitzetten naar Rwanda

1 day 4 hours ago

Nederland wil op korte termijn uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen uitzetten naar Rwanda. Mensen die geen recht hebben op verblijf in Nederland zouden in één uitzetcentrum in het Afrikaanse land terechtkomen.

Het plan is bedoeld voor asielzoekers die de hele asielprocedure al hebben doorlopen en waarbij vaststaat dat ze geen recht op asiel hebben. Als deze migranten weigeren te vertrekken of niet welkom zijn in het land waar ze vandaan komen, kunnen ze naar Rwanda worden gestuurd.

De regering presenteert het als een 'terugkeer-hub'. Nederland werkt hierbij samen met en Rwanda en vier EU-landen: Duitsland, Oostenrijk, Griekenland en Denemarken. Dat maakte de groep vanmiddag bekend bij een migratieconferentie in Wenen.

Zorgen en obstakels

Lang niet alle EU-landen zijn enthousiast over het plan. Onder meer vanuit Frankrijk en Spanje zijn zorgen geuit over de plannen, vooral vanwege mogelijke mensenrechtenschendingen. Er zijn ook juridische obstakels en vraagtekens over de effectiviteit van het plan.

Vandaag is er een fotomoment en een handdruk met de Rwandese minister, maar het is de bedoeling dat de afspraak begin volgend jaar ook officieel wordt vastgelegd. Als het plan doorgaat zou het voor het eerst zijn dat EU-landen uitgeprocedeerde asielzoekers uitzetten naar een land waar ze niet zelf vandaan komen.

"Terugkeer is een essentieel onderdeel van ons asielsysteem en cruciaal voor draagvlak van opvang", zegt minister Berendsen van Buitenlandse Zaken, die zijn collega Van den Brink van asielzaken vervangt in Wenen. Berendsen benadrukte dat het momenteel nog te vaak voorkomt dat uitgeprocedeerde asielzoekers weigeren te vertrekken.

Kleine aantallen

In Rwanda worden de asielzoekers tijdelijk ondergebracht in een open opvanglocatie, zo is het plan. De locatie is nog onbekend. Ook krijgen de migranten een integratietraject aangeboden en een verblijfsvergunning in Rwanda. Het staat ze volgens de deelnemende landen vrij om uiteindelijk toch te vertrekken naar hun land van herkomst.

Het gaat in eerste instantie nog om kleine aantallen. Er zouden in Rwanda honderd plekken beschikbaar komen. De verwachting is dat de vijf EU-landen daar opgeteld enkele tientallen mensen naartoe gaan sturen. Dat zou volgend jaar al moeten gebeuren. De afspraak gaat niet gelden voor de hele Europese Unie, maar alleen voor de kleine groep landen die zich hier samen voor heeft ingezet.

De nieuwe Europese terugkeerrichtlijn maakt het opzetten van een uitzetcentrum in een land buiten Europa sinds afgelopen zomer mogelijk. Wel schrijft die richtlijn voor dat internationale mensenrechten altijd moeten worden gegarandeerd.

Marteling

Mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Save the Children hebben grote zorgen over hoe migranten in Rwanda behandeld zullen worden. Er zijn meldingen van martelingen in detentiecentra en het land wordt al dertig jaar gerund door de autoritaire leider Paul Kagame.

Het plan "signaleert dat deze EU-lidstaten het risico op zware mensenrechtenschendingen bij een van de meest gemarginaliseerde groepen accepteert", zegt een groep van veertig organisaties in een gezamenlijke verklaring. Volgens de de ondertekenaars is er geen bewijs dat deze vorm van afschrikking werkt om migratie tegen te gaan.

Alleenstaande mannen

De deelnemende landen werpen tegen dat ze afspraken met Rwanda zullen vastleggen. Ook zal voor elke asielzoeker afzonderlijk worden bepaald of de veiligheid in Rwanda gegarandeerd kan worden. Alleenstaande minderjarige asielzoekers mogen niet naar een uitzetcentrum worden gestuurd.

In eerste instantie wil Nederland enkel alleenstaande mannen naar Rwanda sturen, geen gezinnen dus. De focus zou moeten komen te liggen op mensen uit landen in de regio van Rwanda.

Volgens minister Berendsen is het verantwoord om dit te doen. De uitgezette personen in Rwanda "krijgen verblijfsrecht en toegang tot onderwijs, de arbeidsmarkt, gezondheidszorg en het recht".

Veel onzekerheden

Nederland gaat samen met de andere landen de kosten betalen van het uitzetcentrum. Hoe hoog die zullen zijn is nog niet duidelijk. In ruil voor de uitzetcentrum wil Rwanda ook economische steun. De landen hopen dat de Europese Unie daar aan bij wil dragen, maar of dat gaat gebeuren is nog niet zeker, ook vanwege de principiële bezwaren die leven tegen het plan.

Als alles doorgaat lossen Nederland en de andere landen de belofte in om met nieuwe oplossingen te komen voor het vastgelopen asielsysteem. Maar voor het zover is, zijn er dus nog veel onzekerheden.

En daarnaast zal de werking van het uitzetcentrum ook nog bewezen moeten worden in de praktijk, ook bij de gerechtelijke procedures die ongetwijfeld zullen volgen. Pas als ook de hoogste Europese rechters groen licht geven, is duidelijk dat dit standaard wordt opgenomen in het asielbeleid. Daarna zullen mogelijk meer terugkeercentra worden opgericht, ook in andere landen.

Twee massale schietpartijen in Zuid-Afrika; 17 doden

1 day 4 hours ago

Bij twee afzonderlijke schietpartijen in Zuid-Afrika zijn gisteren zeventien mensen om het leven gekomen. Een van de twee schietpartijen was in een buitenwijk van de bestuurlijke hoofdstad van het land, Pretoria. Daar kwamen negen mensen om het leven, zes mannen en drie vrouwen.

De politie werd vanochtend vroeg gealarmeerd over een schietpartij die de avond ervoor rond 22.00 uur had plaatsgevonden. Eenmaal aangekomen in de wijk Jeffsville in het township Atteridgeville troffen de hulpdiensten de negen dodelijke slachtoffers aan in een met golfplaten opgebouwde woning.

Mogelijk sprake van wraak

Zuid-Afrikaanse media schrijven dat de slachtoffers om het leven kwamen nadat schutters in de vierkamerwoning het vuur hadden geopend. De lichamen werden vanochtend ontdekt nadat een kind naar de hut was gegaan om een familielid te zoeken. De lokale autoriteiten houden er rekening mee dat er sprake was van een wraakactie.

Een van de slachtoffers zou betrokken zijn geweest bij een schietpartij in december 2025, in hetzelfde township, waarbij twaalf mensen werden gedood. "We kunnen niet uitsluiten dat ze met elkaar verband houden en het mogelijk een vergeldingsaanval was", aldus een politiecommissaris, die ook wist te melden dat er nog geen arrestaties zijn verricht.

De tweede schietpartij, waarbij acht doden vielen, was in het oosten van het land, in de stad Pietermaritzburg. Daar werd zondagavond een wit busje met kogels doorzeefd. Acht mannen kwamen om het leven. Vermoedelijk was het voertuig waarin zij zaten een taxi die besteld was via een app, aldus de Zuid-Afrikaanse nieuwssite IOL.

De site laat ook een vrouw aan het woord die getuige was van de schietpartij. Zij vertelt dat ze met haar twee kleinkinderen onder de tafel dook toen ze de schoten hoorde. Een kogel raakte haar huis. De acht mannen werden door de politie ter plaatse doodverklaard. Ook in deze zaak zijn er nog geen arrestaties verricht, al zegt de politie bezig te zijn met een klopjacht.

Dodelijk geweld is een groot probleem in het land. Volgens de cijfers van de Zuid-Afrikaanse politie werden dit jaar in de maanden mei tot en met juni per dag gemiddeld 60 mensen vermoord, wat wel een daling is van tien procent ten opzichte van een jaar eerder.

Belangstelling voor verkiezingen Eerste Kamer groeit bij Nederlanders in buitenland

1 day 5 hours ago

De belangstelling bij Nederlanders in het buitenland om mee te beslissen over de samenstelling van Eerste Kamer is de afgelopen vier jaar fors gegroeid. Het aantal belangstellenden bedraagt nu al meer dan 82.000. Aan de vooravond van de Staten- en Eerste Kamerverkiezingen in 2023 waren dat er zo'n 37.500.

De verkiezingen voor de Eerste Kamer zijn indirect. Nederlanders die in Nederland wonen, kiezen bij de Statenverkiezingen leden van hun provinciale parlement: de Provinciale Staten. De gekozen Statenleden kiezen twee maanden later de leden van de Eerste Kamer, normaal gesproken zijn dat kandidaten van hun eigen partij.

Nederlanders in het buitenland of de overzeese gemeenten Bonaire, Sint-Eustatius en Saba vallen niet onder een provincie. Daarom zijn voor hen speciale kiescolleges in het leven geroepen. Voor Nederlanders in het buitenland is dat het kiescollege niet-ingezetenen, inwoners van de overzeese gemeenten hebben hun eigen kiescolleges.

Wie zich bij een kiescollege registreert, kan per brief een stem op een kandidaat voor dit kiescollege uitbrengen. De leden van die kiescolleges brengen vervolgens hun stem uit voor de Eerste Kamer, net als Statenleden in de provincies dat doen. Het kiescollege niet-ingezetenen doet dat in Den Haag.

De eerstvolgende Statenverkiezingen zijn op 17 maart volgend jaar. De Statenleden kiezen op 24 mei de nieuwe Eerste Kamer. Registreren voor het kiescollege niet-ingezetenen kan nog tot 3 februari volgend jaar.

Op 15 november van dit jaar woonden de meeste geregistreerde Nederlanders die wilden stemmen in Duitsland (14.701), gevolgd door België (13.076) en Frankrijk (7.328).

In 2023 konden Nederlanders in het buitenland voor het eerst meebeslissen over de samenstelling van de Eerste Kamer. GroenLinks was toen de grootste partij onder Nederlanders in het buitenland, met bijna 18,5 procent van de stemmen. D66 kreeg 16,3 procent en VVD 14,3 procent.

Podcast De Dag: opgelicht door een nepagent

1 day 6 hours ago

Nepagenten richten zich vrijwel exclusief op senioren. De impact van hun trucs op hen, en op hun omgeving, is enorm. In de podcast vertellen twee slachtoffers wat ze is overkomen.

Deze aflevering van De Dag luister je via NPO Luister en alle andere podcastapps. Bevalt het? Vergeet je dan niet te abonneren.

Sybren van der Velden-Walda, landelijk projectleider senioren en veiligheid van de politie, legt uit hoe de criminelen zich organiseren. "Dit is georganiseerde misdaad", vertelt hij. Er is een criminele top die de boel aanstuurt, met callcenters en (vaak jonge) 'ophalers' die langs de deuren gaan.

In de podcast spreken we ook Henna Tjong-A-Hung. Zij is vrijwilliger bij de politie in Alphen aan den Rijn en verleent nazorg aan mensen die slachtoffer zijn van nepagenten.

Reageren? Mail dedag@nos.nl

Presentatie en montage: Elisabeth Steinz

Redactie: Max Smedes

Eindredactie: Rosanne Sies

Franse politie verbiedt demonstraties bij middelbare scholen en universiteiten in Parijs

1 day 6 hours ago

In Parijs mag deze week niet worden gedemonstreerd in de buurt van een aantal middelbare scholen en universiteiten. Dat heeft de politiechef van de Franse hoofdstad aangekondigd.

Het verbod op demonstraties en bijeenkomsten geldt binnen een straal van 100 meter van de onderwijsinstellingen. De maatregel wordt vaker ingesteld en is bedoeld om de blokkades van scholen en universiteiten, en het daarmee gepaard gaande geweld, onder controle te krijgen.

De politiechef van Parijs zegt dat het verbod noodzakelijk is vanwege de "talrijke verstoringen en blokkades rond bepaalde middelbare scholen en instellingen voor hoger onderwijs" en "aanhoudend geweld". Volgens hem hebben die incidenten geleid tot schade aan de openbare ruimte, brandstichting en confrontaties met de politie.

Klacht ingediend

Het demonstratieverbod geldt tot en met vrijdag rond vijf grote universiteitscampussen, waaronder faculteiten van de Sorbonne-universiteit. Ook geldt het verbod voor tien van de ruim 150 middelbare scholen in Parijs.

De landelijke studentenvakbond UNEF heeft een klacht ingediend bij de bestuursrechter. De vakbond noemt de maatregel een inbreuk op de bewegingsvrijheid. Ook vindt UNEF dat ze laat op de hoogte zijn gesteld van het verbod. De rechtbank behandelt de zaak vanmiddag.

Geen toegang tot school

De maatregel komt een dag voordat in heel Frankrijk nieuwe stakingen en demonstraties gepland staan. Naast de vakbondsacties van ambtenaren, onderwijspersoneel en vervoersmedewerkers worden ook demonstraties van scholieren, studenten en gele hesjes verwacht.

Eerder hadden acht burgemeesters van verschillende arrondissementen in Parijs contact opgenomen met de lokale onderwijsautoriteiten. Zij hadden opgeroepen de in- en uitgangen van geblokkeerde scholen beter te beveiligen.

Door de blokkades konden scholieren en studenten geen toegang krijgen tot hun onderwijsinstelling, waardoor lessen dagenlang werden geschrapt.

Volgens de politiechef worden de blokkades "meestal uitgevoerd door een minderheid van studenten", maar belemmeren ze de bewegingsvrijheid en het recht op onderwijs van anderen. Ook wijst hij erop dat ouders van studenten woedend zijn over de blokkades.

Vuurwerkmortieren

Uit een brief aan onderwijsbestuurders en prefecten, waar Franse media over berichten, blijkt dat de regering harder wil optreden tegen leerlingen, studenten en medewerkers die deelnemen aan blokkades van onderwijsinstellingen. Wat die sancties inhouden, is niet meteen duidelijk.

Gisteren heeft Frankrijk ook een verbod ingesteld op de verkoop en het gebruik van vuurwerkmortieren, een vorm van zwaar vuurwerk. Sommige demonstranten gebruiken dit tegen de politie en in de buurt van scholen.

Vuurwerkmortieren "worden niet langer gebruikt om te vieren, ze worden gebruikt om schade mee te berokkenen", zou volgens de krant Le Parisien in het decreet staan.

Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken is het verbod ingesteld om ernstige verstoringen van de openbare orde te voorkomen tijdens demonstraties en blokkades bij middelbare scholen en universiteiten. Het verbod blijft van kracht tot 27 november.

Frankrijk heeft sinds medio september te maken met grootschalige protesten. De onrust begon bij scholieren die betere schoolgebouwen, voorzieningen en meer leraren eisten. Later sloten ook studenten en leraren zich aan.

In brand gestoken

De demonstraties zijn daarna uitgegroeid tot een bredere volksbeweging tegen de stijgende kosten van levensonderhoud, waarbij ook vakbonden en politici zich aansloten. Sommige protesten liepen uit op rellen, waarbij onder meer middelbare scholen in brand werden gestoken.

De Franse regering is met maatregelen gekomen om het onderwijs te verbeteren: zo wordt 5 miljard euro geïnvesteerd en gaat het Franse toelatingssysteem Parcoursup tot het hoger onderwijs op de schop. Ook werd aangekondigd dat het minimumloon met 1,6 procent omhoog zou gaan. Maar vakbonden waren niet onder de indruk van de verhoging en spraken van "kruimels" en "aalmoezen".

Afgelopen zaterdag gingen in Frankrijk opnieuw veel mensen de straat op. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken deden 106.000 mensen mee aan demonstraties, onder wie 24.000 in Parijs. Daarbij werden 219 mensen gearresteerd.

Dat zijn aanzienlijk minder demonstranten dan een week eerder. Toen namen volgens de Franse autoriteiten 1,6 miljoen mensen deel aan de protesten door het hele land.